Diyarbakır Obezite Doktorları

Diyarbakır'de Obezite Hakkında

Obezite; sağlığı bozacak düzeyde aşırı yağ birikimi ile karakterize, çok sistemli kronik bir hastalıktır. Dünya Sağlık Örgütü ve TEMD tarafından "hastalık" olarak sınıflandırılmıştır. Vücut Kitle İndeksi (VKİ) 30 kg/m² ve üzeri obezite kabul edilir; 35-40 sınıf II, 40+ sınıf III (morbid obezite) olarak ayrılır. Türkiye'de TURDEP-III verilerine göre erişkin obezite prevalansı %32'ye ulaşmıştır ve özellikle kadınlarda %43'e çıkmaktadır. Tip 2 diyabet, hipertansiyon, dislipidemi, koroner arter hastalığı, uyku apnesi, NAFLD ve en az 13 kanser türü için ana modifiye edilebilir risk faktörüdür. İrade meselesi değil; hormonal, genetik, çevresel ve davranışsal faktörlerin etkileşimi ile gelişen kompleks bir hastalıktır.

Diyarbakır, Türkiye'nin sağlık hizmeti açısından en gelişmiş şehirlerinden biri olarak Obezite tanı ve tedavisinde geniş uzman hekim ağı ve donanımlı sağlık tesisleri sunar. Hem üniversite hastaneleri hem de özel hastane zincirleri (Diyarbakır'de bulunan Acıbadem, Memorial, Medical Park, Liv, Medicana gibi büyük gruplar dahil) Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları branşında çağdaş tanı ve tedavi yöntemleri sunmaktadır. Aşağıda Diyarbakır'de Obezite ile ilgili öne çıkan hekimler ve tedavi yaklaşımları yer almaktadır.

En Sık Belirtiler

Obezite tanısı alan hastalarda gözlenen başlıca belirtiler aşağıdadır. Belirtilerin şiddeti ve görülme sıklığı yaşa, eşlik eden hastalıklara ve hastalık evresine göre değişebilir.

• VKİ ≥ 30 kg/m² (obezite tanı eşiği)
• Bel çevresi: kadında >88 cm, erkekte >102 cm (abdominal obezite)
• Eforla artan nefes darlığı, eklem ağrıları (özellikle diz, kalça, bel)
• Aşırı terleme, sıcağa tahammülsüzlük
• Horlama, gündüz uykululuğu, sabah baş ağrısı (uyku apnesi)
• Eklem ve cilt katlantı bölgelerinde mantar enfeksiyonları
• Akantozis nigrikans (boyun, koltuk altı, kasıkta koyulaşmış kadifemsi cilt)
• Adet düzensizliği, infertilite (kadın)
• Erektil disfonksiyon, testosteron düşüklüğü (erkek)
• Gastroözofageal reflü, hiatal herni
• Depresyon, anksiyete, beden algısı bozukluğu, sosyal damgalanma
• Karın çevresi yağı + halsizlik + iştah artışı (metabolik sendrom kümesi)

Nedenler ve Risk Faktörleri

Obezite gelişiminde rol oynayan başlıca etkenler ve değiştirilebilir/değiştirilemez risk faktörleri:

• Pozitif enerji dengesi: kalori alımı > harcama
• Ultra-işlenmiş gıdalar, şekerli içecekler, fast-food yoğunluğu
• Hareketsiz yaşam, ekran süresi artışı, motorlu ulaşım
• Genetik yatkınlık (FTO, MC4R polimorfizmleri, leptin/leptin reseptör mutasyonları)
• Endokrin nedenler: hipotiroidi, Cushing sendromu, PKOS, hipotalamik lezyonlar
• İlaçlar: kortikosteroid, antipsikotik (olanzapin, klozapin), insülin, sulfonilüreler, antidepresan, antiepileptik (valproat)
• Uyku yetersizliği (<6 saat/gece) — leptin azalır, ghrelin artar
• Kronik stres ve kortizol yüksekliği
• Bağırsak mikrobiyota disbiyozisi
• Erken yaşam: gebelik diyabeti, makrozomi, hızlı bebeklik kilo alımı
• Sosyoekonomik faktörler: gıda erişimi, eğitim düzeyi, gelir
• Çevresel obezojenler (bisfenol A, ftalatlar — araştırma evresi)

Tanı Süreci

Tanı VKİ hesabıyla başlar (kg / boy² m). Ancak VKİ tek başına yetmez; mutlaka vücut kompozisyonu ve metabolik risk değerlendirilmelidir. Bel çevresi (göbek hizasından mezura ile) abdominal yağı yansıtır; kadında ≥88 cm, erkekte ≥102 cm artmış kardiyometabolik risktir. Bel/kalça oranı (kadın >0.85, erkek >0.90) ve bel/boy oranı (>0.5) ek araçlardır. Vücut yağ analizi (biyoelektrik impedans, DEXA) sarkopenik obezite ayrımı için değerlidir. Laboratuvar: açlık glukoz, HbA1c, OGTT, lipid profili (total, LDL, HDL, trigliserid), karaciğer enzimleri (ALT, AST, GGT), TSH-sT4, kreatinin, ürik asit, vitamin D, B12. Sekonder obezite şüphesinde 24 saatlik idrar kortizolü veya 1 mg deksametazon supresyon testi. Komorbiditeler için EKG, ekokardiyografi, abdominal USG (NAFLD), polisomnografi (STOP-BANG pozitifse) önerilir. Edmonton Obezite Evreleme Sistemi (EOSS) klinik karar vermede yol göstericidir.

Diyarbakır'deki büyük hastane ve laboratuvarlarda bu tanı testleri ücretli ve SGK kapsamında erişilebilir durumdadır. Tanı için Diyarbakır'deki uzman Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları hekimlerine başvurabilirsiniz.

Diyarbakır'de Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Hekimleri

Diyarbakır'deki öne çıkan Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları uzmanları aşağıdadır. Tüm liste için Diyarbakır Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları doktorları sayfasını ziyaret edin.

Tedavi Yaklaşımları

Obezite tedavisi hasta bazlı bireyselleştirilir. Diyarbakır'deki uzman Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları hekimleri güncel kılavuzlara göre konservatif (yaşam tarzı + ilaç) ve/veya cerrahi seçenekleri değerlendirir:

• Tedavi multidisipliner: endokrinolog + diyetisyen + psikolog + egzersiz fizyoloğu
• Tıbbi beslenme tedavisi: 500-750 kcal/gün açık, Akdeniz diyeti, DASH veya kişiselleştirilmiş
• Hedef: 6 ayda %5-10 kilo kaybı (sağlık yararı için yeterli)
• Davranışçı terapi: yeme günlüğü, tetikleyici analizi, hedef belirleme, BDT
• Fiziksel aktivite: haftada en az 150-300 dk orta yoğunluk aerobik + 2 gün direnç
• GLP-1 reseptör agonistleri: liraglutid 3 mg, semaglutid 2.4 mg (Wegovy) — %15-17 kilo kaybı
• GIP/GLP-1 dual agonist: tirzepatid (Mounjaro/Zepbound) — %20'ye ulaşan kayıp
• Orlistat 120 mg x 3 (lipaz inhibitörü) — yağ emilimini %30 azaltır
• Naltrekson/bupropion kombinasyonu — duygusal yeme baskın vakalarda
• Bariatrik cerrahi endikasyonu: VKİ ≥40 veya ≥35 + komorbidite (T2DM, OSA, HT)
• Cerrahi seçenekler: sleeve gastrektomi, Roux-en-Y gastrik bypass, mini bypass
• Endoskopik tedaviler: intragastrik balon, endoskopik sleeve gastroplasti

Ne Zaman Hekime Başvurmalı?

Aşağıdaki durumlardan biri sizde varsa Diyarbakır'deki Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları uzmanına randevu alın:

• VKİ ≥ 30 ise endokrinoloji veya iç hastalıkları değerlendirmesi şart
• VKİ 25-30 + komorbidite (T2DM, HT, dislipidemi, NAFLD) varsa
• Bel çevresi sınır üstünde + ailede diyabet/kalp hastalığı öyküsü
• Birden fazla diyet denemesi başarısız olduysa multidisipliner program
• Uyku apnesi belirtileri: gece horlama, nefes durması, gündüz uykululuk
• Adet düzensizliği + kilo + akne + hirsutizm (PKOS şüphesi)
• Hızlı, açıklanamayan kilo alımı (1 ayda >5 kg) → sekonder neden taraması
• Bariatrik cerrahi düşünülüyorsa multidisipliner bariatrik merkez

Korunma ve Yaşam Tarzı

Obezite riskini azaltmak için kanıta dayalı öneriler:

• Erken çocuklukta sağlıklı beslenme alışkanlığı: anne sütü, evde yemek, aile sofrası
• Şekerli ve gazlı içeceklerden tamamen kaçınma
• Ultra-işlenmiş gıda tüketimini sınırlama (paketli atıştırmalık, hazır yemek)
• Günlük 30-60 dakika orta yoğunluk fiziksel aktivite
• Ekran süresi <2 saat/gün (çocuk), iş dışı oturma süresi minimumda
• Yeterli ve düzenli uyku (7-9 saat erişkin, daha fazlası çocuk)
• Stres yönetimi: mindfulness, hobiler, sosyal destek
• Yıllık bel çevresi ve VKİ takibi (45 yaş sonrası özellikle)
• Toplum düzeyinde: gıda etiketleme, şeker vergisi, okul bahçelerinde aktivite
• Gebelik öncesi optimal kilo + gebelikte kontrollü kilo alımı

Diyarbakır'de Sağlık Hizmetleri

Diyarbakır şehrinde Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları branşında devlet hastaneleri, eğitim ve araştırma hastaneleri, üniversite hastaneleri ve özel hastaneler (Acıbadem, Memorial, Medical Park, Liv, Medicana, Anadolu Sağlık vb.) hizmet vermektedir. SGK ve tamamlayıcı sağlık sigortası kapsamında çoğu hekime erişim mümkündür. Acil değerlendirme için 112 Acil Sağlık Hizmetleri ya da en yakın hastane acil servisine başvurun.

Sıkça Sorulan Sorular