Editöryal Politika

1. Editöryal Bağımsızlık

Hemendoktor'un editör ekibi içerik kararlarını bağımsız olarak verir. Reklam veren kurumlar, sponsorlar veya üçüncü taraflar yayın sıralaması, içerik tonu veya yayın kararı üzerinde söz sahibi değildir. Editöryal içerikler ile reklam/sponsorlu içerikler net biçimde ayrılır.

2. İçerik Üretim Süreci

Her tıbbi rehber içeriği aşağıdaki beş aşamadan geçer:

1. Konu seçimi: Arama trendleri, kullanıcı geri bildirimleri ve halk sağlığı önceliklerine göre konu belirlenir.
2. Araştırma: En az 3 birincil ve ikincil tıbbi kaynak (T.C. Sağlık Bakanlığı, WHO, NIH, ulusal/uluslararası tıp dernekleri, hakemli dergiler) taranır.
3. Yazım: Yazar, B2/A2 seviyesinde anlaşılabilir ve sağlık okuryazarlığına uygun bir dille metni hazırlar.
4. Tıbbi inceleme: İlgili branşta uzman hekim, içeriği bilimsel doğruluk ve klinik uygunluk açısından inceler.
5. Yayın ve takip: Yayın tarihi, son güncelleme tarihi ve son tıbbi inceleme tarihi sayfada yer alır.

3. Kaynak Hiyerarşimiz

İçerik üretiminde aşağıdaki kaynak hiyerarşisini esas alırız:

Seviye	Kaynak Türü	Örnekler
1	Otoriter kurum yönergeleri	T.C. Sağlık Bakanlığı, WHO, ECDC, NIH, Türk Tabipleri Birliği
2	Hakemli tıbbi dergiler	NEJM, The Lancet, BMJ, JAMA, sistematik derlemeler ve meta-analizler
3	Uzmanlık derneği kılavuzları	Türk Kardiyoloji Derneği, ESC, AHA, AAP vb.
4	Akademik hastane bilgi sayfaları	Mayo Clinic, Cleveland Clinic, Johns Hopkins, Hacettepe vb.

Anonim bloglar, ticari sitelerin pazarlama içerikleri ve doğrulanmamış kullanıcı yorumları kaynak olarak kabul edilmez.

4. Yazarlar ve İnceleyiciler

Tüm sağlık içerikleri:

• Sağlık alanında deneyimli bir editör tarafından yazılır,
• İlgili klinik branşta uzman bir hekim tarafından gözden geçirilir,
• Hem yazarın hem inceleyicinin tam adı, unvanı ve uzmanlık alanı sayfada görüntülenir.

Yazar ve inceleyicilerimiz hakkında detaylı bilgilere Yazarlar ve Tıbbi İnceleyiciler sayfasından ulaşabilirsiniz.

5. Yapay Zekâ Kullanımı

İçerik hazırlık sürecinde yapay zekâ araçlarından yalnızca araştırma özetleme ve dil redaksiyonu aşamasında destek alınır. Yapay zekâ tarafından üretilmiş ham metinler, hiçbir koşulda doğrudan yayınlanmaz. Tüm tıbbi içerikler insan editör tarafından yazılır ve uzman hekim tarafından incelenir.

6. Doğruluk ve Güncelleme

• Tıbbi içerikler en geç 18 ayda bir, ilgili branşta uzman hekim tarafından yeniden incelenir.
• Önemli klinik kılavuz değişikliklerinde içerikler 30 gün içinde güncellenir.
• Hatalı bilgi tespit edildiğinde, Düzeltme Politikamız kapsamında işlem yapılır.

7. Çıkar Çatışmaları

Editör ve inceleyici hekimlerimiz, içerik konusu ile finansal veya kurumsal bir bağlantısı varsa bu durumu bildirmekle yükümlüdür. İlgili bildirim bulunmadığında, çıkar çatışmasının olmadığı varsayılır. Bildirilen çıkar çatışmaları sayfa altında açıklanır.

8. Hasta Tavsiyesi Uyarısı

9. Geri Bildirim

İçeriklerimizle ilgili eleştiri, düzeltme önerisi veya bilgi güncelleme talepleriniz için info@hemendoktor.com adresine e-posta gönderebilirsiniz. Tüm bildirimler 5 iş günü içinde değerlendirilir.

10. Yazar Atama ve Görev Dağılımı

Her tıbbi içerik için aşağıdaki rol dağılımı yapılır:

• İçerik editörü (sağlık yazarı): Konu araştırması, kaynak taraması, taslak hazırlama, hasta düzeyinde Türkçeleştirme. Yazarımız Pelin Bayraklıer ve diğer sağlık editörleri bu görevi üstlenir.
• Tıbbi inceleyici hekim: İlgili branşta uzman bir hekim, taslağı klinik doğruluk, ulusal sağlık sistemi uyumu ve hasta güvenliği açısından gözden geçirir. Her hastalık, tahlil, işlem ve hesaplayıcı içeriği bir uzman hekim tarafından incelenir.
• Editöryal kontrol: Yazım/imla, kaynak doğrulama, dahili-harici bağlantı kontrolü, schema.org markup ve metaveri doğrulaması yapılır.
• Yayın sorumlusu: Site sahibi/yayıncı tarafından son onay verilir ve içerik yayına alınır.
• Konu uzmanı misafir yazarlar: Belirli özel konularda (örn. nadir hastalıklar, yeni klinik kılavuzlar) ilgili alandan misafir uzman yazar daveti yapılabilir; bu durum içerik altında belirtilir.

11. Atıf ve Kaynak Gösterme Standardı

Tüm tıbbi içeriklerimizde:

• Sayfa sonunda numaralı kaynaklar (Vancouver veya APA stili) listelenir.
• Her kılavuz, makale, kitap referansı için kurumsal isim + yayın yılı + erişim bağlantısı verilir.
• Birincil kaynaklar (orijinal araştırma makaleleri, klinik kılavuzlar) tercih edilir; ikincil kaynaklar (haber siteleri, kişisel bloglar) sadece istisnai durumlarda kullanılır ve "destekleyici" olarak belirtilir.
• Türkiye'ye özgü veri ve protokoller için T.C. Sağlık Bakanlığı, Türk uzmanlık dernekleri ve mevzuat (resmi gazete) kaynak gösterilir.
• Etkin link kontrolü yıllık yapılır; ölü link tespit edildiğinde arşiv (Wayback Machine) bağlantısı veya alternatif resmi kaynak eklenir.

12. Çeviri ve Kültürel Uyarlama

Uluslararası kılavuzları (örn. ESC, ADA, NICE) Türkçeleştirirken aşağıdaki ilkeler uygulanır:

1. Doğrudan çeviri değil, klinik uyarlama: Kılavuzdaki ilaç önerileri Türkiye'de ruhsatlı etken maddeler ve SGK kapsamına göre uyarlanır.
2. Maliyet referansları: Yabancı kaynaklı para birimi yerine TL ve SGK ödeme oranları belirtilir.
3. Klinik altyapı: "BT/MR/PET" gibi tetkikler için Türkiye'deki uygulanabilirlik (devlet/üniversite/özel hastane erişimi) açıklanır.
4. İlaç ismi: Hem etken madde hem de Türkiye'de bulunan ticari isim örnekleri verilir (örn. "atorvastatin — Lipitor, Atoreks, Atorlip").
5. Kültürel hassasiyet: Beslenme önerilerinde Türk mutfağı bağlamı eklenir; ramazan, oruç, kurban bayramı gibi dönemler için özel notlar yer alır.

13. Şeffaflık İlkeleri

Her tıbbi içerik sayfasında zorunlu olarak şu bilgiler görüntülenir:

• İçerik editörü adı ve tıbbi inceleyici hekim adı (yazar/inceleyici biyografilerine bağlantı).
• Yayın tarihi ve son inceleme tarihi.
• İncelemeyi yapan branş ve kullanılan kılavuz seti.
• Kaynak listesi sayfa sonunda.
• Tıbbi uyarı çerçevesi ("bu içerik hekim muayenesi yerine geçmez").
• Çıkar çatışması beyanı (varsa açıkça belirtilir).

14. Hata Düzeltme Şeffaflığı

Yayımlanan içerikte ciddi bir hata tespit edildiğinde:

1. Hata türü ve etkisi belirlenir (kritik / önemli / küçük).
2. Kritik hatalar (ilaç dozu, kontraendikasyon vb.): 24 saat içinde sayfa geçici olarak içerikten kaldırılır.
3. Düzeltme yapılır, içerik tıbbi inceleyici tarafından yeniden onaylanır.
4. Sayfanın altına "Düzeltme notu" eklenir; düzeltme tarihi, ne değiştirildiği ve neden değiştirildiği açıkça belirtilir.
5. Önemli düzeltmeler sosyal medya hesaplarımızdan da duyurulur.
6. Toplu düzeltme arşivi Düzeltme Politikası sayfasında listelenir.