Tahlil Rehberi

Hemogram / Tam Kan Sayımı (CBC) Kandaki tüm hücre tiplerini (eritrosit, lökosit, trombosit) sayan ve karakterize eden teme… Hemoglobin (HGB) Kanda oksijen taşıyan demir içeren protein; anemi tanısının temel göstergesi. Hematokrit (HCT) Kanın toplam hacminin yüzde kaçının eritrositlerden oluştuğunu gösteren değer; anemi ve po… Eritrosit (RBC) Kandaki kırmızı küre (alyuvar) sayısı; oksijen taşıma kapasitesinin doğrudan göstergesi. MCV (Ortalama Eritrosit Hacmi) Eritrositlerin ortalama hacmini ölçer; mikrositer, normositer ve makrositer anemi ayrımını… MCH (Ortalama Hemoglobin) Bir eritrosit içindeki ortalama hemoglobin miktarı; hipokromi ve hiperkromi ayrımında kull… RDW (Eritrosit Dağılım Genişliği) Eritrositlerin büyüklük farklılığını (anizositoz) gösteren indeks; erken demir eksikliğind… Lökosit (WBC) Kandaki toplam beyaz küre sayısı; enfeksiyon, inflamasyon ve hematolojik hastalıkların tem… Nötrofil Bakteriyel enfeksiyonlara karşı ilk savunma hattını oluşturan ana lökosit alt grubu. Lenfosit Viral enfeksiyon, kronik enfeksiyon ve lenfoma takibinde kritik lökosit alt grubu. Trombosit (PLT) Pıhtılaşmanın temel hücresi; trombositopeni kanama, trombositoz tromboz riski oluşturur. MPV (Ortalama Trombosit Hacmi) Trombositlerin ortalama büyüklüğünü gösterir; kemik iliği yanıtı ve genç trombosit oranı h…

ALT (Alanin Aminotransferaz / SGPT) Karaciğer hücre hasarını en spesifik gösteren enzim; hepatosit içinden kana sızdığında yük… AST (Aspartat Aminotransferaz / SGOT) Karaciğer, kalp kası, iskelet kası ve eritrositte bulunan transaminaz; ALT ile birlikte yo… ALP (Alkalen Fosfataz) Safra yolları ve kemik dokusu kaynaklı bir enzim; kolestaz ve kemik hastalıklarında yüksel… GGT (Gama Glutamil Transferaz) Safra yolu hasarına ve alkol kullanımına çok duyarlı bir enzim; ALP yüksekliğinin kaynağın… Total Bilirubin Eritrosit yıkımının ürünü olan bilirubinin toplam düzeyi; sarılık değerlendirmesinin temel… LDH (Laktat Dehidrojenaz) Hemen tüm dokularda bulunan, hücre hasarında kana karışan enzim; hemoliz, lenfoma/lösemi, … Lipaz (Serum Lipazı) Pankreas asiner hücrelerinden salgılanan ve trigliseridleri parçalayan enzim; akut pankrea… Amilaz (Serum Amilazı) Karbonhidratları parçalayan pankreas ve tükürük bezi enzimi; akut pankreatit, parotit ve d…

Üre (BUN — Kan Üre Azotu) Protein metabolizmasının son ürünü; böbreklerin atılım fonksiyonu ve hidrasyon durumunu ya… Kreatinin (Serum) Kas yıkımının sabit ürünü; glomerüler filtrasyon hızının (eGFR) hesaplanmasında altın göst… Ürik Asit (Serum) Pürin metabolizmasının son ürünü; gut, böbrek taşı ve metabolik sendrom için önemli belirt…

Açlık Kan Şekeri (FBS / FPG) En az 8 saatlik açlık sonrası plazmada glukoz ölçümü. Diyabet ve prediyabetin temel tarama… HbA1c (Glikozile Hemoglobin) Son 2-3 ayın ortalama kan şekerini yansıtan, glukoza bağlanmış hemoglobin yüzdesi. Diyabet… OGTT (Oral Glukoz Tolerans Testi - Şeker Yükleme) 75 g glukoz içildikten sonra 0., 1. ve 2. saatte kan şekeri ölçümü; diyabet, prediyabet ve… İnsülin (Açlık) Pankreas beta hücrelerinden salgılanan insülin hormonunun açlık plazma düzeyi; insülin dir… HOMA-IR (İnsülin Direnci İndeksi) Açlık insülin ve açlık glukozundan hesaplanan, insülin direncinin pratik göstergesi olan m… C-Peptid Pankreasın endojen insülin üretimini doğrudan gösteren proinsülin yıkım ürünü; tip 1-tip 2… Fruktozamin Serum proteinlerinin (albümin başta olmak üzere) glikozile formu; son 2-3 haftalık ortalam… Gestasyonel OGTT (Gebelik Şeker Yükleme) Gebelikte 24-28. haftalar arasında gestasyonel diyabet (GDM) taraması için yapılan tek aşa…

Total Kolesterol Kanda dolaşan LDL, HDL ve VLDL içindeki tüm kolesterol miktarı. Kardiyovasküler risk değer… LDL Kolesterol (Kötü Kolesterol) Damar duvarına çökerek ateroskleroza yol açan düşük yoğunluklu lipoprotein. Kardiyovasküle… HDL Kolesterol (İyi Kolesterol) Damar duvarındaki kolesterolü karaciğere geri taşıyan koruyucu lipoprotein. Düşüklüğü kard… Trigliserit Yağ deposunun ve enerjinin temel formu; yüksek değerleri pankreatit ve kardiyovasküler ris… Non-HDL Kolesterol Total kolesterolden HDL kolesterolün çıkarılmasıyla hesaplanan, tüm aterojenik lipoprotein… VLDL Kolesterol Karaciğerin trigliserit taşıyan lipoprotein partikülünün kolesterol içeriği; trigliseritin… Lipoprotein(a) / Lp(a) LDL benzeri ancak apolipoprotein(a) içeren genetik belirleyici lipoprotein; yüksek düzeyle… ApoA-1 / ApoB Apolipoproteinleri HDL'nin yapısal proteini ApoA-1 ve aterojenik lipoproteinlerin (LDL, VLDL, Lp(a)) yapısal …

TSH (Tiroid Stimulan Hormonu) Hipofizden salgılanan, tiroid bezini uyaran hormon. Tiroid fonksiyonunun en duyarlı tarama… Serbest T3 (sT3) Dolaşımda taşıyıcı proteinlere bağlanmamış, aktif tiroid hormonu (triiyodotironin). Hipert… Serbest T4 (sT4) Taşıyıcı proteinlere bağlanmamış, dokuya geçen aktif tiroksin fraksiyonu. TSH ile birlikte… Total T3 (Trijodotironin) Tiroid bezinin salgıladığı biyolojik olarak en aktif hormonun (T3) serumdaki proteine bağl… Total T4 (Tiroksin) Tiroid bezinin başlıca hormonu olan tiroksinin (T4) protein bağlı + serbest toplam serum d… Anti-Tiroglobulin Antikor (Anti-Tg) Tiroglobulin proteinine karşı gelişen otoantikor; Hashimoto tiroiditi, Graves hastalığı ta… TSH Reseptör Antikoru (TRAb) / TSI TSH reseptörüne karşı gelişen otoantikor; Graves hastalığının spesifik tanısı ve gebelikte… Tiroglobulin (Tg) Tiroid folikül hücrelerinden salgılanan ve T3-T4 hormon sentezinin öncüsü olan glikoprotei…

FSH (Folikül Stimulan Hormon) Hipofizden salgılanan, kadında folikül gelişimini ve over rezervini, erkekte spermatogenez… LH (Lüteinizan Hormon) Hipofiz ön lobundan salgılanan, kadında ovulasyonu tetikleyen, erkekte Leydig hücrelerinde… Östradiol (E2) Overlerden salgılanan, kadın seks hormonu östrojenin en aktif formu. Folikül gelişimi, end… Progesteron Ovulasyon sonrası korpus luteumdan, gebelikte plasentadan salgılanan, endometriyumu gebeli… Total Testosteron Erkekte testisten, kadında over ve adrenal bezden salgılanan ana androjen hormonun kanda t… Serbest Testosteron Total testosteronun SHBG ve albümine bağlı olmayan, biyolojik olarak aktif kısmı. SHBG değ… Prolaktin Hipofiz ön lobundan salgılanan, laktasyondan sorumlu peptid hormon. Yüksek değerleri ameno… DHEA-SO4 (Dehidroepiandrosteron Sülfat) Adrenal korteksten salgılanan ana androjen prekürsörü. Adrenal androjen üretiminin en güve… Anti-Müllerian Hormon (AMH) Over granuloza hücrelerinden salgılanan, antral folikül havuzunu yansıtan, over rezervinin… Beta-hCG (Human Chorionic Gonadotropin) Plasentanın sinsityotrofoblastlarından salgılanan, gebeliğin en erken ve en güvenilir kan … Kortizol (Sabah & Gece) Adrenal korteksten salgılanan ana glukokortikoid stres hormonu. Sirkadyen ritim gösterir; … ACTH (Adrenokortikotropik Hormon) Hipofiz ön lobundan salgılanan, adrenal korteksten kortizol salgılanmasını uyaran polipept… Aldosteron + Renin (ARO / ARR) Adrenal kortizolden salgılanan mineralokortikoid aldosteron ve renin aktivitesinin oranı; … IGF-1 & Büyüme Hormonu (GH) Hipofizden salgılanan büyüme hormonu (GH) ve karaciğerden üretilen IGF-1'in birlikte değer… Parathormon (PTH) Paratiroid bezlerinden salgılanan, kalsiyum-fosfor dengesini ve kemik metabolizmasını düze…

Vitamin B12 (Kobalamin) Kanda B12 (kobalamin) düzeyini ölçer; megaloblastik anemi, vegan beslenme, atrofik gastrit… D Vitamini (25-OH Vitamin D) Kanda 25-hidroksivitamin D düzeyini ölçer; kemik sağlığı, kalsiyum metabolizması ve D vita… Ferritin Vücuttaki demir deposunu yansıtan en duyarlı testtir; demir eksikliği anemisinin tanısı, t… Folik Asit (Vitamin B9) Serum folat (B9) düzeyini ölçer; megaloblastik anemi, gebelikte nöral tüp defekti önleme, … Serum Demir (Fe) Plazmada transferrine bağlı dolaşan demir miktarını ölçer; demir eksikliği değerlendirmesi… TIBC (Demir Bağlama Kapasitesi) ve Transferrin Satürasyonu Transferrinin demir bağlama kapasitesini ve doluluk oranını gösterir; demir eksikliği ile … Kalsiyum (Total) Serum total kalsiyum düzeyini ölçer; paratiroid hastalıkları, D vitamini eksikliği, malign… İyonize Kalsiyum Serumda fizyolojik olarak aktif olan serbest kalsiyumu ölçer; albumin düşüklüğü, kritik ha… Fosfor (Pi) Serum fosfor düzeyini ölçer; kronik böbrek hastalığı, paratiroid bozuklukları, D vitamini … Magnezyum (Mg) Serum magnezyum düzeyini ölçer; kas krampları, aritmi, refrakter hipokalsemi-hipokalemi, k… Sodyum (Na) Serum sodyum düzeyini ölçer; sıvı-elektrolit dengesi, SIADH, kalp/karaciğer yetmezliği, de… Potasyum (K) Serum potasyum düzeyini ölçer; aritmi, kas güçsüzlüğü, böbrek yetmezliği, diüretik kullanı… Klor (Cl) Serum klor düzeyini ölçer; asid-baz dengesi, anyon açığı hesaplaması, sıvı-elektrolit bozu… Çinko (Zn) Serum çinko düzeyini ölçer; saç dökülmesi, tat-koku kaybı, immün yetersizlik, yara iyileşm… A Vitamini (Retinol) Karanlığa adaptasyon, epitel sağlığı ve bağışıklık için gerekli yağda eriyen vitamin; eksi… E Vitamini (Alfa-Tokoferol) Hücre membranlarını oksidatif hasardan koruyan yağda eriyen antioksidan vitamin; eksikliği… K Vitamini (Filokinon) Karaciğerde pıhtılaşma faktörlerinin (II, VII, IX, X) sentezi için gerekli yağda eriyen vi… 1,25-OH Aktif D Vitamini (Kalsitriol) Böbrekte aktive olan D vitamininin biyolojik formu; rutin tarama için kullanılmaz, granülo…

CRP (C-Reaktif Protein) Karaciğerde üretilen, enflamasyonun varlığını ve şiddetini hızla yansıtan akut faz reaktan… Sedimentasyon (ESR, Eritrosit Sedimentasyon Hızı) Eritrositlerin 1 saatte çöktükleri mesafeyi ölçen, kronik enflamasyon ve romatolojik hasta… Prokalsitonin (PCT) Bakteriyel enfeksiyon ve sepsis tanısında özgüllüğü yüksek belirteç; antibiyotik başlama v… Romatoid Faktör (RF) IgG'nin Fc bölgesine karşı oluşmuş otoantikor; romatoid artrit tanısında klasik belirteçti… Anti-CCP (Anti-Siklik Sitrülinli Peptid Antikoru) Romatoid artrit için % 95 üzeri özgüllükle pozitif olan otoantikor; erken tanı ve agresif … ANA (Antinükleer Antikor) Hücre çekirdeğine karşı oluşmuş otoantikor; SLE, Sjögren, skleroderma ve diğer bağ dokusu … C3 / C4 Kompleman Düzeyleri Kompleman sisteminin temel bileşenleri; SLE aktivasyonu, glomerülonefrit ve krioglobulinem…

Troponin T / I (hsTn — Yüksek Duyarlıklı Troponin) Kalp kası hasarının altın standart belirteci; akut miyokart enfarktüsü (kalp krizi) tanısı… Kreatin Kinaz (CK) ve CK-MB Kalp ve iskelet kası hasarında yükselen klasik kardiyak enzim; troponin sonrası ikinci sır… Myoglobin Kalp ve iskelet kasında oksijen taşıyan protein; miyokart enfarktüsünün ilk saatlerinde (1… NT-proBNP / BNP (Natriüretik Peptid) Kalp yetmezliği tanısı, prognoz ve tedavi takibinde altın standart belirteç; nefes darlığı… D-Dimer Fibrin yıkım ürünü; akciğer embolisi ve derin ven trombozu dışlanmasında negatif öngörü de… Homosistein Metionin metabolizmasında ara ürün olan amino asit; yüksek düzeyleri damar hasarı, aterosk…

PT (Protrombin Zamanı) / INR Dış yol pıhtılaşma testi; warfarin (Coumadin) takibi, karaciğer fonksiyonu ve K vitamini e… aPTT (Aktive Parsiyel Tromboplastin Zamanı) İç yol pıhtılaşma testi; standart heparin takibi, hemofili tanısı ve lupus antikoagülan de… Fibrinojen (Faktör I) Pıhtılaşma kaskadının son basamağı olan plazma proteini; akut faz reaktanı, kardiyovasküle…

Tam İdrar Tahlili (TİT) İdrarın fiziksel, kimyasal ve mikroskobik incelemesi; üriner enfeksiyon, böbrek hastalığı,… İdrar Mikroskopisi (Sediment) Santrifüj edilmiş idrar sedimentinde eritrosit, lökosit, epitel, silendir, kristal ve mikr… 24 Saatlik İdrar Protein 24 saatlik idrar toplama yoluyla günlük protein atılımının ölçülmesi; proteinüri ve nefrot… İdrar Kültürü ve Antibiyogram Üriner sistem enfeksiyonu etkeni mikroorganizmanın belirlenmesi ve duyarlı olduğu antibiyo… Spot İdrar Mikroalbumin / Kreatinin Oranı (ACR) Sabah ilk idrarında albümin/kreatinin oranı; diyabetik nefropati ve kardiyovasküler riskin… Gaitada Gizli Kan (FOBT / FIT) Gözle görülmeyen kanın gaitada saptanması; 50 yaş ve üzeri bireylerde kolorektal kanser ta… Gaita Mikroskopisi ve Parazit İncelemesi Dışkıda parazit, yumurta, kist, lökosit ve eritrosit araştıran mikroskobik inceleme; ishal…

PSA (Prostat Spesifik Antijen) Prostat bezi epitel hücrelerinden salgılanan glikoprotein; prostat kanseri tarama, tanı ve… CEA (Karsinoembriyojenik Antijen) Embriyonel gastrointestinal dokuda üretilen glikoprotein; başta kolorektal kanser olmak üz… CA 125 (Kanser Antijeni 125) Çölom epitelinden köken alan glikoprotein; başta epiteliyal over kanseri olmak üzere perit… CA 15-3 (Meme Kanseri Belirteci) MUC1 geninin ürünü; meme kanseri tanısı konulan hastalarda metastatik hastalık takibi ve t… CA 19-9 (Karbonhidrat Antijeni 19-9) Sialil-Lewis A karbonhidrat yapısı; başta pankreas kanseri olmak üzere safra yolları, mide… AFP (Alfa-Fetoprotein) Fetal karaciğer ve yolk kesesi tarafından üretilen onkofetal protein; hepatosellüler karsi… HBsAg (Hepatit B Yüzey Antijeni) Hepatit B virüsünün yüzey antijeni; aktif HBV enfeksiyonunun en temel ve ilk göstergesi, 6… Anti-HBs (Hepatit B Yüzey Antikoru) Hepatit B yüzey antijenine karşı oluşan koruyucu antikor; aşı yanıtı ve geçirilmiş enfeksi… Anti-HCV (Hepatit C Antikoru) Hepatit C virüsüne karşı oluşan antikor; HCV enfeksiyonunun ilk tarama testidir, pozitifli… Anti-HIV (HIV ELISA + Doğrulama Testi) HIV-1 ve HIV-2 antikorlarının birlikte aranması; HIV taraması için ilk basamak testtir, po… VDRL / RPR (Sifiliz / Frengi Testi) Treponema pallidum enfeksiyonunda lipoidal antijenlere karşı oluşan non-treponemal antikor… TORCH Paneli (Toksoplazma, Rubella, CMV, HSV) Gebelikte fetüse vertikal geçişi olan TORCH ajanlarına karşı IgM ve IgG antikorlarının tar…