Tahlil Rehberi

Hematokrit (HCT) Kanın toplam hacminin yüzde kaçının eritrositlerden oluştuğunu gösteren değer; anemi ve po… Hemogram / Tam Kan Sayımı (CBC) Kandaki tüm hücre tiplerini (eritrosit, lökosit, trombosit) sayan ve karakterize eden teme… Hemoglobin (HGB) Kanda oksijen taşıyan demir içeren protein; anemi tanısının temel göstergesi. Lenfosit Viral enfeksiyon, kronik enfeksiyon ve lenfoma takibinde kritik lökosit alt grubu. MCH (Ortalama Hemoglobin) Bir eritrosit içindeki ortalama hemoglobin miktarı; hipokromi ve hiperkromi ayrımında kull… MCV (Ortalama Eritrosit Hacmi) Eritrositlerin ortalama hacmini ölçer; mikrositer, normositer ve makrositer anemi ayrımını… MPV (Ortalama Trombosit Hacmi) Trombositlerin ortalama büyüklüğünü gösterir; kemik iliği yanıtı ve genç trombosit oranı h… Nötrofil Bakteriyel enfeksiyonlara karşı ilk savunma hattını oluşturan ana lökosit alt grubu. Trombosit (PLT) Pıhtılaşmanın temel hücresi; trombositopeni kanama, trombositoz tromboz riski oluşturur. Eritrosit (RBC) Kandaki kırmızı küre (alyuvar) sayısı; oksijen taşıma kapasitesinin doğrudan göstergesi. RDW (Eritrosit Dağılım Genişliği) Eritrositlerin büyüklük farklılığını (anizositoz) gösteren indeks; erken demir eksikliğind… Lökosit (WBC) Kandaki toplam beyaz küre sayısı; enfeksiyon, inflamasyon ve hematolojik hastalıkların tem…

ALP (Alkalen Fosfataz) Safra yolları ve kemik dokusu kaynaklı bir enzim; kolestaz ve kemik hastalıklarında yüksel… ALT (Alanin Aminotransferaz / SGPT) Karaciğer hücre hasarını en spesifik gösteren enzim; hepatosit içinden kana sızdığında yük… Amilaz (Serum Amilazı) Karbonhidratları parçalayan pankreas ve tükürük bezi enzimi; akut pankreatit, parotit ve d… AST (Aspartat Aminotransferaz / SGOT) Karaciğer, kalp kası, iskelet kası ve eritrositte bulunan transaminaz; ALT ile birlikte yo… GGT (Gama Glutamil Transferaz) Safra yolu hasarına ve alkol kullanımına çok duyarlı bir enzim; ALP yüksekliğinin kaynağın… LDH (Laktat Dehidrojenaz) Hemen tüm dokularda bulunan, hücre hasarında kana karışan enzim; hemoliz, lenfoma/lösemi, … Lipaz (Serum Lipazı) Pankreas asiner hücrelerinden salgılanan ve trigliseridleri parçalayan enzim; akut pankrea… Total Bilirubin Eritrosit yıkımının ürünü olan bilirubinin toplam düzeyi; sarılık değerlendirmesinin temel…

Kreatinin (Serum) Kas yıkımının sabit ürünü; glomerüler filtrasyon hızının (eGFR) hesaplanmasında altın göst… Üre (BUN — Kan Üre Azotu) Protein metabolizmasının son ürünü; böbreklerin atılım fonksiyonu ve hidrasyon durumunu ya… Ürik Asit (Serum) Pürin metabolizmasının son ürünü; gut, böbrek taşı ve metabolik sendrom için önemli belirt…

Açlık Kan Şekeri (FBS / FPG) En az 8 saatlik açlık sonrası plazmada glukoz ölçümü. Diyabet ve prediyabetin temel tarama… C-Peptid Pankreasın endojen insülin üretimini doğrudan gösteren proinsülin yıkım ürünü; tip 1-tip 2… Fruktozamin Serum proteinlerinin (albümin başta olmak üzere) glikozile formu; son 2-3 haftalık ortalam… HbA1c (Glikozile Hemoglobin) Son 2-3 ayın ortalama kan şekerini yansıtan, glukoza bağlanmış hemoglobin yüzdesi. Diyabet… HOMA-IR (İnsülin Direnci İndeksi) Açlık insülin ve açlık glukozundan hesaplanan, insülin direncinin pratik göstergesi olan m… İnsülin (Açlık) Pankreas beta hücrelerinden salgılanan insülin hormonunun açlık plazma düzeyi; insülin dir… Gestasyonel OGTT (Gebelik Şeker Yükleme) Gebelikte 24-28. haftalar arasında gestasyonel diyabet (GDM) taraması için yapılan tek aşa… OGTT (Oral Glukoz Tolerans Testi - Şeker Yükleme) 75 g glukoz içildikten sonra 0., 1. ve 2. saatte kan şekeri ölçümü; diyabet, prediyabet ve…

ApoA-1 / ApoB Apolipoproteinleri HDL'nin yapısal proteini ApoA-1 ve aterojenik lipoproteinlerin (LDL, VLDL, Lp(a)) yapısal … HDL Kolesterol (İyi Kolesterol) Damar duvarındaki kolesterolü karaciğere geri taşıyan koruyucu lipoprotein. Düşüklüğü kard… LDL Kolesterol (Kötü Kolesterol) Damar duvarına çökerek ateroskleroza yol açan düşük yoğunluklu lipoprotein. Kardiyovasküle… Lipoprotein(a) / Lp(a) LDL benzeri ancak apolipoprotein(a) içeren genetik belirleyici lipoprotein; yüksek düzeyle… Non-HDL Kolesterol Total kolesterolden HDL kolesterolün çıkarılmasıyla hesaplanan, tüm aterojenik lipoprotein… Total Kolesterol Kanda dolaşan LDL, HDL ve VLDL içindeki tüm kolesterol miktarı. Kardiyovasküler risk değer… Trigliserit Yağ deposunun ve enerjinin temel formu; yüksek değerleri pankreatit ve kardiyovasküler ris… VLDL Kolesterol Karaciğerin trigliserit taşıyan lipoprotein partikülünün kolesterol içeriği; trigliseritin…

Anti-Tiroglobulin Antikor (Anti-Tg) Tiroglobulin proteinine karşı gelişen otoantikor; Hashimoto tiroiditi, Graves hastalığı ta… Serbest T3 (sT3) Dolaşımda taşıyıcı proteinlere bağlanmamış, aktif tiroid hormonu (triiyodotironin). Hipert… Serbest T4 (sT4) Taşıyıcı proteinlere bağlanmamış, dokuya geçen aktif tiroksin fraksiyonu. TSH ile birlikte… Tiroglobulin (Tg) Tiroid folikül hücrelerinden salgılanan ve T3-T4 hormon sentezinin öncüsü olan glikoprotei… Total T3 (Trijodotironin) Tiroid bezinin salgıladığı biyolojik olarak en aktif hormonun (T3) serumdaki proteine bağl… Total T4 (Tiroksin) Tiroid bezinin başlıca hormonu olan tiroksinin (T4) protein bağlı + serbest toplam serum d… TSH Reseptör Antikoru (TRAb) / TSI TSH reseptörüne karşı gelişen otoantikor; Graves hastalığının spesifik tanısı ve gebelikte… TSH (Tiroid Stimulan Hormonu) Hipofizden salgılanan, tiroid bezini uyaran hormon. Tiroid fonksiyonunun en duyarlı tarama…

ACTH (Adrenokortikotropik Hormon) Hipofiz ön lobundan salgılanan, adrenal korteksten kortizol salgılanmasını uyaran polipept… Aldosteron + Renin (ARO / ARR) Adrenal kortizolden salgılanan mineralokortikoid aldosteron ve renin aktivitesinin oranı; … Anti-Müllerian Hormon (AMH) Over granuloza hücrelerinden salgılanan, antral folikül havuzunu yansıtan, over rezervinin… Beta-hCG (Human Chorionic Gonadotropin) Plasentanın sinsityotrofoblastlarından salgılanan, gebeliğin en erken ve en güvenilir kan … DHEA-SO4 (Dehidroepiandrosteron Sülfat) Adrenal korteksten salgılanan ana androjen prekürsörü. Adrenal androjen üretiminin en güve… Östradiol (E2) Overlerden salgılanan, kadın seks hormonu östrojenin en aktif formu. Folikül gelişimi, end… FSH (Folikül Stimulan Hormon) Hipofizden salgılanan, kadında folikül gelişimini ve over rezervini, erkekte spermatogenez… IGF-1 & Büyüme Hormonu (GH) Hipofizden salgılanan büyüme hormonu (GH) ve karaciğerden üretilen IGF-1'in birlikte değer… Kortizol (Sabah & Gece) Adrenal korteksten salgılanan ana glukokortikoid stres hormonu. Sirkadyen ritim gösterir; … LH (Lüteinizan Hormon) Hipofiz ön lobundan salgılanan, kadında ovulasyonu tetikleyen, erkekte Leydig hücrelerinde… Parathormon (PTH) Paratiroid bezlerinden salgılanan, kalsiyum-fosfor dengesini ve kemik metabolizmasını düze… Progesteron Ovulasyon sonrası korpus luteumdan, gebelikte plasentadan salgılanan, endometriyumu gebeli… Prolaktin Hipofiz ön lobundan salgılanan, laktasyondan sorumlu peptid hormon. Yüksek değerleri ameno… Serbest Testosteron Total testosteronun SHBG ve albümine bağlı olmayan, biyolojik olarak aktif kısmı. SHBG değ… Total Testosteron Erkekte testisten, kadında over ve adrenal bezden salgılanan ana androjen hormonun kanda t…

1,25-OH Aktif D Vitamini (Kalsitriol) Böbrekte aktive olan D vitamininin biyolojik formu; rutin tarama için kullanılmaz, granülo… A Vitamini (Retinol) Karanlığa adaptasyon, epitel sağlığı ve bağışıklık için gerekli yağda eriyen vitamin; eksi… Vitamin B12 (Kobalamin) Kanda B12 (kobalamin) düzeyini ölçer; megaloblastik anemi, vegan beslenme, atrofik gastrit… Çinko (Zn) Serum çinko düzeyini ölçer; saç dökülmesi, tat-koku kaybı, immün yetersizlik, yara iyileşm… D Vitamini (25-OH Vitamin D) Kanda 25-hidroksivitamin D düzeyini ölçer; kemik sağlığı, kalsiyum metabolizması ve D vita… E Vitamini (Alfa-Tokoferol) Hücre membranlarını oksidatif hasardan koruyan yağda eriyen antioksidan vitamin; eksikliği… Ferritin Vücuttaki demir deposunu yansıtan en duyarlı testtir; demir eksikliği anemisinin tanısı, t… Folik Asit (Vitamin B9) Serum folat (B9) düzeyini ölçer; megaloblastik anemi, gebelikte nöral tüp defekti önleme, … Fosfor (Pi) Serum fosfor düzeyini ölçer; kronik böbrek hastalığı, paratiroid bozuklukları, D vitamini … İyonize Kalsiyum Serumda fizyolojik olarak aktif olan serbest kalsiyumu ölçer; albumin düşüklüğü, kritik ha… K Vitamini (Filokinon) Karaciğerde pıhtılaşma faktörlerinin (II, VII, IX, X) sentezi için gerekli yağda eriyen vi… Kalsiyum (Total) Serum total kalsiyum düzeyini ölçer; paratiroid hastalıkları, D vitamini eksikliği, malign… Klor (Cl) Serum klor düzeyini ölçer; asid-baz dengesi, anyon açığı hesaplaması, sıvı-elektrolit bozu… Magnezyum (Mg) Serum magnezyum düzeyini ölçer; kas krampları, aritmi, refrakter hipokalsemi-hipokalemi, k… Potasyum (K) Serum potasyum düzeyini ölçer; aritmi, kas güçsüzlüğü, böbrek yetmezliği, diüretik kullanı… Serum Demir (Fe) Plazmada transferrine bağlı dolaşan demir miktarını ölçer; demir eksikliği değerlendirmesi… Sodyum (Na) Serum sodyum düzeyini ölçer; sıvı-elektrolit dengesi, SIADH, kalp/karaciğer yetmezliği, de… TIBC (Demir Bağlama Kapasitesi) ve Transferrin Satürasyonu Transferrinin demir bağlama kapasitesini ve doluluk oranını gösterir; demir eksikliği ile …

ANA (Antinükleer Antikor) Hücre çekirdeğine karşı oluşmuş otoantikor; SLE, Sjögren, skleroderma ve diğer bağ dokusu … Anti-CCP (Anti-Siklik Sitrülinli Peptid Antikoru) Romatoid artrit için % 95 üzeri özgüllükle pozitif olan otoantikor; erken tanı ve agresif … C3 / C4 Kompleman Düzeyleri Kompleman sisteminin temel bileşenleri; SLE aktivasyonu, glomerülonefrit ve krioglobulinem… CRP (C-Reaktif Protein) Karaciğerde üretilen, enflamasyonun varlığını ve şiddetini hızla yansıtan akut faz reaktan… Prokalsitonin (PCT) Bakteriyel enfeksiyon ve sepsis tanısında özgüllüğü yüksek belirteç; antibiyotik başlama v… Romatoid Faktör (RF) IgG'nin Fc bölgesine karşı oluşmuş otoantikor; romatoid artrit tanısında klasik belirteçti… Sedimentasyon (ESR, Eritrosit Sedimentasyon Hızı) Eritrositlerin 1 saatte çöktükleri mesafeyi ölçen, kronik enflamasyon ve romatolojik hasta…

Kreatin Kinaz (CK) ve CK-MB Kalp ve iskelet kası hasarında yükselen klasik kardiyak enzim; troponin sonrası ikinci sır… D-Dimer Fibrin yıkım ürünü; akciğer embolisi ve derin ven trombozu dışlanmasında negatif öngörü de… Homosistein Metionin metabolizmasında ara ürün olan amino asit; yüksek düzeyleri damar hasarı, aterosk… Myoglobin Kalp ve iskelet kasında oksijen taşıyan protein; miyokart enfarktüsünün ilk saatlerinde (1… NT-proBNP / BNP (Natriüretik Peptid) Kalp yetmezliği tanısı, prognoz ve tedavi takibinde altın standart belirteç; nefes darlığı… Troponin T / I (hsTn — Yüksek Duyarlıklı Troponin) Kalp kası hasarının altın standart belirteci; akut miyokart enfarktüsü (kalp krizi) tanısı…

aPTT (Aktive Parsiyel Tromboplastin Zamanı) İç yol pıhtılaşma testi; standart heparin takibi, hemofili tanısı ve lupus antikoagülan de… Fibrinojen (Faktör I) Pıhtılaşma kaskadının son basamağı olan plazma proteini; akut faz reaktanı, kardiyovasküle… PT (Protrombin Zamanı) / INR Dış yol pıhtılaşma testi; warfarin (Coumadin) takibi, karaciğer fonksiyonu ve K vitamini e…

24 Saatlik İdrar Protein 24 saatlik idrar toplama yoluyla günlük protein atılımının ölçülmesi; proteinüri ve nefrot… Gaitada Gizli Kan (FOBT / FIT) Gözle görülmeyen kanın gaitada saptanması; 50 yaş ve üzeri bireylerde kolorektal kanser ta… Gaita Mikroskopisi ve Parazit İncelemesi Dışkıda parazit, yumurta, kist, lökosit ve eritrosit araştıran mikroskobik inceleme; ishal… İdrar Kültürü ve Antibiyogram Üriner sistem enfeksiyonu etkeni mikroorganizmanın belirlenmesi ve duyarlı olduğu antibiyo… Spot İdrar Mikroalbumin / Kreatinin Oranı (ACR) Sabah ilk idrarında albümin/kreatinin oranı; diyabetik nefropati ve kardiyovasküler riskin… İdrar Mikroskopisi (Sediment) Santrifüj edilmiş idrar sedimentinde eritrosit, lökosit, epitel, silendir, kristal ve mikr… Tam İdrar Tahlili (TİT) İdrarın fiziksel, kimyasal ve mikroskobik incelemesi; üriner enfeksiyon, böbrek hastalığı,…

AFP (Alfa-Fetoprotein) Fetal karaciğer ve yolk kesesi tarafından üretilen onkofetal protein; hepatosellüler karsi… Anti-HBs (Hepatit B Yüzey Antikoru) Hepatit B yüzey antijenine karşı oluşan koruyucu antikor; aşı yanıtı ve geçirilmiş enfeksi… Anti-HCV (Hepatit C Antikoru) Hepatit C virüsüne karşı oluşan antikor; HCV enfeksiyonunun ilk tarama testidir, pozitifli… Anti-HIV (HIV ELISA + Doğrulama Testi) HIV-1 ve HIV-2 antikorlarının birlikte aranması; HIV taraması için ilk basamak testtir, po… CA 125 (Kanser Antijeni 125) Çölom epitelinden köken alan glikoprotein; başta epiteliyal over kanseri olmak üzere perit… CA 15-3 (Meme Kanseri Belirteci) MUC1 geninin ürünü; meme kanseri tanısı konulan hastalarda metastatik hastalık takibi ve t… CA 19-9 (Karbonhidrat Antijeni 19-9) Sialil-Lewis A karbonhidrat yapısı; başta pankreas kanseri olmak üzere safra yolları, mide… CEA (Karsinoembriyojenik Antijen) Embriyonel gastrointestinal dokuda üretilen glikoprotein; başta kolorektal kanser olmak üz… HBsAg (Hepatit B Yüzey Antijeni) Hepatit B virüsünün yüzey antijeni; aktif HBV enfeksiyonunun en temel ve ilk göstergesi, 6… PSA (Prostat Spesifik Antijen) Prostat bezi epitel hücrelerinden salgılanan glikoprotein; prostat kanseri tarama, tanı ve… TORCH Paneli (Toksoplazma, Rubella, CMV, HSV) Gebelikte fetüse vertikal geçişi olan TORCH ajanlarına karşı IgM ve IgG antikorlarının tar… VDRL / RPR (Sifiliz / Frengi Testi) Treponema pallidum enfeksiyonunda lipoidal antijenlere karşı oluşan non-treponemal antikor…