Diş Taşı Temizliği (Detertraj)

Diş yüzeyinde ve diş eti altında biriken plak ve taşların ultrasonik cihazlarla temizlenmesi işlemi olup periodontal sağlığın temel taşıdır.

Branş: Diş Hekimliği Süre: 30-60 dakika Anestezi: Genellikle gerekmez; hassas bölgelerde topikal anestezi İyileşme: Anlık günlük yaşama dönüş; 24 saat hafif hassasiyet

Diş Taşı Temizliği (Detertraj) Nedir?

Detertraj (diş taşı temizliği), diş yüzeyinde ve dişeti altında biriken mikrobiyal plak ve mineralize tabaka olan diştaşının (calculus), ultrasonik cihazlar ve el aletleri kullanılarak uzaklaştırılması işlemidir. Periodontal sağlığın korunmasında ve diş eti hastalıklarının (gingivit, periodontit) önlenmesinde temel uygulamadır.

Diştaşı, tükürükteki kalsiyum ve fosfor tuzlarının plak üzerinde kristallenmesiyle 1-2 haftada oluşur. Diş fırçası ile çıkarılamaz; sadece profesyonel temizlikle uzaklaştırılır. Birikmiş diştaşı diş eti çekilmesine, kötü ağız kokusuna ve diş kaybına yol açar.

Türk Diş Hekimleri Birliği ve dünya periodontoloji dernekleri 6 ayda bir rutin detertraj önerir; sigara içen, diyabetli, gebe ve ortodontik tedavi gören bireylerde sıklık artırılır.

Nasıl Yapılır?

İşlem hijyen başlığı (oral hygienist) veya diş hekimi tarafından uygulanır. Hasta dental ünit koltuğuna oturtulur.

  1. Muayene: Periodontal sondalama, plak indeksi ve diş eti durumu değerlendirilir.
  2. Ultrasonik kazıma: 25-30 kHz frekansta titreşen uç ile diş yüzeyi ve subgingival alandan diştaşı kırılır.
  3. El aletleri (küretaj): Hassas bölgelerde Gracey küret veya Universal scaler ile rafine temizlik yapılır.
  4. Yıkama: Su sprey ile ağız sürekli yıkanır; debris ve mikroorganizma uzaklaştırılır.
  5. Polisaj: Düşük abraziv pasta ve döner fırça ile diş yüzeyi pürüzsüzleştirilir; plak tutulumu azalır.
  6. Flor uygulaması: Topikal flor jeli ile mine güçlendirilir.

İşlem 30-60 dakika sürer; ciddi periodontit varsa kapalı küretaj 2-4 seansa bölünebilir.

Kimler İçin Uygundur?

  • Tüm yetişkin bireyler (6 ayda bir rutin)
  • Diş eti kanaması, şişlik, kötü ağız kokusu şikâyeti olanlar
  • Sigara, kahve, çay tüketimi yüksek olan kişiler
  • Ortodontik tel tedavisi gören hastalar (3 ayda bir)
  • Gebelik döneminde olan kadınlar (2. trimester ideal)
  • Diyabet, kardiyovasküler hastalık tanılı bireyler
  • İmplant veya sabit protez taşıyan hastalar

İşlem Öncesi Hazırlık

  • Özel bir hazırlık gerekmez; aç gelmenize gerek yok
  • Kan sulandırıcı (warfarin, klopidogrel) kullanıyorsanız bildirin
  • Kardiyak protez kapak veya endokardit öyküsü varsa profilaktik antibiyotik gerekir
  • Hassas bölgeler için 1 saat önce ağrı kesici alınabilir
  • İşlem sonrası 2 saat boyunca yemek planlamayın (flor için)
  • Tedavi öncesi gargara yapmanız önerilir
  • Önceki periodontal kayıtlarınızı getirin

İyileşme Süreci

Detertraj sonrası hemen günlük yaşama dönülür. İlk 24 saat içinde hafif diş eti hassasiyeti, soğuk/sıcak hassasiyeti ve hafif kanama olabilir; bu doğal bir süreçtir.

İlk 2 saat yeme-içme önerilmez; uygulanan flor tabakası mineralize olur. İlk gün çok sıcak, asitli ve sert yiyeceklerden kaçınılması iyileşmeyi destekler.

İlk hafta yumuşak diş fırçası ve hafif baskı ile fırçalama önerilir. Diş ipi günlük kullanıma devam edilir. Hassasiyet için potasyum nitratlı diş macunu yardımcı olur. 6 ay sonra kontrol randevusu mutlaka alınmalıdır.

Riskler ve Komplikasyonlar

  • Geçici diş eti hassasiyeti ve kanama (24-48 saat)
  • Soğuk/sıcak hassasiyeti (kök yüzeyi açığa çıkmışsa)
  • Diş etinde geçici büzülme (sağlıklı geri kazanılır)
  • Diş aralarında açıklık hissi (taşlar uzaklaştığında doğal görünür)
  • Endokardit profilaksisi gereken kalp hastalarında bakteremi riski
  • Sert işlemde mine pürüzlülüğü (cila ile giderilir)
  • Restorasyon kenarlarında mikro hasar olasılığı

Fiyat Aralığı & Sigorta

SGK kapsamında detertraj aile hekimi sevkiyle Ağız ve Diş Sağlığı Merkezleri (ADSM) ve devlet hastanelerinde ücretsiz uygulanır. Özel kliniklerde 2026 fiyatlarıyla 1.500-3.500 TL arası değişir; air-flow ile beyazlatma kombinasyonu 3.000-6.000 TL'dir. Tamamlayıcı sağlık sigortaları yıllık 1-2 detertrajı genellikle karşılar.

Hekim Seçimi: Diş Taşı Temizliği (Detertraj) için karar verirken mutlaka Diş Hekimliği uzman hekim değerlendirmesi alın. Hangi şehirde uzman bulacağınızı görmek için aşağıdaki şehir bağlantılarını kullanabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Diş taşı temizliği dişleri zayıflatır mı?

Hayır. Doğru teknikle yapılan detertraj diş yüzeyine zarar vermez; aksine diş eti hastalığını önleyerek dişlerin ömrünü uzatır.

Detertraj sonrası dişler hassaslaşır mı?

İlk 24-48 saat soğuk/sıcak hassasiyeti olabilir. Bu durum, dişeti altında saklı kök yüzeyinin açığa çıkmasıyla ilgilidir ve geçicidir.

Ne sıklıkla diş taşı temizliği yaptırmalıyım?

Sağlıklı bireyler için 6 ayda bir, sigara içen-diyabetli-ortodontik tedavili hastalarda 3-4 ayda bir önerilir.

Diş taşı temizliği sonrası dişlerim sarı görünüyor, neden?

Diş taşları kalın bir tabaka oluşturup gerçek diş rengini gizler. Temizlik sonrası dişlerin doğal rengi görünür. Beyazlatma istiyorsanız ayrı seansta yapılır.

Gebelikte diş taşı temizliği güvenli mi?

Evet, özellikle <strong>2. trimesterda</strong> önerilir. Hormonal değişiklikler diş eti iltihabını artırır; gebelik gingiviti önlenir.

Diş aralarında boşluk oluşması normal mi?

Diş taşı kalkınca aralar açık görünür; ancak diş eti zamanla normale döner. Boşluklar pasta, oral irigatör veya diş ipiyle korunur.

Kaynaklar

  1. American Dental Association (ADA) - Professional Cleaning
  2. European Federation of Periodontology (EFP)
  3. T.C. Sağlık Bakanlığı Ağız Diş Sağlığı
  4. Türk Diş Hekimleri Birliği

Şehirlere Göre Uzman Hekimler

Türkiye'nin büyük şehirlerinde Diş Taşı Temizliği (Detertraj) yapan hekimleri görüntüleyin: