Bursa Crohn Hastalığı Doktorları

Bursa'de Crohn Hastalığı Hakkında

Crohn hastalığı; ağızdan anüse kadar gastrointestinal sistemin herhangi bir bölümünü tutabilen, transmural (tüm bağırsak duvarı katmanlarını içeren) ve atlamalı (skip lesion) yerleşim gösteren kronik inflamatuvar bağırsak hastalığıdır. Avrupa'da insidans 100.000'de 5-10, prevalans 200-300'e ulaşır; Türkiye'de son 20 yılda batılılaşmış yaşam tarzı ile prevalans hızla artmıştır. En sık terminal ileum ve sağ kolon tutulur (ileokolonik tip); izole ince bağırsak, izole kolon ve perianal hastalık alt tipleri Montreal sınıflamasına göre A1-A3 (yaş), L1-L4 (lokalizasyon), B1-B3 (davranış) ile tanımlanır. Alevlenme ve remisyonlarla seyreder; transmural inflamasyon nedeniyle darlık (B2), fistül-apse (B3) ve perianal hastalık gibi komplikasyonlara yol açabilir. Erken biyolojik tedavi ile mukoza iyileşmesi ve cerrahisiz seyir hedeflenir; ECCO 2020 kılavuzu treat-to-target yaklaşımını öne çıkarır.

Bursa, Türkiye'nin sağlık hizmeti açısından en gelişmiş şehirlerinden biri olarak Crohn Hastalığı tanı ve tedavisinde geniş uzman hekim ağı ve donanımlı sağlık tesisleri sunar. Hem üniversite hastaneleri hem de özel hastane zincirleri (Bursa'de bulunan Acıbadem, Memorial, Medical Park, Liv, Medicana gibi büyük gruplar dahil) Gastroenteroloji branşında çağdaş tanı ve tedavi yöntemleri sunmaktadır. Aşağıda Bursa'de Crohn Hastalığı ile ilgili öne çıkan hekimler ve tedavi yaklaşımları yer almaktadır.

En Sık Belirtiler

Crohn Hastalığı tanısı alan hastalarda gözlenen başlıca belirtiler aşağıdadır. Belirtilerin şiddeti ve görülme sıklığı yaşa, eşlik eden hastalıklara ve hastalık evresine göre değişebilir.

• Kronik karın ağrısı (sıklıkla sağ alt kadran; ileal tutulumda apandisit benzeri)
• Uzamış ishal (genellikle kansız; kolonik tutulumda kanlı olabilir)
• Kilo kaybı ve iştahsızlık
• Yorgunluk ve düşük dereceli ateş
• Perianal fistül, apse, fissür veya skin tag (Crohn için karakteristik)
• Aftöz oral ülserler ve anjiyo-ödem benzeri dudak şişliği (oral Crohn)
• Eklem ağrıları (periferik artrit, sakroileit, ankilozan spondilit)
• Cilt bulguları (eritema nodozum, piyoderma gangrenozum)
• Göz tutulumu (üveit, episklerit)
• Çocuklarda büyüme geriliği, gecikmiş puberte
• Demir, B12, folat, D vitamini ve çinko eksikliğine bağlı bulgular
• Darlık gelişiminde tıkanma belirtileri (kusma, distansiyon, ses azalması)

Nedenler ve Risk Faktörleri

Crohn Hastalığı gelişiminde rol oynayan başlıca etkenler ve değiştirilebilir/değiştirilemez risk faktörleri:

• Genetik yatkınlık (NOD2/CARD15, ATG16L1, IL23R, IRGM gen polimorfizmleri)
• Disregüle bağışıklık yanıtı (Th1/Th17 hakimiyeti) ve bağırsak mikrobiyota değişiklikleri (disbiyozis)
• Sigara kullanımı (en güçlü değiştirilebilir risk faktörü; hastalığı kötüleştirir)
• Batı tipi beslenme (yüksek işlenmiş gıda, doymuş yağ, düşük lif, emülgatör)
• Sık antibiyotik kullanımı (özellikle erken çocuklukta)
• NSAİİ'ler (alevlenme tetikleyicisi)
• Aile öyküsü (birinci derece akrabada İBH; göreceli risk 10-15x)
• Apendektomi öyküsü (göreceli artmış risk)
• Hijyen hipotezi (erken çocukluk düşük mikrobiyal maruziyet)
• Oral kontraseptif kullanımı (zayıf ilişki)
• Geçirilmiş bakteriyel/viral gastroenterit
• Düşük D vitamini düzeyi

Tanı Süreci

Tanı; klinik öykü, fizik muayene, laboratuvar, endoskopik, görüntüleme ve histopatolojik bulguların birlikte değerlendirilmesiyle konur. İleokolonoskopi ve sistematik segmenter biyopsi altın standarttır; atlama lezyonları, kaldırım taşı görünümü (cobblestone), aftöz/lineer ülserler, terminal ileum tutulumu ve non-kazeifiye granülom (vakaların %30-40'ında saptanır ve karakteristiktir) tanıyı destekler. Fekal kalprotektin (>150-250 μg/g) aktif inflamasyonu duyarlı şekilde gösterir, alevlenme takibinde altın standarttır. CRP, sedimentasyon, tam kan sayımı (anemi, trombositoz), albumin, B12, folat, demir paneli, D vitamini ve karaciğer enzimleri rutin istenir. ASCA pozitifliği Crohn için, p-ANCA pozitifliği daha çok ÜK için destekleyicidir. İnce bağırsak tutulumu değerlendirmesinde MR enterografi (radyasyonsuz, ECCO tercihi) veya BT enterografi kullanılır; mural kalınlaşma, hedef işareti, tarama (creeping fat), darlık ve fistüller gösterilir. Perianal hastalıkta pelvik MR altın standarttır ve fistül klasifikasyonu (Parks) yapar; ek olarak anorektal muayene altında inceleme (EUA) cerrahi planlama için önemlidir. Kapsül endoskopisi şüpheli ince bağırsak hastalığında ancak darlık dışlandıktan sonra yapılır. Endoskopik aktivite SES-CD veya CDEIS skoru, klinik aktivite HBI veya CDAI ile değerlendirilir. Eşlik eden TBC riski açısından biyolojik tedavi öncesi PPD/IGRA ve hepatit B serolojisi taranmalıdır.

Bursa'deki büyük hastane ve laboratuvarlarda bu tanı testleri ücretli ve SGK kapsamında erişilebilir durumdadır. Tanı için Bursa'deki uzman Gastroenteroloji hekimlerine başvurabilirsiniz.

Bursa'de Gastroenteroloji Hekimleri

Bursa'deki öne çıkan Gastroenteroloji uzmanları aşağıdadır. Tüm liste için Bursa Gastroenteroloji doktorları sayfasını ziyaret edin.

Tedavi Yaklaşımları

Crohn Hastalığı tedavisi hasta bazlı bireyselleştirilir. Bursa'deki uzman Gastroenteroloji hekimleri güncel kılavuzlara göre konservatif (yaşam tarzı + ilaç) ve/veya cerrahi seçenekleri değerlendirir:

• Hafif-orta ileal/sağ kolon hastalığında budesonid 9 mg/gün (sistemik etki düşük)
• Hafif-orta kolonik hastalıkta sülfasalazin veya 5-ASA (sınırlı etkinlik; mesalazin Crohn'da daha az tercih edilir)
• Orta-ağır ataklarda sistemik kortikosteroid (prednizolon 0.5-1 mg/kg/gün, kısa süreli indüksiyon; >3 ay kullanılmamalı)
• İdame tedavisinde tiyopürinler (azatiyoprin 2-2.5 mg/kg, 6-merkaptopürin 1-1.5 mg/kg) veya metotreksat 15-25 mg/hafta SC
• Anti-TNF biyolojikler: infliksimab 5 mg/kg IV (0, 2, 6. hafta + 8 haftada bir), adalimumab 160/80/40 mg SC; idame için terapötik ilaç izlemi (TDM)
• Anti-integrin: vedolizumab 300 mg IV (bağırsak selektif)
• IL-12/23 inhibitörü: ustekinumab; IL-23 selektif: risankizumab, mirikizumab
• JAK inhibitörü: upadasitinib (orta-ağır Crohn için onaylı)
• Erken dönemde top-down (biyolojik öncelikli) yaklaşım yüksek riskli hastalarda (genç yaş, derin ülser, perianal, fistül, kortikosteroid bağımlılığı) tercih edilir
• Perianal fistülde anti-TNF + cerrahi (seton drenajı) kombinasyonu
• Beslenme desteği: B12 (ileal rezeksiyon/tutulumda IM), demir (IV ferrik karboksimaltoz), D vitamini, çinko replasmanı
• Sigaranın kesin olarak bırakılması (en önemli yaşam tarzı müdahalesi)
• Sınırlı darlık, perforasyon, fistül, apse veya tıkanıklıkta cerrahi rezeksiyon (bağırsak koruyucu, mümkün olduğunca striktüroplasti)
• VTE profilaksisi (aktif İBH hastane yatışında LMWH)
• Aşı takvimi (pnömokok, influenza, HPV, hepatit B, VZV) immünosüpresyon öncesi güncellenmeli

Ne Zaman Hekime Başvurmalı?

Aşağıdaki durumlardan biri sizde varsa Bursa'deki Gastroenteroloji uzmanına randevu alın:

• Üç haftadan uzun süren ishal veya karın ağrısı
• Dışkıda kan, açıklanamayan kilo kaybı veya gece terlemesi
• Perianal apse, akıntı veya fistül bulgusu
• Yüksek ateş, şiddetli karın ağrısı, kusma, distansiyon (tıkanma/apse) → acil
• Karın muayenesinde hassas kitle (apse, inflamatuvar konglomera)
• Ailede inflamatuvar bağırsak hastalığı öyküsü ile birlikte sindirim yakınmaları
• Bilinen Crohn hastasında atak şüphesi veya tedaviye yanıtsızlık
• Çocuklarda büyüme geriliği, gecikmiş puberte veya açıklanamayan anemi

Korunma ve Yaşam Tarzı

Crohn Hastalığı riskini azaltmak için kanıta dayalı öneriler:

• Sigaradan tamamen uzak durmak (alevlenme ve postoperatif rekürrensi belirgin azaltır)
• Lif açısından zengin, işlenmiş gıdaları sınırlayan Akdeniz tipi dengeli beslenme
• Gereksiz antibiyotik ve NSAİİ kullanımından kaçınmak
• D vitamini düzeyinin optimal tutulması
• Stres yönetimi, düzenli uyku ve psikososyal destek
• Düzenli gastroenteroloji takibi ve fekal kalprotektin izlemi ile alevlenmeleri erken yakalama
• Anti-TNF tedavisinde terapötik ilaç düzey izlemi ve antikor takibi
• Aşı takvimini güncel tutmak (özellikle immünosüpresyon öncesi)
• Postoperatif rekürrens önleme (anti-TNF veya tiyopürin başlanması)
• Düzenli kolonoskopik sürveyans (uzun süreli kolonik tutulumda kanser riski)

Bursa'de Sağlık Hizmetleri

Bursa şehrinde Gastroenteroloji branşında devlet hastaneleri, eğitim ve araştırma hastaneleri, üniversite hastaneleri ve özel hastaneler (Acıbadem, Memorial, Medical Park, Liv, Medicana, Anadolu Sağlık vb.) hizmet vermektedir. SGK ve tamamlayıcı sağlık sigortası kapsamında çoğu hekime erişim mümkündür. Acil değerlendirme için 112 Acil Sağlık Hizmetleri ya da en yakın hastane acil servisine başvurun.

Sıkça Sorulan Sorular