Sezaryen (C-Section) — Nedir, Nasıl Yapılır, Fiyatları

Sezaryen (C-Section) Nedir?

Sezaryen (Latince caesarea), bebeğin anne karnındaki uterustan, batın duvarı ve uterin duvar kesisi yoluyla doğurtulduğu cerrahi bir operasyondur. Günümüzde sezaryen, vajinal doğumun mümkün olmadığı veya anne-bebek için risk oluşturduğu durumlarda hayat kurtarıcı bir müdahaledir.

WHO'nun önerdiği optimal sezaryen oranı %10–15'tir. Türkiye'de bu oran %55 civarındadır ve dünyada en yüksek düzeylerden biridir. Gereksiz sezaryen, anne mortalitesini, plasenta previa-akreta, uterus rüptürü, yapışıklık ve kronik pelvik ağrı gibi geç dönem komplikasyon risklerini artırır.

Nasıl Yapılır?

Operasyon ameliyathanede, anestezi (genellikle spinal blok) altında yapılır. Anne uyanıktır, ağrı hissetmez ve bebeği ilk anda görme şansına sahiptir.

Anestezi ve hazırlık: Mesane kateterizasyonu, geniş cilt antisepsisi, IV antibiyotik profilaksisi.
Cilt insizyonu: Pfannenstiel (transvers, suprapubik — kozmetik) en sık; nadiren orta hat dikey.
Tabakaların geçilmesi: Cilt – subkutan – fasya – rektus kası – periton.
Uterotomi: Alt uterin segmente transvers kesi (Kerr) standart; klasik (yüksek vertikal) sadece özel durumlarda.
Bebek ve plasenta: Bebek 5–10 dakika içinde çıkarılır, kordon kesilir ve neonatal ekibe verilir; plasenta manuel veya kontrollü traksiyonla alınır.
Kapanış: Uterus iki kat dikilir, fasya, subkutan ve cilt kapatılır (estetik intradermal sütür sık tercih edilir).

Kimler İçin Uygundur?

Plasenta previa, plasenta akreta-perkreta tanılı gebeler
Önceki sezaryen sayısı 2 ve üzeri olan veya klasik uterotomi geçirmiş kadınlar
Makat, transvers veya kompozit (anormal) prezentasyon gösteren bebekler
Sefalopelvik uyumsuzluk veya başarısız doğum eylemi (aktif fazda durmuş travay)
Fetal distres, kordon prolapsusu gibi acil obstetrik durumlar
Aktif genital herpes lezyonu, kontrolsüz HIV viral yükü
Çoğul gebelikte ilk bebeğin baş prezentasyonu olmaması veya monoamniyotik ikizler

İşlem Öncesi Hazırlık

Operasyon öncesi son 6–8 saat aç kalınması (planlı sezaryen için)
Antenatal hemoglobin, kan grubu, koagülasyon ve enfeksiyon taramalarının tamamlanmış olması
Cerrahi sahanın (suprapubik bölge) temizliği; tıraş ameliyat günü hastanede yapılır
Antitromboembolik çorap veya enoksaparin profilaksisi (riskli gebelerde)
Bebek için temel eşyaların hazırlanması; anne için emzirme sutyeni, geniş beden iç çamaşırı
Doğum öncesi anestezi konsültasyonu (özellikle obez, kalp hastası, allerjisi olanlarda)

İyileşme Süreci

Sezaryen sonrası hastane yatışı genellikle 2–4 gündür. İlk 24 saatte mesane kateteri, IV sıvı ve analjezi devam eder.

0–24 saat: Mobilizasyon (yatak içi dönme, oturma), erken emzirme başlatılır; tromboz profilaksisi sürer.
2.–4. gün: Yara takibi, sütür/stapler bakımı, gaz çıkışı – beslenmenin oral hale geçişi.
1. hafta: Yara enfeksiyonu, ateş, kanama yönünden takip; sütür alımı 7. günde (varsa).
6. hafta postpartum kontrolü: Skar iyileşmesi, uterus involüsyonu, kontrasepsiyon planı.

Ağır kaldırma 6 hafta, araç kullanımı 2 hafta, cinsel yaşam 6 hafta yasaktır. Bir sonraki gebelik için en az 12–18 ay beklenmesi uterus skar bütünlüğü açısından önerilir.

Riskler ve Komplikasyonlar

Anestezi komplikasyonları (spinal başağrısı, hipotansiyon, nadiren genel anestezi riskleri)
Cerrahi alan enfeksiyonu, endometrit, yara açılması (dehisans)
Mesane, bağırsak veya üreter yaralanması (nadir, %0.1–0.5)
Postpartum kanama, atoni, transfüzyon ihtiyacı
Pelvik yapışıklık (adezyon) — sonraki cerrahileri ve infertiliteyi etkileyebilir
Derin ven trombozu, pulmoner emboli (özellikle obez gebelerde)
Sonraki gebeliklerde plasenta previa, akreta spektrum, uterus rüptürü riski artışı

Fiyat Aralığı & Sigorta

SGK kapsamında tıbbi endikasyonlu sezaryen devlet ve anlaşmalı özel hastanelerde tam karşılanır. Endikasyonsuz (talep üzerine) sezaryende SGK 23. maddesi gereği fark çıkabilir. Özel hastanelerde paket ücret 35.000–120.000 TL aralığındadır (oda kategorisi, doktor profili, anestezi türü). Tamamlayıcı sağlık sigortaları sezaryeni 9–12 ay bekleme süresi sonrası kapsar; özel sigortalarda doğum/cerrahi teminatı poliçeye eklenmiş olmalıdır.

Hekim Seçimi: Sezaryen (C-Section) için karar verirken mutlaka Kadın Hastalıkları ve Doğum uzman hekim değerlendirmesi alın. Hangi şehirde uzman bulacağınızı görmek için aşağıdaki şehir bağlantılarını kullanabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

İlk doğumum sezaryendi, ikinciyi normal doğum (VBAC) yapabilir miyim?

Önceki sezaryen alt segment transvers (Kerr) tipindeyse ve obstetrik kontrendikasyon yoksa VBAC denenebilir; başarı %60–80'dir. Uterus rüptürü riski %0.5–1'dir; deneyimli merkezde önerilir.

Sezaryen sonrası ağrı ne kadar sürer?

İnsizyon ağrısı ilk 3–5 gün en yoğundur, 2 haftada belirgin azalır. Skar duyarlılığı ve uyuşma 3–6 ay sürebilir. Analjezi (parasetamol, NSAİİ, gerekirse opioid) emzirme dönemiyle uyumlu reçete edilir.

Sezaryen skar dokusu (yapışıklık) ne tür sorunlara yol açar?

Tekrarlayan sezaryenlerde pelvik yapışıklıklar kronik pelvik ağrı, infertilite, ileus ve sonraki cerrahilerde mesane-bağırsak yaralanma riski oluşturur. Her sezaryende risk %5–10 artar.

Sezaryen sonrası ne zaman tekrar gebe kalabilirim?

Uterus skarının iyileşmesi için en az 12–18 ay beklenmesi önerilir. Bu sürede kontrasepsiyon (RİA, hap, bariyer) planlanmalıdır. 6 ay altında gebelik plasenta akreta, uterus rüptürü riskini artırır.

Sezaryen izi nasıl daha az belirgin olur?

Pfannenstiel kesisi bikini hattındadır ve estetik intradermal sütürle 2–3 ay sonra silinir. Skar bakımı: ilk 6 hafta güneşten korunma, silikon jel/bant uygulaması, masaj ve nemlendirme önerilir; keloid eğilimi varsa erken steroid enjeksiyonu.

Sezaryen bebeği emzirmeyi engeller mi?

Hayır. Spinal anestezi süt yapımını ve bebeğe geçişi etkilemez. Ameliyat sonrası ilk saatte ten-tene temas ve emzirme başlatılır. Ağrı yönetimi emzirmeye uygun ilaçlarla (parasetamol, ibuprofen) yapılır.

Kaynaklar

Şehirlere Göre Uzman Hekimler

Türkiye'nin büyük şehirlerinde Sezaryen (C-Section) yapan hekimleri görüntüleyin: