TUR-P (Transüretral Prostat Rezeksiyonu)

İyi huylu prostat büyümesinde (BPH) idrar kanalı yoluyla endoskopik olarak prostat dokusunun rezektoskopla traşlanması; orta–büyük prostatlı, alt üriner sistem semptomları ilaca yanıtsız erkeklerde altın standart cerrahidir.

Branş: Üroloji Süre: 45–90 dakika (prostat boyutu 30–80 g aralığında); büyük prostatlarda 120 dk'ya uzayabilir. Anestezi: Spinal anestezi (standart) veya genel anestezi. İyileşme: Hastane yatışı 1–3 gün; sonda 1–3 gün; tam toparlanma 4–6 hafta.

TUR-P (Transüretral Prostat Rezeksiyonu) Nedir?

TUR-P (Transüretral Prostat Rezeksiyonu), iyi huylu prostat büyümesinde (BPH) idrar yolu (üretra) içinden gönderilen rezektoskop ile prostat iç kısmının tel halka aracılığıyla traşlanarak çıkarıldığı endoskopik bir operasyondur. AUA ve EAU kılavuzları, BPH cerrahisinde TUR-P'yi altın standart olarak tanımlar.

50 yaş üstü erkeklerin %50, 70 yaş üstünün %80'inde semptomatik BPH görülür: zayıf idrar akımı, gece sık idrara çıkma (noktüri), idrar yapma güçlüğü, rezidü idrar, akut retansiyon. Medikal tedavi (alfa-bloker, 5-ARI) ilk basamaktır; yanıtsızlık veya komplikasyon (tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu, hematüri, mesane taşı, böbrek fonksiyon bozukluğu) gelişirse cerrahi devreye girer.

Alternatifler: lazer cerrahisi (HoLEP, GreenLight), Rezum (su buharı), UroLift, açık prostatektomi (çok büyük prostatlarda).

Nasıl Yapılır?

Operasyon ameliyathanede, spinal veya genel anestezi altında, taş çıkarma pozisyonunda (litotomi) yapılır.

  1. Üretral hazırlık: Cilt antisepsisi, steril örtüm; üretraya kaydırıcı jel uygulanır.
  2. Rezektoskop yerleştirme: 26–28 Fr rezektoskop üretradan mesaneye ilerletilir; sistoskopi ile mesane ve prostat lojı değerlendirilir.
  3. Sıvı irrigasyonu: Monopolar enerjide glisin/sorbitol, bipolar enerjide salin solüsyon ile sürekli yıkama yapılır.
  4. Rezeksiyon: Prostatın iç adenom dokusu tel halka ile sistematik olarak (orta lob → lateral loblar → apeks) traşlanır; doku parçaları (chips) mesane içinde toplanır.
  5. Hemostaz: Kanayan damarlar koagüle edilir; mesane Ellik veya pompa ile boşaltılır, parçalar histopatolojiye gönderilir.
  6. 3-yollu foley sonda: 22–24 Fr 3-yollu sonda yerleştirilir; mesane yıkaması (CBI — continuous bladder irrigation) 12–24 saat yapılır.

Kimler İçin Uygundur?

  • Medikal tedaviye (alfa-bloker, 5-ARI) yanıtsız orta–şiddetli BPH semptomu olan erkekler
  • Akut idrar retansiyonu (sonda bağımlılığı) gelişen ve sondasız idrar yapamayan hastalar
  • BPH'ye bağlı tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu, hematüri, mesane taşı olgular
  • Üst üriner sistem etkilenmesi (hidronefroz, böbrek fonksiyon bozukluğu) bulunan BPH hastaları
  • Prostat boyutu 30–80 gram aralığında (büyük prostatlarda lazer veya açık cerrahi)
  • Aktif idrar yolu enfeksiyonu, üriner taş gibi geçici kontrendikasyonu olmayan hastalar
  • Yaşam kalitesi düşmüş, IPSS skoru 20+ olan ileri semptomlu olgular

İşlem Öncesi Hazırlık

  • PSA, idrar tahlili ve idrar kültürü; aktif enfeksiyon varsa cerrahi öncesi tedavi
  • Üroflowmetri, post-void rezidü USG, gerekirse ürodinami ile semptom doğrulama
  • Prostat USG/MR ile boyut ve şüpheli alanların değerlendirilmesi (PSA yüksekse biyopsi)
  • Antikoagülan/antiagregan (warfarin, aspirin, klopidogrel) ilaçların hekim onayıyla düzenlenmesi
  • Operasyondan 6–8 saat önce açlık; gerekirse profilaktik antibiyotik dozu
  • Eşlik eden hastalıkların (DM, KOAH, kalp hastalığı) preoperatif optimizasyonu

İyileşme Süreci

Hastane yatışı 1–3 gündür. Sonda postop 1–3 gün takılı kalır; çıkarıldıktan sonra hemen idrar yapılır. İlk 4–6 hafta:

  • 1. hafta: Hematüri (idrarda kan), sık ve acil idrar hissi, ağrılı işeme (dizüri) — bol sıvı, NSAİİ ve gerekirse alfa-bloker ile yönetilir.
  • 2–4. hafta: İyileşme dokusu (skar) dönemi; ağır kaldırma, cinsel ilişki, bisiklet yasak.
  • 6. hafta: Üroflowmetri ve IPSS skoru ile sonuç değerlendirmesi.

Cinsel fonksiyon: TUR-P sonrası en sık görülen sorun retrograd ejakülasyontur (%65–75): meni mesaneye geri kaçar, idrarda bulanıklık şeklinde gelir. Tıbbi olarak zararsız ancak doğurganlığı etkiler. Erektil disfonksiyon riski %5–10'dur. Hastalar bu konuda preoperatif bilgilendirilmelidir.

Riskler ve Komplikasyonlar

  • <strong>Retrograd ejakülasyon</strong> (%65–75) — meni mesaneye geri kaçar, fertiliteyi etkiler
  • TUR sendromu (monopolar rezeksiyonda dilüsyonel hiponatremi — bipolarda nadirdir)
  • Postoperatif kanama, pıhtı retansiyonu, transfüzyon (%2–5)
  • İdrar yolu enfeksiyonu, epididimit, sepsis (nadir)
  • Üretral darlık, mesane boynu kontraktürü (%2–5, geç dönem)
  • Üriner inkontinans (%1–2; özellikle stres tipinde)
  • Erektil disfonksiyon (%5–10; mevcut ED varsa risk yüksek)

Fiyat Aralığı & Sigorta

SGK kapsamında TUR-P devlet ve anlaşmalı özel hastanelerde tam karşılanır. Özel hastanelerde paket ücret 35.000–75.000 TL aralığındadır (cerrah profili, oda kategorisi, prostat boyutu). Lazer cerrahisi (HoLEP, GreenLight) 60.000–150.000 TL, Rezum/UroLift gibi minimal invaziv teknikler 50.000–100.000 TL'dir; bu tekniklerde SGK kapsamı sınırlıdır. Tamamlayıcı sigortalar TUR-P'yi genelde tam karşılar.

Hekim Seçimi: TUR-P (Transüretral Prostat Rezeksiyonu) için karar verirken mutlaka Üroloji uzman hekim değerlendirmesi alın. Hangi şehirde uzman bulacağınızı görmek için aşağıdaki şehir bağlantılarını kullanabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

TUR-P sonrası cinsel hayatım nasıl etkilenir?

En sık <strong>retrograd ejakülasyon</strong> görülür (%65–75): meni mesaneye geri kaçar, "kuru orgazm" olur. Erektil fonksiyon çoğu hastada korunur (ED riski %5–10). Doğurganlık planı olanlar cerrahi öncesi sperm dondurmayı değerlendirebilir.

TUR-P prostat kanseri riskini azaltır mı?

Hayır. TUR-P yalnızca prostatın <strong>iç adenom</strong> kısmını çıkarır; kanserin geliştiği <strong>periferik zon</strong> yerinde kalır. Cerrahi sonrası PSA takibi ve gerekli yaşa uygun tarama (PSA + parmakla muayene) sürdürülmelidir.

Lazer prostat cerrahisi (HoLEP, GreenLight) TUR-P'den iyi mi?

HoLEP büyük prostatlarda etkili, kanama az ve hastanede kalış kısa. GreenLight antikoagülan kullanan hastalarda avantajlı. Uzun dönem semptom ve üroflow sonuçları benzer; cerrah deneyimi belirleyicidir. EAU bu yöntemleri TUR-P'ye alternatif önermektedir.

TUR-P sonrası idrarda kanın ne kadar süreceğini söyleyebilir misiniz?

Hafif hematüri 2–4 hafta sürebilir. Aniden yoğunlaşma veya pıhtı görülürse bol sıvı alınmalı, aşırıysa hemen acile başvurulmalıdır. Antiagregan/antikoagülan ilaçlar hekim onayıyla 2 hafta sonra yeniden başlanır.

Sonda ne kadar süre takılı kalır?

Komplikasyonsuz olgularda <strong>1–3 gün</strong>. Mesane yıkaması (CBI) bittikten sonra idrar berraklaşırsa sonda çıkarılır. Çıkarıldıktan sonra ilk işeme genelde 2–4 saat içinde gerçekleşir; yapılamazsa kısa süreli yeniden sondalama gerekebilir.

TUR-P'den kaç yıl sonra tekrar cerrahi gerekir?

Doğru endikasyonla yapılan TUR-P'de <strong>10 yılda nüks oranı %5–10</strong>'dur (prostat dokusu yeniden büyüyebilir). 5-ARI (finasterid) tedavisi nüksü geciktirebilir. Düzenli kontrol önemlidir.

Kaynaklar

  1. EAU Guidelines — Management of Non-neurogenic Male LUTS (BPH)
  2. AUA Guideline — Surgical Management of LUTS Attributed to BPH
  3. Türk Üroloji Derneği
  4. NICE Guideline NG97 — Lower Urinary Tract Symptoms in Men

Şehirlere Göre Uzman Hekimler

Türkiye'nin büyük şehirlerinde TUR-P (Transüretral Prostat Rezeksiyonu) yapan hekimleri görüntüleyin: