Bu sayfada
Akut Apandisit Nedir?
Akut apandisit, çekum ucundaki vermiform apendiksin akut inflamasyonudur. En sık acil cerrahi girişim gerektiren karın patolojisidir ve her yaşta görülebilir; en yüksek sıklık 10-30 yaş arasındadır. Erken tanı perforasyon ve peritonit gibi ciddi komplikasyonları önler.
Belirtileri
Akut Apandisit hastalarında en sık görülen belirtiler:
- Göbek çevresinde başlayıp sağ alt kadrana göçen karın ağrısı
- McBurney noktasında lokalize hassasiyet
- İştahsızlık (klasik bulgu)
- Bulantı ve kusma (ağrıdan sonra başlar)
- Düşük dereceli ateş (37.5-38.5°C)
- Hareketle, öksürmekle artan ağrı
- Defans, rebound ve Rovsing belirtisi (peritoneal irritasyon)
Nedenleri ve Risk Faktörleri
- Lümen tıkanıklığı (en sık fekalit/fekal taş)
- Lenfoid hiperplazi (viral enfeksiyon sonrası, çocuklarda sık)
- Yabancı cisim, parazit (askaris)
- Apendiks tümörleri (nadir, karsinoid, müsinöz neoplazm)
- Crohn hastalığı gibi inflamatuar süreçler
- Tıkanıklık sonrası bakteriyel aşırı çoğalma (E. coli, Bacteroides)
- Genetik yatkınlık ve ailesel öykü
Tanı
Tanı klinik, laboratuvar ve görüntüleme bulgularının kombinasyonu ile konur. Alvarado skoru (8 parametre, toplam 10) tanıda yardımcıdır: ≥7 puan apandisit yüksek olasılık. Tam kan sayımında lökositoz (10.000-18.000/mm³) ve sola kayma, CRP yüksekliği görülür; idrar tahlili ürolojik patolojileri dışlamak için yapılır. İlk basamak görüntüleme abdominal ultrasonografidir (USG): Sıkıştırılamayan, çapı >6 mm, periapendiküler sıvı görülmesi tanısaldır. USG nondiagnostik ise kontrastlı abdominal BT yapılır (duyarlılık >%95). Hamilelerde ve çocuklarda MR tercih edilebilir. Ayırıcı tanıda mezenter lenfadenit, over kisti torsiyonu, ektopik gebelik, böbrek taşı, divertikülit dikkate alınır.
Tedavi Yöntemleri
- Komplike olmamış akut apandisit: Acil laparoskopik veya açık appendektomi (altın standart)
- Ameliyat öncesi sıvı resüsitasyonu ve IV antibiyotik (seftriakson + metronidazol veya piperasilin/tazobaktam)
- Komplike apandisit (perfore, abse, flegmon): IV antibiyotik + drenaj (perkütan veya cerrahi), 6-8 hafta sonra interval appendektomi
- Seçilmiş, komplike olmayan olgularda antibiyotik tedavisi alternatif olabilir (nüks riski %30)
- Postoperatif analjezi (parasetamol, NSAİİ)
- Erken mobilizasyon ve oral beslenmeye geçiş
- Yara yeri takibi, dren kontrolü
Ne Zaman Doktora Gidilmeli?
Aşağıdaki durumlardan biri sizde varsa Genel Cerrahi uzmanına başvurmanız önerilir:
- Sağ alt kadrana yerleşen, giderek artan karın ağrısı
- Karın ağrısına eşlik eden ateş, bulantı, kusma
- Defans (karın kaslarında istemsiz sertlik) varlığı
- Şiddetli ve yaygınlaşan karın ağrısı (perforasyon belirtisi) acil servis
- Bilinç değişikliği, hipotansiyon, taşikardi (sepsis) acil servis
- Ameliyat sonrası şiddetli ağrı, ateş, yara akıntısı
Önleme ve Yaşam Tarzı
- Akut apandisit için kanıta dayalı kesin önlem bulunmamaktadır
- Liften zengin beslenme (fekalit oluşumunu azaltabilir)
- Yeterli sıvı alımı
- Bağırsak alışkanlıklarını düzenleyen yaşam tarzı (egzersiz, düzenli tuvalet)
- Parazit enfeksiyonlarına karşı hijyen önlemleri
- Karın ağrısının erken değerlendirilmesi - en önemli koruyucu yaklaşım komplikasyondan kaçınmaktır
İlgili Branşta Doktorlar
Genel Cerrahi alanında öne çıkan hekimler. Tüm hekimlerin tam listesi için branş sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Akut Apandisit için hangi doktora gidilir?
Akut Apandisit tanı ve tedavisi için Genel Cerrahi uzmanına başvurulur. İlk değerlendirme için iç hastalıkları (dahiliye) hekiminize de gidebilirsiniz.
Akut Apandisit belirtileri nelerdir?
En sık görülen belirtiler: Göbek çevresinde başlayıp sağ alt kadrana göçen karın ağrısı, McBurney noktasında lokalize hassasiyet, İştahsızlık (klasik bulgu), Bulantı ve kusma (ağrıdan sonra başlar). Tam liste için Belirtileri bölümüne bakın.
Akut Apandisit nasıl tedavi edilir?
Tedavi yaklaşımları: Komplike olmamış akut apandisit: Acil laparoskopik veya açık appendektomi (altın standart), Ameliyat öncesi sıvı resüsitasyonu ve IV antibiyotik (seftriakson + metronidazol veya piperasilin/tazobaktam), Komplike apandisit (perfore, abse, flegmon): IV antibiyotik + drenaj (perkütan veya cerrahi), 6-8 hafta sonra interval appendektomi. Tedavi planı hekim değerlendirmesi sonucu kişiselleştirilir. Detaylar için Tedavi Yöntemleri bölümünü inceleyin.