Bu sayfada
Diz Osteoartriti (Gonartroz) Nedir?
Diz osteoartriti, eklem kıkırdağının ilerleyici yıkımı, subkondral kemik değişiklikleri, osteofit oluşumu ve sinovial inflamasyonla karakterize dejeneratif bir eklem hastalığıdır. Yaşla birlikte sıklığı artar; ağrı, tutukluk ve fonksiyonel kayıpla seyreder ve ileri evrelerde diz protezi cerrahisi gerektirebilir.
Belirtileri
Diz Osteoartriti (Gonartroz) hastalarında en sık görülen belirtiler:
- Mekanik karakterde, aktiviteyle artan, istirahatle azalan diz ağrısı
- 30 dakikadan kısa süren sabah tutukluğu
- Merdiven inip çıkarken ve çömelirken belirginleşen ağrı
- Dizde şişlik, efüzyon ve sıcaklık artışı
- Hareketle krepitasyon (çıtırtı sesi) ve eklem hareket kısıtlılığı
- Varus (O-bain) veya valgus (X-bain) deformitesi gelişimi
- Quadriseps kasında atrofi ve yürüyüş bozukluğu
Nedenleri ve Risk Faktörleri
- İlerleyen yaş ve kıkırdak hücrelerinin onarım kapasitesinin azalması
- Obezite ve eklem üzerine binen artmış mekanik yük
- Geçirilmiş diz travmaları, menisküs ve bağ yaralanmaları
- Tekrarlayan mesleki ve sportif aşırı kullanım
- Kadın cinsiyet, menopoz sonrası hormonal değişiklikler
- Genetik yatkınlık ve eklem dizilim bozuklukları
Tanı
Tanı klinik muayene ve direkt radyografi ile konur; ayakta çekilen ön-arka, lateral ve patellar grafiler değerlendirilir. Kellgren-Lawrence sınıflaması ile evre 0'dan evre 4'e kadar eklem aralığında daralma, osteofit oluşumu, subkondral skleroz ve kistler değerlendirilir. MR yumuşak doku, menisküs ve kıkırdak lezyonlarının ayrıntılı değerlendirilmesinde tamamlayıcı olarak kullanılır.
Tedavi Yöntemleri
- Kilo kontrolü, düşük etkili egzersiz (yüzme, bisiklet) ve quadriseps güçlendirme
- Parasetamol ve NSAİİ'lerle analjezi, topikal NSAİİ'ler
- Fizik tedavi modaliteleri: TENS, ultrason, hot pack, lazer
- İntraartiküler kortikosteroid enjeksiyonları (alevlenmelerde)
- İntraartiküler hyaluronik asit (viskosüplemantasyon) uygulamaları
- PRP (trombositten zengin plazma) enjeksiyonları seçilmiş vakalarda
- İleri evrede (Kellgren-Lawrence 3-4) total diz artroplastisi (TDA)
Ne Zaman Doktora Gidilmeli?
Aşağıdaki durumlardan biri sizde varsa Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon uzmanına başvurmanız önerilir:
- Günlük aktiviteleri kısıtlayan diz ağrısı 1 aydan uzun sürdüğünde
- Diz şişliği, kızarıklığı veya ateş eşlik ettiğinde
- Dizde kilitlenme, takılma veya boşalma hissi olduğunda
- Belirgin dizilim bozukluğu (O veya X bain) geliştiğinde
- Yürüme mesafesinde önemli azalma ve denge kaybı durumunda
Önleme ve Yaşam Tarzı
- İdeal vücut ağırlığının korunması
- Quadriseps ve hamstring kaslarının düzenli güçlendirilmesi
- Eklem dostu egzersizlerin (yüzme, pilates) tercih edilmesi
- Diz travmalarından korunma ve doğru sportif teknik kullanımı
- Uzun süreli çömelme, diz çökme pozisyonlarından kaçınma
- D vitamini ve kalsiyumdan zengin dengeli beslenme
İlgili Branşta Doktorlar
Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon alanında öne çıkan hekimler. Tüm hekimlerin tam listesi için branş sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Diz Osteoartriti (Gonartroz) için hangi doktora gidilir?
Diz Osteoartriti (Gonartroz) tanı ve tedavisi için Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon uzmanına başvurulur. İlk değerlendirme için iç hastalıkları (dahiliye) hekiminize de gidebilirsiniz.
Diz Osteoartriti (Gonartroz) belirtileri nelerdir?
En sık görülen belirtiler: Mekanik karakterde, aktiviteyle artan, istirahatle azalan diz ağrısı, 30 dakikadan kısa süren sabah tutukluğu, Merdiven inip çıkarken ve çömelirken belirginleşen ağrı, Dizde şişlik, efüzyon ve sıcaklık artışı. Tam liste için Belirtileri bölümüne bakın.
Diz Osteoartriti (Gonartroz) nasıl tedavi edilir?
Tedavi yaklaşımları: Kilo kontrolü, düşük etkili egzersiz (yüzme, bisiklet) ve quadriseps güçlendirme, Parasetamol ve NSAİİ'lerle analjezi, topikal NSAİİ'ler, Fizik tedavi modaliteleri: TENS, ultrason, hot pack, lazer. Tedavi planı hekim değerlendirmesi sonucu kişiselleştirilir. Detaylar için Tedavi Yöntemleri bölümünü inceleyin.