Bu sayfada
Fibromiyalji Nedir?
Fibromiyalji, yaygın kas-iskelet ağrısı, yorgunluk, uyku bozukluğu ve bilişsel güçlüklerle karakterize, merkezi sinir sisteminde ağrı işlemleme bozukluğuna (santral sensitizasyon) bağlı kronik bir sendromdur.
Belirtileri
Fibromiyalji hastalarında en sık görülen belirtiler:
- En az 3 aydır süren, vücudun her iki yarısında ve bel hizasının altında-üstünde yaygın ağrı
- Sabah tutukluğu, kaslarda sertlik ve hassasiyet
- Dinlendirici olmayan uyku ve aşırı yorgunluk
- Bilişsel güçlükler (fibro-fog): konsantrasyon ve hafıza sorunları
- Baş ağrısı, migren ve atipik göğüs ağrısı
- İrritabl bağırsak sendromu, mesane şikayetleri ve restless legs
- Anksiyete, depresyon ve duygudurum dalgalanmaları
Nedenleri ve Risk Faktörleri
- Santral sensitizasyon ve ağrı modülasyonunda bozukluk
- Genetik yatkınlık ve aile öyküsü
- Fiziksel veya psikolojik travma, ameliyat öyküsü
- Viral enfeksiyonlar (EBV, HCV) ve kronik stres tetikleyicileri
- Uyku bozuklukları ve sirkadiyen ritim düzensizlikleri
- Eşlik eden romatolojik hastalıklar (RA, SLE, Sjögren)
- Otonom sinir sistemi disfonksiyonu
Tanı
Tanı, 2016 ACR (revize 2010) kriterleri ile konulur: Yaygın Ağrı İndeksi (WPI ≥7) ve Semptom Şiddeti Skalası (SSS ≥5) ya da WPI 4-6 ve SSS ≥9 olmak ve şikayetlerin en az 3 aydır benzer düzeyde olması gerekir. Tanı dışlama tanısı olmayıp diğer hastalıklarla birlikte konulabilir; ancak inflamatuar/otoimmün hastalıkları dışlamak için tam kan sayımı, CRP, ESR, TSH, CK, ANA ve D vitamini düzeyi istenir.
Tedavi Yöntemleri
- Hasta eğitimi ve hastalığın doğasının açıklanması (multidisipliner yaklaşım temeli)
- Düzenli aerobik egzersiz (yüzme, yürüyüş, su içi egzersizler) ve yoga/tai-chi
- Bilişsel davranışçı terapi (BDT) ve uyku hijyeni
- Pregabalin ve gabapentin (nöropatik ağrı modülasyonu)
- Duloksetin ve milnasipran (SNRI) ile ağrı ve depresif semptomlarda iyileşme
- Düşük doz amitriptilin (özellikle uyku kalitesi için)
- Sıcak uygulama, manuel terapi ve akupunktur gibi tamamlayıcı yöntemler
Ne Zaman Doktora Gidilmeli?
Aşağıdaki durumlardan biri sizde varsa Romatoloji uzmanına başvurmanız önerilir:
- Yaygın ağrı 3 aydan uzun sürüyor ve günlük yaşamı etkiliyorsa
- Eşlik eden eklem şişliği, deri döküntüsü, ateş varlığında (romatolojik hastalık şüphesi)
- Belirgin kilo kaybı, gece terlemesi gibi alarm belirtileri olduğunda
- Tedaviye rağmen ağrı kontrolsüz ve fonksiyonel kayıp ilerliyorsa
- Şiddetli depresyon ya da intihar düşünceleri ortaya çıktığında
- Uyku apnesi veya huzursuz bacak şüphesi varlığında uyku polisomnografisi için
Önleme ve Yaşam Tarzı
- Düzenli ve programlı fiziksel aktivite alışkanlığı
- Stres yönetimi ve gevşeme teknikleri (meditasyon, nefes egzersizleri)
- Uyku hijyenine özen gösterilmesi
- Dengeli beslenme ve D vitamini eksikliğinin önlenmesi
- Aşırı kafein, alkol ve sigara kullanımından kaçınma
- Eşlik eden depresyon/anksiyete bozukluklarının erken tedavisi
İlgili Branşta Doktorlar
Romatoloji alanında öne çıkan hekimler. Tüm hekimlerin tam listesi için branş sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Fibromiyalji için hangi doktora gidilir?
Fibromiyalji tanı ve tedavisi için Romatoloji uzmanına başvurulur. İlk değerlendirme için iç hastalıkları (dahiliye) hekiminize de gidebilirsiniz.
Fibromiyalji belirtileri nelerdir?
En sık görülen belirtiler: En az 3 aydır süren, vücudun her iki yarısında ve bel hizasının altında-üstünde yaygın ağrı, Sabah tutukluğu, kaslarda sertlik ve hassasiyet, Dinlendirici olmayan uyku ve aşırı yorgunluk, Bilişsel güçlükler (fibro-fog): konsantrasyon ve hafıza sorunları. Tam liste için Belirtileri bölümüne bakın.
Fibromiyalji nasıl tedavi edilir?
Tedavi yaklaşımları: Hasta eğitimi ve hastalığın doğasının açıklanması (multidisipliner yaklaşım temeli), Düzenli aerobik egzersiz (yüzme, yürüyüş, su içi egzersizler) ve yoga/tai-chi, Bilişsel davranışçı terapi (BDT) ve uyku hijyeni. Tedavi planı hekim değerlendirmesi sonucu kişiselleştirilir. Detaylar için Tedavi Yöntemleri bölümünü inceleyin.