Bu sayfada
Sistemik Lupus Eritematozus (SLE) Nedir?
Sistemik lupus eritematozus, başta cilt, eklem, böbrek, hematolojik sistem ve seröz zarlar olmak üzere birçok organı etkileyebilen, otoantikor üretimi ve immün kompleks birikimi ile seyreden kronik bir otoimmün hastalıktır.
Belirtileri
Sistemik Lupus Eritematozus (SLE) hastalarında en sık görülen belirtiler:
- Yanaklarda kelebek (malar) raş ve fotosensitivite
- Eklem ağrısı, simetrik artrit ve sabah tutukluğu
- Açıklanamayan ateş, halsizlik ve kilo kaybı
- Ağız ve burun içi ağrısız ülserler
- Saç dökülmesi (alopesi) ve Raynaud fenomeni
- Plöritik göğüs ağrısı, perikardit ve nefes darlığı
- Köpüklü idrar, ödem ve hipertansiyon (lupus nefriti)
Nedenleri ve Risk Faktörleri
- Genetik yatkınlık (HLA-DR2/DR3, kompleman eksiklikleri)
- Hormonal faktörler (östrojen baskınlığı; üreme çağı kadınlarında 9 kat sık)
- Çevresel tetikleyiciler: ultraviyole ışık, sigara
- Viral enfeksiyonlar (özellikle Epstein-Barr virüsü)
- İlaç ilişkili lupus (prokainamid, hidralazin, izoniazid)
- Silika ve civa gibi mesleki maruziyetler
- İmmün tolerans bozukluğu ve B-hücre hiperaktivitesi
Tanı
Tanıda 2019 EULAR/ACR sınıflama kriterleri kullanılır: pozitif ANA (titre ≥1:80) giriş kriteri olup klinik (konstitüsyonel, hematolojik, nöropsikiyatrik, mukokutanöz, seröz, kas-iskelet, renal) ve immünolojik (anti-dsDNA, anti-Sm, antifosfolipid, düşük C3/C4) alanlarda toplam ≥10 puan ile tanı konulur. Tam kan sayımı, idrar tahlili, kreatinin, ANA, anti-dsDNA, anti-Sm, anti-Ro/La, kompleman düzeyleri ve antifosfolipid antikorlar bakılır; lupus nefriti şüphesinde böbrek biyopsisi altın standarttır.
Tedavi Yöntemleri
- Tüm hastalarda hidroksiklorokin (temel tedavi, alevlenme ve organ hasarını azaltır)
- Hafif aktif hastalıkta düşük doz glukokortikoid ve NSAİİ
- Orta-ağır hastalıkta metotreksat, azatiyoprin veya mikofenolat mofetil (MMF)
- Şiddetli lupus nefritinde MMF veya siklofosfamid + yüksek doz kortikosteroid
- Refrakter olgularda biyolojik tedaviler: belimumab (anti-BAFF), rituksimab, anifrolumab
- Antifosfolipid sendromu eşliğinde antikoagülan/antiagregan tedavi
- Güneşten korunma, aşılama, kemik koruyucu tedavi ve kardiyovasküler risk yönetimi
Ne Zaman Doktora Gidilmeli?
Aşağıdaki durumlardan biri sizde varsa Romatoloji uzmanına başvurmanız önerilir:
- Açıklanamayan kelebek raş, fotosensitif döküntü veya ağız içi ülser görüldüğünde
- Köpüklü idrar, bacaklarda ödem ya da yeni başlayan hipertansiyon varlığında
- Şiddetli baş ağrısı, nöbet, kafa karışıklığı (NPSLE şüphesi) durumunda acil başvuru
- Plöritik göğüs ağrısı veya nefes darlığı geliştiğinde
- Gebelik planı olan SLE hastalarında preconception danışmanlık için
- Yüksek ateş, ağır halsizlik veya hastalık alevlenmesi belirtilerinde
Önleme ve Yaşam Tarzı
- Güneşten korunma (SPF 50+ geniş spektrumlu güneş kremi, koruyucu giysiler)
- Sigara bırakma ve enfeksiyonlardan korunma
- Önerilen aşıların (grip, pnömokok, HPV) düzenli yaptırılması
- Düzenli romatoloji kontrolleri ile hastalık aktivitesinin izlenmesi
- Kardiyovasküler risk faktörlerinin (HT, dislipidemi, DM) sıkı kontrolü
- Tetikleyici ilaçlardan kaçınma ve gebelik planlamasında uygun ilaç seçimi
İlgili Branşta Doktorlar
Romatoloji alanında öne çıkan hekimler. Tüm hekimlerin tam listesi için branş sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Sistemik Lupus Eritematozus (SLE) için hangi doktora gidilir?
Sistemik Lupus Eritematozus (SLE) tanı ve tedavisi için Romatoloji uzmanına başvurulur. İlk değerlendirme için iç hastalıkları (dahiliye) hekiminize de gidebilirsiniz.
Sistemik Lupus Eritematozus (SLE) belirtileri nelerdir?
En sık görülen belirtiler: Yanaklarda kelebek (malar) raş ve fotosensitivite, Eklem ağrısı, simetrik artrit ve sabah tutukluğu, Açıklanamayan ateş, halsizlik ve kilo kaybı, Ağız ve burun içi ağrısız ülserler. Tam liste için Belirtileri bölümüne bakın.
Sistemik Lupus Eritematozus (SLE) nasıl tedavi edilir?
Tedavi yaklaşımları: Tüm hastalarda hidroksiklorokin (temel tedavi, alevlenme ve organ hasarını azaltır), Hafif aktif hastalıkta düşük doz glukokortikoid ve NSAİİ, Orta-ağır hastalıkta metotreksat, azatiyoprin veya mikofenolat mofetil (MMF). Tedavi planı hekim değerlendirmesi sonucu kişiselleştirilir. Detaylar için Tedavi Yöntemleri bölümünü inceleyin.