Katarakt (Lens Bulanıklığı) ICD-10: H25-H26

Katarakt, göz içindeki kristalin lensin saydamlığını kaybederek bulanıklaşması sonucu görmenin ilerleyici olarak azalmasıdır. Dünyada önlenebilir körlüğün en sık nedenidir; yaşa bağlı (senil) tip en sık görülen formdur. Tedavisi cerrahidir ve günümüzde fakoemülsifikasyon ve katlanabilir intraoküler lens implantasyonu ile yüksek başarıyla yapılır.

Uzmanlık: Göz Hastalıkları Katarakt, Lens Opasitesi, Göz Perdesi
Yaşlı göz muayenesi — katarakt

Katarakt (Lens Bulanıklığı) Nedir?

Katarakt, göz içindeki kristalin lensin saydamlığını kaybederek bulanıklaşması sonucu görmenin ilerleyici olarak azalmasıdır. Dünyada önlenebilir körlüğün en sık nedenidir; yaşa bağlı (senil) tip en sık görülen formdur. Tedavisi cerrahidir ve günümüzde fakoemülsifikasyon ve katlanabilir intraoküler lens implantasyonu ile yüksek başarıyla yapılır.

Belirtileri

Katarakt (Lens Bulanıklığı) hastalarında en sık görülen belirtiler:

  • Sis veya buğu arkasından bakıyormuş hissi yaratan görme bulanıklığı
  • Gece görüşünde azalma ve karşıdan gelen ışıklarda parlama (glare)
  • Renklerin solgun ve sararmış algılanması
  • Sık gözlük numarası değişikliği ve geçici yakını okuyabilme (myopik shift)
  • Tek gözde çift görme (monoküler diplopi)
  • Güçlü ışığa karşı hassasiyet (fotofobi)
  • Okuma için daha fazla ışık ihtiyacı ve ışıklı ortamda zorlanma

Nedenleri ve Risk Faktörleri

  • Yaşlanma süreci ve lens proteinlerinin oksidatif hasarı (en sık neden)
  • Diabetes mellitus ve glikoz metabolizması bozuklukları
  • Uzun süreli kortikosteroid kullanımı (sistemik veya topikal)
  • Göz travmaları (künt veya penetran)
  • UV ışın maruziyeti ve iyonize radyasyon
  • Konjenital nedenler (TORCH enfeksiyonları, genetik sendromlar)
  • Sigara, alkol ve beslenme yetersizlikleri

Tanı

Tanıda detaylı oftalmolojik muayene esastır; Snellen eşeli ile görme keskinliği değerlendirilir ve dilate edilmiş pupilden biyomikroskop (slit-lamb) ile lens opasiteleri belirlenir. Katarakt tipi (nükleer, kortikal, subkapsüler) ve evresi (LOCS III sınıflaması) saptanır. Cerrahi planlama için biyometrik ölçümler (IOL Master veya optik biyometri), göz içi basıncı ve fundus muayenesi yapılır.

Tedavi Yöntemleri

  • Erken evrede gözlük numarası güncellemesi ve aydınlatma optimizasyonu
  • Günlük aktiviteleri etkilediğinde cerrahi tedavi kararı verilir
  • Fakoemülsifikasyon: ultrason enerjisiyle lensin emülsifiye edilip aspire edilmesi
  • Katlanabilir intraoküler lens (IOL) implantasyonu (monofokal, multifokal, torik)
  • FLACS (femtosaniye lazer destekli katarakt cerrahisi) seçilmiş hastalarda
  • Ekstrakapsüler katarakt ekstraksiyonu (çok sert kataraktlarda)
  • Cerrahi sonrası antibiyotik ve antiinflamatuar göz damlaları, takip muayeneleri
Önemli: Tedavi seçimi her hasta için kişiseldir. Yukarıdaki bilgiler genel bir özet niteliğindedir ve hekim tavsiyesi yerine geçmez. Tedaviniz için lütfen ilgili branşta uzman bir hekime başvurun.

Ne Zaman Doktora Gidilmeli?

Aşağıdaki durumlardan biri sizde varsa Göz Hastalıkları uzmanına başvurmanız önerilir:

  • Görme bulanıklığı günlük aktiviteleri (okuma, araç kullanma) etkilediğinde
  • Sık gözlük numarası değişikliği gerektiğinde
  • Gece araç kullanımında parlama nedeniyle zorlanıldığında
  • Renkleri solgun veya sararmış algılamaya başlandığında
  • 40 yaş üstü her bireyin yıllık rutin göz muayenesi yaptırması önerilir

Önleme ve Yaşam Tarzı

  • Düzenli göz muayenesi ile erken tanı (40 yaş üstü 1-2 yılda bir)
  • UV korumalı güneş gözlüğü kullanımı
  • Sigaranın bırakılması ve alkol tüketiminin sınırlandırılması
  • Antioksidanlardan zengin (C, E vitamini, lutein) beslenme
  • Diyabet ve hipertansiyon gibi sistemik hastalıkların kontrolü
  • Steroid kullanımının gerekliyse minimum dozda ve süre ile yapılması

İlgili Branşta Doktorlar

Göz Hastalıkları alanında öne çıkan hekimler. Tüm hekimlerin tam listesi için branş sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Katarakt (Lens Bulanıklığı) için hangi doktora gidilir?

Katarakt (Lens Bulanıklığı) tanı ve tedavisi için Göz Hastalıkları uzmanına başvurulur. İlk değerlendirme için iç hastalıkları (dahiliye) hekiminize de gidebilirsiniz.

Katarakt (Lens Bulanıklığı) belirtileri nelerdir?

En sık görülen belirtiler: Sis veya buğu arkasından bakıyormuş hissi yaratan görme bulanıklığı, Gece görüşünde azalma ve karşıdan gelen ışıklarda parlama (glare), Renklerin solgun ve sararmış algılanması, Sık gözlük numarası değişikliği ve geçici yakını okuyabilme (myopik shift). Tam liste için Belirtileri bölümüne bakın.

Katarakt (Lens Bulanıklığı) nasıl tedavi edilir?

Tedavi yaklaşımları: Erken evrede gözlük numarası güncellemesi ve aydınlatma optimizasyonu, Günlük aktiviteleri etkilediğinde cerrahi tedavi kararı verilir, Fakoemülsifikasyon: ultrason enerjisiyle lensin emülsifiye edilip aspire edilmesi. Tedavi planı hekim değerlendirmesi sonucu kişiselleştirilir. Detaylar için Tedavi Yöntemleri bölümünü inceleyin.

Kaynaklar

Bu sayfada kullanılan kaynaklar

  1. A
  2. E
  3. N
  4. T