Bu sayfada
Yaş Maküla Dejenerasyonu (AMD) Nedir?
Yaşa bağlı maküla dejenerasyonu (AMD), retinanın merkezi keskin görme alanı olan makülanın ilerleyici dejenerasyonudur ve 50 yaş üstü bireylerde merkezi körlüğün önde gelen nedenidir. Kuru (atrofik) ve yaş (eksudatif/neovasküler) olmak üzere iki tipi vardır; yaş tipte anti-VEGF intravitreal enjeksiyonlar ile görme korunabilir.
Belirtileri
Yaş Maküla Dejenerasyonu (AMD) hastalarında en sık görülen belirtiler:
- Merkezi görme alanında bulanıklık ve azalma
- Düz çizgilerin eğri ve dalgalı görünmesi (metamorfopsi)
- Görme alanının ortasında gri veya boş leke (skotom)
- Renklerin solgun veya değişmiş algılanması
- Yüz tanımada güçlük ve okuma zorluğu
- Loş ortamlarda görmenin belirgin azalması
- Yaş tipte ani başlangıçlı görme kaybı (subretinal kanama)
Nedenleri ve Risk Faktörleri
- İlerleyen yaş (50 üstü artan risk, 75 üstü en yüksek)
- Genetik yatkınlık (CFH, ARMS2/HTRA1 gen polimorfizmleri)
- Sigara kullanımı (en güçlü değiştirilebilir risk faktörü)
- Beyaz ırk ve açık renkli iris
- Hipertansiyon ve kardiyovasküler hastalıklar
- Obezite ve yüksek kolesterol
- Beslenmede antioksidan ve omega-3 yetersizliği, aşırı UV maruziyeti
Tanı
Tanıda fundus muayenesinde drusen (sarımsı birikinti), retinal pigment epitel değişiklikleri ve geografik atrofi (kuru tip) veya subretinal sıvı/kanama (yaş tip) görülür. OCT (optik koherens tomografi) altın standarttır ve retina katmanlarını mikron düzeyinde gösterir; intraretinal/subretinal sıvı, koroidal neovaskülarizasyon (CNV) saptanır. Fundus floresein anjiyografi (FFA) ve OCT anjiyografi (OCTA) ile neovasküler membranlar değerlendirilir; Amsler grid testi hastanın evde takibi için kullanılır.
Tedavi Yöntemleri
- Kuru tip: AREDS2 formülünde vitamin C, E, çinko, bakır, lutein, zeaksantin
- Sigaranın bırakılması ve kardiyovasküler risk faktörlerinin kontrolü
- Yaş tipte ilk basamak: Anti-VEGF intravitreal enjeksiyonlar
- Ranibizumab (Lucentis), aflibercept (Eylea), brolucizumab (Beovu), faricimab (Vabysmo)
- Yükleme dozu (aylık 3 enjeksiyon), ardından treat-and-extend veya pro re nata protokolü
- Fotodinamik tedavi (PDT) seçilmiş polipoidal koroidal vaskülopati olgularında
- Düşük görme rehabilitasyonu, büyüteç ve adaptif cihazlar
Ne Zaman Doktora Gidilmeli?
Aşağıdaki durumlardan biri sizde varsa Göz Hastalıkları uzmanına başvurmanız önerilir:
- 50 yaş üstü bireylerin düzenli (1-2 yılda bir) retina muayenesi
- Düz çizgilerin eğri görünmesi (kapı pervazı, fayda derzleri)
- Merkezi görme alanında bulanıklık veya leke fark edildiğinde
- Ani görme kaybı veya bozulması durumunda (acil - yaş tip şüphesi)
- Ailede AMD öyküsü olanların düzenli oftalmoloji takibi
Önleme ve Yaşam Tarzı
- Sigaranın bırakılması (riski 2-4 kat azaltır)
- AREDS2 önerilerine uygun antioksidan ve mineral takviyesi (orta-ileri evrede)
- Yeşil yapraklı sebzeler, balık (omega-3), koyu renkli meyveler tüketimi
- UV korumalı güneş gözlüğü kullanımı
- Hipertansiyon, diyabet ve hiperlipideminin kontrol altında tutulması
- Düzenli egzersiz ve ideal vücut ağırlığının korunması
İlgili Branşta Doktorlar
Göz Hastalıkları alanında öne çıkan hekimler. Tüm hekimlerin tam listesi için branş sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Yaş Maküla Dejenerasyonu (AMD) için hangi doktora gidilir?
Yaş Maküla Dejenerasyonu (AMD) tanı ve tedavisi için Göz Hastalıkları uzmanına başvurulur. İlk değerlendirme için iç hastalıkları (dahiliye) hekiminize de gidebilirsiniz.
Yaş Maküla Dejenerasyonu (AMD) belirtileri nelerdir?
En sık görülen belirtiler: Merkezi görme alanında bulanıklık ve azalma, Düz çizgilerin eğri ve dalgalı görünmesi (metamorfopsi), Görme alanının ortasında gri veya boş leke (skotom), Renklerin solgun veya değişmiş algılanması. Tam liste için Belirtileri bölümüne bakın.
Yaş Maküla Dejenerasyonu (AMD) nasıl tedavi edilir?
Tedavi yaklaşımları: Kuru tip: AREDS2 formülünde vitamin C, E, çinko, bakır, lutein, zeaksantin, Sigaranın bırakılması ve kardiyovasküler risk faktörlerinin kontrolü, Yaş tipte ilk basamak: Anti-VEGF intravitreal enjeksiyonlar. Tedavi planı hekim değerlendirmesi sonucu kişiselleştirilir. Detaylar için Tedavi Yöntemleri bölümünü inceleyin.