Tahmini Doğum Tarihi (EDD) Nedir?
EDD (Estimated Due Date), gebeliğin 40. tam haftasına denk gelen tahmini doğum günüdür. Gebelik süresi konsepsiyondan (döllenme) 266 gün, son adetin ilk gününden (LMP) ise 280 gündür. EDD; antenatal takibin zamanlaması, tarama testlerinin (NIPT, ikili, üçlü, dörtlü test, 11-14 hafta NT, 20 hafta detaylı USG) planlanması ve doğum indüksiyon kararları için temel referans noktasıdır. ACOG, EDD'nin en doğru ilk trimester USG ile doğrulanmasını önerir.
Hesaplama Formülleri
1) Naegele Kuralı (LMP tabanlı):
- EDD = Son adet ilk günü + 7 gün − 3 ay + 1 yıl
- Veya basitçe: EDD = LMP + 280 gün
- Örnek: LMP = 1 Ocak 2026 → EDD = 8 Ekim 2026
2) USG Tabanlı:
- EDD = USG tarihi + (280 − USG gün) gün
- USG gün = USG hafta × 7 + gün
- Örnek: USG = 1 Mart, gebelik 12+3 hafta (87 gün) → EDD = 1 Mart + (280 − 87) = 1 Mart + 193 gün
3) Döngü Düzeltmesi: 28 günlük döngüden farklıysa EDD = LMP + 280 + (döngü − 28) gün.
Gebelik Süresi Sınıflandırması (ACOG)
| Sınıf | Hafta aralığı | Klinik anlam |
|---|---|---|
| Erken preterm | <34 hafta | Yüksek neonatal morbidite/mortalite |
| Geç preterm | 34 – 36+6 hafta | Solunum, beslenme, sarılık riski |
| Early term | 37 – 38+6 hafta | Hafif artmış neonatal solunum sorunu |
| Full term | 39 – 40+6 hafta | En iyi maternal-neonatal sonuç |
| Late term | 41 – 41+6 hafta | İndüksiyon değerlendirilir |
| Post-term | ≥42 hafta | Plasental yetmezlik, mekonyum aspirasyonu riski |
Trimester Dönemleri ve Gelişim
| Trimester | Hafta | Anahtar olaylar |
|---|---|---|
| 1. Trimester | 0 – 13+6 | Organogenez; kalp atımı 6. hafta; NT taraması 11-14 hafta |
| 2. Trimester | 14 – 27+6 | İkili/üçlü/dörtlü test; 20. hafta detaylı anomali USG'si; ilk hareketler 18-22 hafta |
| 3. Trimester | 28 – 40+6 | Hızlı kilo alımı; OGTT 24-28 hafta; haftalık takip 36 sonrası |
Klinik Karar — USG ile EDD Doğrulama (ACOG 2017)
LMP ile USG bazlı EDD arasındaki fark gebelik haftasına göre USG lehine değiştirilir:
- ≤8+6 hafta: Fark >5 gün ise USG kullan.
- 9 – 13+6 hafta: Fark >7 gün ise USG kullan.
- 14 – 15+6 hafta: Fark >7 gün ise USG kullan.
- 16 – 21+6 hafta: Fark >10 gün ise USG kullan.
- 22 – 27+6 hafta: Fark >14 gün ise USG kullan.
- ≥28 hafta: Fark >21 gün ise USG kullan; ancak bu dönemde USG kesinliği düşüktür.
Gebelik Takibi — Ne Zaman Ne Yapılır?
- 6-8 hafta: İlk muayene, kan grubu, hemogram, idrar, TSH, hepatit/HIV/sifiliz taraması, ilk USG (gebelik kesesi, kalp atımı).
- 11-14 hafta: NT (ense kalınlığı) + ikili test veya NIPT; CRL ile EDD doğrulama.
- 16-18 hafta: Üçlü/dörtlü test (down sendromu, nöral tüp defekti).
- 20-22 hafta: Detaylı anomali USG'si; fetal anatomik inceleme.
- 24-28 hafta: OGTT (gestasyonel diyabet taraması); Rh(-) annede anti-D.
- 35-37 hafta: Grup B streptokok (GBS) taraması.
- ≥36 hafta: Haftalık takip, NST, USG'de fetal pozisyon ve sıvı.
Sık Yapılan Hatalar
- EDD'yi kesin doğum günü sanmak: Doğumların yalnız %5'i tam EDD'de gerçekleşir.
- Düzensiz döngülü kadında Naegele uygulama: USG tabanlı EDD tercih edilmelidir.
- LMP'yi adetin son günü olarak almak: LMP = son adetin ilk günüdür.
- USG bilgisini güncellememe: İlk trimester USG ile belirlenen EDD sonraki USG'lerle değiştirilmemelidir (drift'i önler).
- IVF gebeliklerinde Naegele uygulama: IVF'de EDD = embriyo transfer tarihi + (280 − embriyo yaşı).
Sıkça Sorulan Sorular
Tahmini doğum tarihi (EDD) nedir?
EDD, gebeliğin 40. haftasına denk gelen tahmini doğum günüdür. Son adet ilk gününden (LMP) +280 gün veya Naegele kuralı (LMP + 7 gün − 3 ay + 1 yıl) ile hesaplanır. En doğru EDD ilk trimester USG'de CRL ölçümüyle ±5 gün hassasiyetle belirlenir.
Doğum tarihi tahminim ne kadar doğru?
İlk trimester USG en doğru EDD'yi verir (±5 gün). LMP bazlı tahmin ortalama 5-7 gün sapabilir. Doğumların yalnız %5'i tam EDD'de gerçekleşir; %50 ±1 hafta, %95 ±2 hafta içinde gerçekleşir.
Naegele kuralı nedir?
EDD = Son adet ilk günü + 7 gün − 3 ay + 1 yıl. 28 günlük düzenli adet döngüsü ve 14. günde ovulasyon varsayar. Düzensiz veya farklı uzunluktaki döngülerde sapma görülür; USG tabanlı EDD tercih edilir.
Adet döngüm 28 günden farklıysa ne olur?
30 günlük döngüde EDD ~2 gün geç, 26 günlük döngüde ~2 gün erken hesaplanır. Bu hesaplayıcı döngü uzunluğunu sorar ve farkı otomatik düzeltir. En doğru sonuç için ilk trimester USG önerilir.
USG ile EDD nasıl hesaplanır?
6-13+6 hafta arasında yapılan USG'de baş-popo mesafesi (CRL) ölçülür ve EDD = USG tarihi + (280 − USG gün) ile bulunur. ACOG önerisine göre LMP ile USG arasında belirli eşiklerden büyük fark varsa USG tabanlı EDD tercih edilir.
Term, preterm ve post-term doğum nedir?
Preterm <37 hafta; early term 37-38+6; full term 39-40+6; late term 41-41+6; post-term ≥42 hafta. Full term en iyi sonuçları verir; post-term gebelikte 41-42 haftada indüksiyon önerilir (ACOG 2021).