Ekokardiyografi (Eko) Nedir?
Ekokardiyografi, yüksek frekanslı ses dalgaları kullanarak kalbin gerçek zamanlı hareketli görüntüsünü oluşturan bir kardiyolojik tetkiktir. Transtorasik (göğüs üzerinden) eko, kalp odacıklarının boyutunu, kapakçıkların açılıp kapanmasını, sol ventrikül ejeksiyon fraksiyonunu (kalbin pompa gücü) ve perikard sıvısını ayrıntılı şekilde gösterir.
Doppler özelliği sayesinde kan akımının yönü, hızı ve kapak darlıkları/yetmezlikleri ölçülebilir. Eko; kalp yetersizliği, kapak hastalıkları, doğumsal kalp anomalileri, endokardit, kardiyomiyopati ve pulmoner hipertansiyon tanısında altın standart başlangıç testidir.
Bazı durumlarda transözofageal (yemek borusundan) eko veya stres (efor sonrası) eko gibi özelleşmiş varyantlar uygulanabilir.
Nasıl Yapılır?
Hasta sol yan yatış pozisyonunda muayene masasına alınır, göğüs cildine iletken jel sürülür. Kardiyolog elindeki probu (transduser) göğüs duvarının farklı pencerelerinde gezdirerek B-mode, M-mode ve Doppler görüntüleri alır. İşlem süresince hastadan zaman zaman nefesini tutması istenebilir.
Çekim ağrısız ve radyasyonsuzdur. 20-40 dakika içinde tamamlanan kayıt, kardiyolog tarafından aynı seansta veya kısa süre içinde detaylı şekilde raporlanır.
Kimler İçin Uygundur?
- Kalp yetersizliği şüphesi (nefes darlığı, ödem)
- Üfürüm veya kapak hastalığı takibi
- Geçirilmiş kalp krizi sonrası fonksiyon değerlendirmesi
- Doğumsal kalp hastalığı tanı ve izlemi
- Pulmoner hipertansiyon araştırması
- Kemoterapi öncesi/sonrası kardiyotoksisite takibi
- Endokardit, perikard sıvısı şüphesi
İşlem Öncesi Hazırlık
- Aç kalmak gerekmez, normal yemek yiyebilirsiniz
- Düzenli ilaçlarınızı kullanmaya devam edin
- Üst kıyafeti kolay çıkarılabilir tercih edin
- Önceki kalp testlerinizi (EKG, eko, anjio) yanınızda getirin
- Stres eko için 4 saat aç kalmak ve kahveden uzak durmak gerekebilir
İyileşme Süreci
Standart transtorasik ekokardiyografi sonrası hiçbir iyileşme süreci yoktur. Cilde sürülen jel kağıt mendille temizlenir, hasta hemen günlük yaşantısına döner. Stres eko sonrası 15-30 dakika gözlem önerilir.
Riskler ve Komplikasyonlar
- Transtorasik eko için ciddi risk yoktur
- Jelde nadir alerjik cilt reaksiyonu
- Stres ekoda geçici göğüs ağrısı, ritim bozukluğu
- Transözofageal ekoda boğaz tahrişi, nadir özofagus hasarı
- Kontrastlı ekoda baş ağrısı, alerji (nadir)
Fiyat Aralığı & Sigorta
Ekokardiyografi SGK kapsamında devlet ve anlaşmalı özel hastanelerde ücretsiz uygulanır. Özel hastanelerde transtorasik eko ücreti yaklaşık 1.000-3.000 TL, transözofageal eko 3.500-7.500 TL aralığındadır. Tamamlayıcı sağlık sigortaları kapsamında karşılanır.
Sıkça Sorulan Sorular
Ekokardiyografi zararlı mıdır?
Hayır, ultrason dalgaları kullanır, radyasyon içermez ve sınırsız tekrarlanabilir.
Eko ile EKG aynı şey midir?
Hayır. EKG kalbin elektriksel aktivitesini, eko ise kalbin yapısını ve hareketini ses dalgalarıyla görüntüler.
Eko çekimi ne kadar sürer?
Standart transtorasik eko 20-40 dakika sürer; ileri Doppler veya stres ekoda 1 saati bulabilir.
Ekokardiyografi kalp krizini gösterir mi?
Geçirilmiş kalp krizinin oluşturduğu kalp kası hasarını ve pompa gücünü gösterir; akut tıkanıklığın yerini anjio belirler.
Hamilelikte eko yapılabilir mi?
Evet, eko radyasyonsuzdur ve gebelikte güvenle uygulanır.
Ejeksiyon fraksiyonu (EF) ne demektir?
Sol karıncığın her atımda pompaladığı kan oranıdır; normal değer %55 ve üzeridir.
Kaynaklar
- American Society of Echocardiography
- ESC — Echocardiography Guidelines
- Türk Kardiyoloji Derneği
- NIH — Echocardiogram
Şehirlere Göre Uzman Hekimler
Türkiye'nin büyük şehirlerinde Ekokardiyografi (Eko) yapan hekimleri görüntüleyin: