Bu sayfada
Akne Vulgaris (Sivilce) Nedir?
Akne vulgaris; pilosebase ünitenin androjen etkisiyle artmış sebum üretimi, foliküler hiperkeratinizasyon, Cutibacterium acnes kolonizasyonu ve inflamasyon temeline dayanan kronik bir deri hastalığıdır. En sık ergenlikte yüz, sırt ve göğüste komedon, papül, püstül ve nodüller şeklinde görülür; tedavi edilmediğinde kalıcı skar ve psikososyal etkilere neden olabilir.
Belirtileri
Akne Vulgaris (Sivilce) hastalarında en sık görülen belirtiler:
- Açık ve kapalı komedonlar (siyah ve beyaz noktalar)
- Kırmızı, iltihaplı papüller
- İçi cerahatli püstüller (iltihaplı sivilceler)
- Derin, ağrılı nodüller ve kistler
- Yağlı cilt görünümü ve geniş gözenekler
- İyileşme sonrası post-inflamatuar hiperpigmentasyon veya skar
Nedenleri ve Risk Faktörleri
- Androjen hormonların sebase bezleri uyarması
- Foliküler ostiumda anormal keratinizasyon (komedogenez)
- Cutibacterium acnes (eski adıyla P. acnes) çoğalması
- İnflamatuar sitokinlerin aktive olması
- Genetik yatkınlık ve aile öyküsü
- Yüksek glisemik indeksli diyet ve süt ürünleri tüketimi
- Polikistik over sendromu, kortikosteroid ve anabolik steroid kullanımı
Tanı
Akne tanısı klinik muayene ile konur; yüz, göğüs ve sırtta komedon, papül, püstül ve nodüllerin varlığı değerlendirilir. Lezyon tipi ve sayısına göre hafif, orta ve şiddetli olarak sınıflandırılır; Global Akne Şiddet Ölçeği (GEA) sıklıkla kullanılır. Kadınlarda menstrüel düzensizlik, hirsutizm veya androjenik alopesi varsa PCOS açısından hormonal değerlendirme (total/serbest testosteron, DHEAS, 17-OH progesteron) yapılır. Atipik veya tedaviye dirençli olgularda lezyon kültürü ve nadiren biyopsi gerekebilir.
Tedavi Yöntemleri
- Hafif aknede topikal retinoid (adapalen, tretinoin) + benzoyl peroksit
- Orta şiddette topikal antibiyotik (klindamisin) + benzoyl peroksit kombinasyonu
- İnflamatuar olgularda oral antibiyotik (doksisiklin, limesiklin) 3 ay
- Kadınlarda hormonal tedavi (kombine oral kontraseptif, siproteron, spironolakton)
- Şiddetli nodülokistik aknede oral izotretinoin (Roakutan, Aknetrent) kürü
- Skar tedavisinde fraksiyonel lazer, mikroiğneleme, kimyasal peeling
- Komedon ekstraksiyonu ve intralezyoner kortikosteroid enjeksiyonu
Ne Zaman Doktora Gidilmeli?
Aşağıdaki durumlardan biri sizde varsa Deri ve Zührevi Hastalıkları (Dermatoloji) uzmanına başvurmanız önerilir:
- Yüz, sırt ve göğüste yaygın, ağrılı nodüller ve kistlerin olması
- Skar bırakmaya başlayan derin lezyonlar
- Reçetesiz tedavilere 8-12 hafta içinde yanıt alınamaması
- Aknenin psikolojik sıkıntı, depresyon veya sosyal kaçınmaya yol açması
- Kadınlarda adet düzensizliği, hirsutizm ile birlikte akne (PCOS şüphesi)
- Ani başlayan, yaygın ve sistemik belirtili akne (akne fulminans)
Önleme ve Yaşam Tarzı
- Cildi günde iki kez yumuşak yüz temizleyicisi ile yıkama
- Komedojenik olmayan (non-comedogenic) nemlendirici ve güneş koruyucu kullanımı
- Sivilceleri sıkmaktan ve manipüle etmekten kaçınma
- Yüksek glisemik indeksli besinler ve yağlı sütün azaltılması
- Saç bakım ürünlerinin ve yağlı kozmetiklerin yüze temasından kaçınma
- Düzenli uyku, stres yönetimi ve dengeli beslenme
İlgili Branşta Doktorlar
Deri ve Zührevi Hastalıkları (Dermatoloji) alanında öne çıkan hekimler. Tüm hekimlerin tam listesi için branş sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Akne Vulgaris (Sivilce) için hangi doktora gidilir?
Akne Vulgaris (Sivilce) tanı ve tedavisi için Deri ve Zührevi Hastalıkları (Dermatoloji) uzmanına başvurulur. İlk değerlendirme için iç hastalıkları (dahiliye) hekiminize de gidebilirsiniz.
Akne Vulgaris (Sivilce) belirtileri nelerdir?
En sık görülen belirtiler: Açık ve kapalı komedonlar (siyah ve beyaz noktalar), Kırmızı, iltihaplı papüller, İçi cerahatli püstüller (iltihaplı sivilceler), Derin, ağrılı nodüller ve kistler. Tam liste için Belirtileri bölümüne bakın.
Akne Vulgaris (Sivilce) nasıl tedavi edilir?
Tedavi yaklaşımları: Hafif aknede topikal retinoid (adapalen, tretinoin) + benzoyl peroksit, Orta şiddette topikal antibiyotik (klindamisin) + benzoyl peroksit kombinasyonu, İnflamatuar olgularda oral antibiyotik (doksisiklin, limesiklin) 3 ay. Tedavi planı hekim değerlendirmesi sonucu kişiselleştirilir. Detaylar için Tedavi Yöntemleri bölümünü inceleyin.