Bu sayfada
Cilt Kanseri (Melanom ve Non-Melanom) Nedir?
Cilt kanseri, deri hücrelerinin kontrolsüz çoğalmasıyla gelişen ve melanom ile non-melanom (bazal hücreli ve skuamöz hücreli karsinom) olmak üzere iki ana grupta incelenen kötü huylu hastalıktır. Melanom, melanositlerden köken alır ve agresif seyirlidir; non-melanom tipler daha sık görülür ancak daha yavaş ilerler. Güneşten ve UV ışınlarından korunma en etkili önleme stratejisidir.
Belirtileri
Cilt Kanseri (Melanom ve Non-Melanom) hastalarında en sık görülen belirtiler:
- Vücutta yeni çıkan veya değişen ben (asimetri, düzensiz kenar, renk farkı, çap >6 mm)
- İyileşmeyen, kabuklanan veya kanayan yara
- Kaşıntılı, ağrılı ya da hassasiyet gösteren cilt lezyonu
- Kabarık, sedefli görünümde inci tanesi gibi nodüller (bazal hücreli)
- Sert, pullu kırmızı plak veya siğil benzeri kabuklu lezyon (skuamöz hücreli)
- Tırnak altında uzunlamasına koyu çizgi veya leke
- Hızla büyüyen, renk ve şekil değiştiren mevcut ben
Nedenleri ve Risk Faktörleri
- Uzun süreli ve yoğun güneş (UV) ışınlarına maruziyet
- Solaryum kullanımı ve yapay UV kaynakları
- Açık ten, sarı/kızıl saç ve mavi/yeşil göz rengi
- Çok sayıda ben (>50) veya atipik (displastik) nev varlığı
- Ailede melanom öyküsü ve CDKN2A gibi gen mutasyonları
- Çocuklukta geçirilmiş ciddi güneş yanıkları
- İmmünsupresyon (organ nakli, HIV) ve kronik yaralar
Tanı
Tanıda dermatolojik muayene ve dermoskopi (dermatoskop) ile lezyonların ABCDE kriterleri (Asimetri, Sınır, Renk, Çap, Evrim) açısından değerlendirilmesi temel adımdır. Şüpheli lezyonlarda altın standart eksizyonel biyopsi ile histopatolojik incelemedir; melanomda Breslow kalınlığı ve Clark düzeyi belirlenir. Yüksek riskli melanomda sentinel lenf nodu biyopsisi yapılır; evreleme için BT, PET-BT ve beyin MR kullanılır. BRAF, NRAS, KIT mutasyon analizi tedavi seçimini yönlendirir.
Tedavi Yöntemleri
- Cerrahi eksizyon: uygun güvenlik sınırlarıyla geniş eksizyon (temel tedavi)
- Mohs mikrografik cerrahisi: yüz ve hassas bölgelerdeki non-melanomda doku koruyucu yöntem
- Radyoterapi: opere edilemeyen olgularda ve lenf nodu tutulumunda
- Topikal tedaviler: yüzeyel bazal hücreli karsinomda imiquimod, 5-fluorourasil, kriyoterapi
- Hedefe yönelik tedavi: BRAF mutant melanomda vemurafenib, dabrafenib + trametinib
- İmmünoterapi: ileri melanomda pembrolizumab, nivolumab, ipilimumab (anti-PD1/CTLA4)
Ne Zaman Doktora Gidilmeli?
Aşağıdaki durumlardan biri sizde varsa Deri ve Zührevi Hastalıkları (Dermatoloji) uzmanına başvurmanız önerilir:
- Mevcut bir bende renk, şekil, boyut veya kenar değişikliği fark edildiğinde
- Yeni çıkan ve hızla büyüyen ben veya cilt lezyonu olduğunda
- İki haftadan uzun süre iyileşmeyen, kanayan veya kabuklanan yara varlığında
- Tırnak altında veya avuç içi/ayak tabanında koyu leke geliştiğinde
- Ailede melanom öyküsü olanlar yıllık dermatoloji muayenesine gitmeli
- Çok sayıda beni olan veya açık tenli kişiler periyodik tam vücut tarama yaptırmalı
Önleme ve Yaşam Tarzı
- 10:00-16:00 saatleri arasında güneşe doğrudan maruz kalmaktan kaçınma
- Geniş spektrumlu SPF 30+ güneş kremi kullanımı ve 2 saatte bir tekrar uygulama
- Şapka, güneş gözlüğü ve UV koruyucu kıyafetler giyme
- Solaryum ve yapay bronzlaştırıcılardan uzak durma
- Aylık kendi kendine deri muayenesi ve yıllık dermatolojik kontrol
- Çocukları güneş yanıklarından koruma ve erken yaşta güneşten korunma alışkanlığı kazandırma
İlgili Branşta Doktorlar
Deri ve Zührevi Hastalıkları (Dermatoloji) alanında öne çıkan hekimler. Tüm hekimlerin tam listesi için branş sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Cilt Kanseri (Melanom ve Non-Melanom) için hangi doktora gidilir?
Cilt Kanseri (Melanom ve Non-Melanom) tanı ve tedavisi için Deri ve Zührevi Hastalıkları (Dermatoloji) uzmanına başvurulur. İlk değerlendirme için iç hastalıkları (dahiliye) hekiminize de gidebilirsiniz.
Cilt Kanseri (Melanom ve Non-Melanom) belirtileri nelerdir?
En sık görülen belirtiler: Vücutta yeni çıkan veya değişen ben (asimetri, düzensiz kenar, renk farkı, çap >6 mm), İyileşmeyen, kabuklanan veya kanayan yara, Kaşıntılı, ağrılı ya da hassasiyet gösteren cilt lezyonu, Kabarık, sedefli görünümde inci tanesi gibi nodüller (bazal hücreli). Tam liste için Belirtileri bölümüne bakın.
Cilt Kanseri (Melanom ve Non-Melanom) nasıl tedavi edilir?
Tedavi yaklaşımları: Cerrahi eksizyon: uygun güvenlik sınırlarıyla geniş eksizyon (temel tedavi), Mohs mikrografik cerrahisi: yüz ve hassas bölgelerdeki non-melanomda doku koruyucu yöntem, Radyoterapi: opere edilemeyen olgularda ve lenf nodu tutulumunda. Tedavi planı hekim değerlendirmesi sonucu kişiselleştirilir. Detaylar için Tedavi Yöntemleri bölümünü inceleyin.