Bu sayfada
Kızamık Nedir?
Kızamık, Morbillivirüs cinsinden bir paramyxovirüs ile oluşan, son derece bulaşıcı, ateş, öksürük, burun akıntısı, konjonktivit ve karakteristik makülopapüler döküntü ile seyreden bir döküntülü viral enfeksiyondur. Pnömoni, otit, ishal ve akut ensefalit gibi ciddi komplikasyonlar açısından risk taşır; KKK aşısı ile etkin biçimde önlenir ve A vitamini desteği mortaliteyi azaltır.
Belirtileri
Kızamık hastalarında en sık görülen belirtiler:
- Yüksek ateş (39-40 °C), halsizlik ve iştahsızlık
- Kuru öksürük, burun akıntısı ve konjonktivit (3C: cough, coryza, conjunctivitis)
- Yanak mukozasında kırmızı zemin üzerinde beyaz Koplik lekeleri
- Saç çizgisinden başlayıp yüze, gövdeye ve ekstremitelere yayılan makülopapüler döküntü
- Döküntünün 5-6 gün içinde kahverengi pigmentasyon ve ince soyulma ile gerilemesi
- Servikal lenfadenopati
- İshal ve ağız içi ağrı nedeniyle beslenme güçlüğü
Nedenleri ve Risk Faktörleri
- Morbillivirüs (Measles virus) ile enfeksiyon
- Damlacık ve aerosol yoluyla son derece yüksek bulaşıcılık (R0: 12-18)
- Aşılanmamış veya tek doz aşı almış çocuklar
- Düşük aşılama kapsamına sahip toplum ve göç hareketleri
- Endemik bölgelere seyahat
- A vitamini eksikliği ve malnütrisyon
- İmmün yetmezlik ve HIV enfeksiyonu
Tanı
Tanı, tipik prodrom (ateş, öksürük, burun akıntısı, konjonktivit), Koplik lekeleri ve sefalokaudal yayılan makülopapüler döküntü ile klinik olarak konur. Doğrulama için serumda kızamık IgM antikoru pozitifliği veya IgG titrasyonunda 4 kat artış aranır. Nazofarengeal sürüntü, idrar veya kandan RT-PCR ile viral RNA gösterilmesi en duyarlı yöntemdir. Komplikasyon şüphesinde akciğer grafisi ve nörolojik bulgularda BOS incelemesi yapılır; olgular T.C. Sağlık Bakanlığı bildirim sistemine bildirilir.
Tedavi Yöntemleri
- Komplike olmayan olgularda yatak istirahati ve semptomatik tedavi
- Parasetamol ile ateş kontrolü ve yeterli sıvı alımı
- Tüm çocuklara iki gün ardışık yüksek doz A vitamini desteği (DSÖ önerisi)
- Bakteriyel pnömoni veya otit gelişen olgularda uygun antibiyotik
- Ağır olgularda hastaneye yatış ve oksijen desteği
- Temas sonrası ilk 72 saatte aşılama veya 6 gün içinde immünoglobulin profilaksisi
- Döküntü başlangıcından sonra en az 4 gün solunum izolasyonu
Ne Zaman Doktora Gidilmeli?
Aşağıdaki durumlardan biri sizde varsa Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları uzmanına başvurmanız önerilir:
- Nefes darlığı, hızlı solunum veya morarma
- Bilinç değişikliği, konvülziyon veya şiddetli baş ağrısı
- Devam eden yüksek ateş ve dehidratasyon bulguları
- Kulak ağrısı veya inatçı ishal
- Aşısız bebek, gebe veya immün baskılanmış hasta teması
- 6 aydan küçük bebekte ateş ve döküntü gelişimi
Önleme ve Yaşam Tarzı
- Kızamık-Kabakulak-Kızamıkçık (KKK) aşısının iki doz olarak uygulanması
- Toplum bağışıklığını korumak için %95 üzeri aşılama kapsamı
- Salgın dönemlerinde 6-9 ay arası bebeklere ek doz uygulanması
- Temas sonrası 72 saat içinde aşı ile post-ekspoze profilaksi
- Riskli temaslılarda immünoglobulin uygulaması
- Şüpheli olguların derhal izolasyonu ve sağlık otoritesine bildirimi
İlgili Branşta Doktorlar
Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları alanında öne çıkan hekimler. Tüm hekimlerin tam listesi için branş sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Kızamık için hangi doktora gidilir?
Kızamık tanı ve tedavisi için Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları uzmanına başvurulur. İlk değerlendirme için iç hastalıkları (dahiliye) hekiminize de gidebilirsiniz.
Kızamık belirtileri nelerdir?
En sık görülen belirtiler: Yüksek ateş (39-40 °C), halsizlik ve iştahsızlık, Kuru öksürük, burun akıntısı ve konjonktivit (3C: cough, coryza, conjunctivitis), Yanak mukozasında kırmızı zemin üzerinde beyaz Koplik lekeleri, Saç çizgisinden başlayıp yüze, gövdeye ve ekstremitelere yayılan makülopapüler döküntü. Tam liste için Belirtileri bölümüne bakın.
Kızamık nasıl tedavi edilir?
Tedavi yaklaşımları: Komplike olmayan olgularda yatak istirahati ve semptomatik tedavi, Parasetamol ile ateş kontrolü ve yeterli sıvı alımı, Tüm çocuklara iki gün ardışık yüksek doz A vitamini desteği (DSÖ önerisi). Tedavi planı hekim değerlendirmesi sonucu kişiselleştirilir. Detaylar için Tedavi Yöntemleri bölümünü inceleyin.