Bu sayfada
Saç Dökülmesi (Androgenetik Alopesi) Nedir?
Saç dökülmesi, günlük 100'ün üzerinde saç kaybı ya da saç yoğunluğunda belirgin azalma olarak tanımlanır. En sık tipi androgenetik alopesidir (AGA); erkeklerde Norwood-Hamilton, kadınlarda Ludwig sınıflaması ile derecelendirilir. Telogen efluvyum (TE), alopesi areata ve sikatrisyel alopesiler diğer önemli formlardır. Genetik, hormonal ve çevresel etmenler birlikte rol oynar.
Belirtileri
Saç Dökülmesi (Androgenetik Alopesi) hastalarında en sık görülen belirtiler:
- Erkeklerde frontotemporal saç çizgisi gerilemesi ve verteks açılması
- Kadınlarda santral saç ayrımında genişleme ve diffüz incelme
- Günlük 100'ün üzerinde, özellikle yıkama-tarama sırasında saç kaybı
- Telogen efluvyumda olaydan 2-3 ay sonra başlayan ani diffüz dökülme
- Alopesi areatada yuvarlak/oval, ünlem işareti kıllarıyla çevrili dazlak alanlar
- Saç tellerinde miniaturizasyon (incelme, kısalma, renk kaybı)
- Sikatrisyel formlarda kızarıklık, kaşıntı, kalıcı izli alanlar
Nedenleri ve Risk Faktörleri
- Genetik yatkınlık ve dihidrotestosteron (DHT) hassasiyeti (AGA)
- Hormonal değişiklikler: doğum sonrası, menopoz, PCOS, hipertiroidi/hipotiroidi
- Demir eksikliği, B12, D vitamini, çinko eksikliği
- Yüksek ateşli hastalık, ameliyat, ağır stres (3 ay sonra telogen efluvyum)
- İlaçlar: kemoterapi, retinoidler, antikoagülan, beta-bloker, OKS
- Crash diyetler, anoreksiya, protein eksikliği
- Sistemik hastalıklar: SLE, sifiliz, frontal fibrozan alopesi
- Otoimmün alopesi areata (T hücre aracılı folikül atağı)
Tanı
Tanı; öykü (başlangıç, paterni, aile öyküsü, ilaç, beslenme), klinik muayene ve dermoskopi (trikoskopi) ile konur. Pull test, kart testi ve trichogram (anajen/telogen oranı) yapılır. Erkekte Norwood-Hamilton, kadında Ludwig veya Sinclair skalası ile evrelendirme yapılır. Laboratuvar: tam kan sayımı, ferritin, TSH, B12, D vitamini, çinko, kadınlarda DHEAS, total/serbest testosteron, prolaktin. Sikatrisyel alopesi şüphesinde 4 mm punch biyopsi alınır; ANA ve sifiliz serolojisi istenebilir.
Tedavi Yöntemleri
- Topikal minoksidil %2-5 (kadın/erkek) - günde 1-2 kez, en az 6 ay
- Erkekte oral finasterid 1 mg/gün veya dutasterid (5-alfa redüktaz inhibitörü)
- Kadında düşük doz oral minoksidil, spironolakton (anti-androjen), siproteron asetat
- Trombositten zengin plazma (PRP) enjeksiyonları (3-4 hafta arayla 3-6 seans)
- Mezoterapi, low-level laser therapy (LLLT) destek tedavi
- Alopesi areatada intralezyoner triamsinolon, topikal/oral kortikosteroid, JAK inhibitörü (baricitinib, ritlecitinib)
- Demir, B12, D vitamini eksikliği varsa replasman
- İleri evre AGA'da follicular unit extraction (FUE) ya da DHI ile saç ekimi
- Telogen efluvyumda altta yatan nedenin tedavisi; genellikle 6-12 ayda spontan iyileşme
Ne Zaman Doktora Gidilmeli?
Aşağıdaki durumlardan biri sizde varsa Dermatoloji uzmanına başvurmanız önerilir:
- Günlük 100 telden fazla, 3 aydan uzun süren saç kaybı
- Ani başlayan, yamasal saç dökülmesi (alopesi areata, sifiliz)
- Saçlı deride kızarıklık, kaşıntı, kabuklanma, izli alanlar
- Doğum sonrası 6 aydan uzun süren yoğun dökülme
- Saç dökülmesine kıllanma artışı, akne, adet düzensizliği eşliği (hiperandrojenemi)
- Hızla ilerleyen, psikolojik sıkıntıya yol açan dökülme
Önleme ve Yaşam Tarzı
- Dengeli, protein-demir-çinko zengini beslenme
- Sıkı toka, at kuyruğu, sıcak şekillendirme aletleri ve agresif kimyasallardan kaçınma
- Saç derisinin temiz ve sağlıklı tutulması; uygun şampuan seçimi
- Crash diyetlerden uzak durma; ani kilo kayıplarından kaçınma
- Stres yönetimi, düzenli uyku
- Tiroid, anemi, hormonal sorunların erken tanı ve tedavisi
- AGA aile öyküsü varsa erken dönemde dermatolog değerlendirmesi
İlgili Branşta Doktorlar
Dermatoloji alanında öne çıkan hekimler. Tüm hekimlerin tam listesi için branş sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Saç Dökülmesi (Androgenetik Alopesi) için hangi doktora gidilir?
Saç Dökülmesi (Androgenetik Alopesi) tanı ve tedavisi için Dermatoloji uzmanına başvurulur. İlk değerlendirme için iç hastalıkları (dahiliye) hekiminize de gidebilirsiniz.
Saç Dökülmesi (Androgenetik Alopesi) belirtileri nelerdir?
En sık görülen belirtiler: Erkeklerde frontotemporal saç çizgisi gerilemesi ve verteks açılması, Kadınlarda santral saç ayrımında genişleme ve diffüz incelme, Günlük 100'ün üzerinde, özellikle yıkama-tarama sırasında saç kaybı, Telogen efluvyumda olaydan 2-3 ay sonra başlayan ani diffüz dökülme. Tam liste için Belirtileri bölümüne bakın.
Saç Dökülmesi (Androgenetik Alopesi) nasıl tedavi edilir?
Tedavi yaklaşımları: Topikal minoksidil %2-5 (kadın/erkek) - günde 1-2 kez, en az 6 ay, Erkekte oral finasterid 1 mg/gün veya dutasterid (5-alfa redüktaz inhibitörü), Kadında düşük doz oral minoksidil, spironolakton (anti-androjen), siproteron asetat. Tedavi planı hekim değerlendirmesi sonucu kişiselleştirilir. Detaylar için Tedavi Yöntemleri bölümünü inceleyin.