Bu sayfada
Skolyoz Nedir?
Skolyoz, omurganın frontal düzlemde 10 dereceden büyük yana eğrilmesi ve eşlik eden rotasyonel deformite ile karakterize üç boyutlu bir omurga hastalığıdır. En sık form adolesan idiyopatik skolyozdur (AIS); büyüme döneminde progresyon riski taşır ve düzenli takip, korse veya cerrahi tedavi gerektirebilir.
Belirtileri
Skolyoz hastalarında en sık görülen belirtiler:
- Omuzlarda asimetri ve bir omuzun diğerinden yüksek durması
- Kürek kemiklerinden birinin daha belirgin çıkması (kostal hump)
- Bel çukurlarında ve kalçalarda asimetri
- Öne eğilince sırtta kosta kambur (rib hump) görünümü
- Giysilerin dengesiz oturması, etek kenarının eşit olmaması
- İleri eğriliklerde sırt-bel ağrısı ve solunum kapasitesinde azalma
- Çok ileri olgularda kardiyopulmoner yetersizlik bulguları
Nedenleri ve Risk Faktörleri
- İdiyopatik nedenler (en sık, %80 - genetik ve büyümeyle ilişkili)
- Konjenital omurga anomalileri (hemivertebra, blok vertebra)
- Nöromusküler hastalıklar (serebral palsi, musküler distrofi, polio)
- Bağ dokusu hastalıkları (Marfan, Ehlers-Danlos sendromları)
- Travma sonrası veya cerrahi sonrası gelişen sekonder skolyoz
- Erişkinde dejeneratif disk ve faset eklem hastalığı
Tanı
Tanıda Adams öne eğilme testi tarama için kullanılır ve skoliometre ile gövde rotasyon açısı ölçülür. Kesin tanı, ayakta çekilen tüm omurga PA ve lateral grafilerinde Cobb açısının 10 dereceden büyük ölçülmesiyle konur. İskelet matüritesi Risser işareti veya Sanders evrelemesi ile değerlendirilir; MR atipik özelliklerde, sol torasik eğrilikte veya nörolojik bulgu varlığında istenir.
Tedavi Yöntemleri
- Gözlem: Cobb açısı 10-25° arası ve büyüme devam eden olgularda 4-6 ayda bir takip
- Spesifik skolyoz egzersizleri (Schroth, SEAS) ve postür eğitimi
- Korse tedavisi: Cobb açısı 25-40° arası, iskelet immatürlüğünde günde 18-23 saat
- Boston, Milwaukee veya Cheneau tipi torakolumbosakral ortezler
- Cerrahi tedavi: Cobb açısı >50° veya hızlı progresyonda posterior spinal füzyon
- Vertebral body tethering (VBT) seçilmiş genç hastalarda füzyonsuz alternatif
- Erişkin dejeneratif skolyozda dekompresyon ve enstrümantasyonlu füzyon
Ne Zaman Doktora Gidilmeli?
Aşağıdaki durumlardan biri sizde varsa Ortopedi ve Travmatoloji uzmanına başvurmanız önerilir:
- Çocukta omuz, kürek veya bel asimetrisi fark edildiğinde
- Adams öne eğilme testinde sırtta yükselti görüldüğünde
- Adolesan büyüme atağında sırt eğriliği şüphesi olduğunda
- Bilinen skolyozda ağrı veya nörolojik bulgular eklendiğinde
- Erişkinde ilerleyici sırt-bel ağrısı ve postür değişikliği varlığında
Önleme ve Yaşam Tarzı
- İdiyopatik skolyoz önlenemez ancak erken tarama ile progresyon yavaşlatılabilir
- Okul taramaları ile 10-14 yaş döneminde erken tanı
- Düzenli fiziksel aktivite ve sırt kaslarının güçlendirilmesi
- Doğru postür alışkanlığı ve ergonomik okul çantası kullanımı
- D vitamini ve kalsiyumdan yeterli alımla kemik sağlığının korunması
- Tanı konulduğunda düzenli ortopedi takibinin aksatılmaması
İlgili Branşta Doktorlar
Ortopedi ve Travmatoloji alanında öne çıkan hekimler. Tüm hekimlerin tam listesi için branş sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Skolyoz için hangi doktora gidilir?
Skolyoz tanı ve tedavisi için Ortopedi ve Travmatoloji uzmanına başvurulur. İlk değerlendirme için iç hastalıkları (dahiliye) hekiminize de gidebilirsiniz.
Skolyoz belirtileri nelerdir?
En sık görülen belirtiler: Omuzlarda asimetri ve bir omuzun diğerinden yüksek durması, Kürek kemiklerinden birinin daha belirgin çıkması (kostal hump), Bel çukurlarında ve kalçalarda asimetri, Öne eğilince sırtta kosta kambur (rib hump) görünümü. Tam liste için Belirtileri bölümüne bakın.
Skolyoz nasıl tedavi edilir?
Tedavi yaklaşımları: Gözlem: Cobb açısı 10-25° arası ve büyüme devam eden olgularda 4-6 ayda bir takip, Spesifik skolyoz egzersizleri (Schroth, SEAS) ve postür eğitimi, Korse tedavisi: Cobb açısı 25-40° arası, iskelet immatürlüğünde günde 18-23 saat. Tedavi planı hekim değerlendirmesi sonucu kişiselleştirilir. Detaylar için Tedavi Yöntemleri bölümünü inceleyin.