Diyabet (Şeker Hastalığı) ICD-10: E10-E14

Diyabet; vücudun insülin üretemediği (Tip 1) veya kullandığı insüline yanıt veremediği (Tip 2) durumlarda kan şekerinin yükseldiği kronik bir hastalıktır. Tedavi edilmediğinde göz, böbrek, sinir ve kalp damarlarında ciddi hasara yol açar.

Uzmanlık: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Diabetes mellitus Şeker hastalığı
Kan şekeri ölçüm cihazı kullanan kişi — diyabet öz-takibi

Diyabet (Şeker Hastalığı) Nedir?

Diyabet; vücudun insülin üretemediği (Tip 1) veya kullandığı insüline yanıt veremediği (Tip 2) durumlarda kan şekerinin yükseldiği kronik bir hastalıktır. Tedavi edilmediğinde göz, böbrek, sinir ve kalp damarlarında ciddi hasara yol açar.

Belirtileri

Diyabet (Şeker Hastalığı) hastalarında en sık görülen belirtiler:

  • Çok su içme, sık idrara çıkma
  • Açıklanamayan kilo kaybı
  • Aşırı yorgunluk
  • Bulanık görme
  • Yavaş iyileşen yaralar
  • Sık tekrarlayan enfeksiyonlar

Nedenleri ve Risk Faktörleri

  • Tip 1: otoimmün pankreas hasarı
  • Tip 2: insülin direnci + genetik yatkınlık
  • Obezite (özellikle abdominal)
  • Hareketsiz yaşam
  • Aile öyküsü
  • Yüksek tansiyon ve lipid bozukluğu
  • Gebelik diyabeti öyküsü (kadın)

Tanı

Açlık plazma glukozu ≥126 mg/dL veya HbA1c ≥%6.5 veya OGTT 2. saat ≥200 mg/dL ile tanı konulur. Tüm 45 yaş üstü erişkinler ve risk faktörü olanlar yılda bir taranmalıdır.

Tedavi Yöntemleri

  • Beslenme tedavisi (karbonhidrat sayımı, glisemik indeks bilinci)
  • Düzenli fiziksel aktivite
  • Oral antidiyabetikler (metformin, SGLT2 inhibitörleri, GLP-1 agonistleri)
  • İnsülin tedavisi (Tip 1 için kaçınılmaz)
  • Kan şekeri öz-takibi
  • Yıllık göz, böbrek ve ayak muayenesi
Önemli: Tedavi seçimi her hasta için kişiseldir. Yukarıdaki bilgiler genel bir özet niteliğindedir ve hekim tavsiyesi yerine geçmez. Tedaviniz için lütfen ilgili branşta uzman bir hekime başvurun.

Ne Zaman Doktora Gidilmeli?

Aşağıdaki durumlardan biri sizde varsa Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları uzmanına başvurmanız önerilir:

  • Diyabet belirtileri (sık susama, sık idrar, kilo kaybı) varsa
  • Aile öykünüz varsa düzenli tarama yaptırın
  • Mevcut diyabet hastasıysanız 3 ayda bir HbA1c kontrolü
  • Ani halsizlik, bilinç bulanıklığı (hipoglisemi) acil müdahale gerektirir

Önleme ve Yaşam Tarzı

  • Sağlıklı kilo koruyun, BKİ 18.5-25 arasında tutun
  • Şekerli içecekleri sınırlayın
  • Lif tüketimini artırın (sebze, baklagil, tam tahıl)
  • Haftada 150 dakika orta yoğunlukta egzersiz
  • Bel çevrenizi takip edin (kadın <88 cm, erkek <102 cm)

İlgili Branşta Doktorlar

Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları alanında öne çıkan hekimler. Tüm hekimlerin tam listesi için branş sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Diyabet (Şeker Hastalığı) için hangi doktora gidilir?

Diyabet (Şeker Hastalığı) tanı ve tedavisi için Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları uzmanına başvurulur. İlk değerlendirme için iç hastalıkları (dahiliye) hekiminize de gidebilirsiniz.

Diyabet (Şeker Hastalığı) belirtileri nelerdir?

En sık görülen belirtiler: Çok su içme, sık idrara çıkma, Açıklanamayan kilo kaybı, Aşırı yorgunluk, Bulanık görme. Tam liste için Belirtileri bölümüne bakın.

Diyabet (Şeker Hastalığı) nasıl tedavi edilir?

Tedavi yaklaşımları: Beslenme tedavisi (karbonhidrat sayımı, glisemik indeks bilinci), Düzenli fiziksel aktivite, Oral antidiyabetikler (metformin, SGLT2 inhibitörleri, GLP-1 agonistleri). Tedavi planı hekim değerlendirmesi sonucu kişiselleştirilir. Detaylar için Tedavi Yöntemleri bölümünü inceleyin.

Kaynaklar