Bu sayfada
Vitiligo Nedir?
Vitiligo, melanositlerin otoimmün hasarına bağlı olarak ciltte iyi sınırlı, süt beyazı depigmente maküller ile karakterize kronik bir deri hastalığıdır. Yaşam kalitesini ve psikososyal sağlığı belirgin etkileyebilir.
Belirtileri
Vitiligo hastalarında en sık görülen belirtiler:
- Ciltte keskin sınırlı, süt beyazı renksiz lekeler (makül ve yamalar)
- En sık yüz, el sırtı, dirsek, diz, genital bölge ve göz çevresinde tutulum
- Lekelerin Wood ışığı altında parlak beyaz floresan vermesi
- Lezyon bölgesindeki kılların beyazlaşması (leukotrichia)
- Travma alanlarında yeni leke gelişimi (Koebner fenomeni)
- Genellikle kaşıntı veya ağrı bulunmaması
- Simetrik (jeneralize) veya tek taraflı (segmental) dağılım
Nedenleri ve Risk Faktörleri
- Otoimmün melanosit yıkımı (T hücre aracılı)
- Genetik yatkınlık ve aile öyküsü
- Eşlik eden otoimmün hastalıklar (Hashimoto, tip 1 diyabet, pernisiyöz anemi)
- Oksidatif stres ve melanosit kırılganlığı
- Travma, yanık ve cilt sürtünmesi (Koebner)
- Şiddetli psikolojik stres ve emosyonel tetikleyiciler
- Bazı kimyasal maddelere maruziyet (fenol, katekol türevleri)
Tanı
Tanı genellikle klinik muayene ile konur; lezyonlar Wood ışığı altında parlak tebeşir beyazı floresan verir. Şüpheli olgularda dermoskopi ile rezidü pigment ve perifoliküler pigmentasyon değerlendirilir; nadiren cilt biyopsisi gerekir. Eşlik eden otoimmün hastalıkları taramak için TSH, anti-TPO, tam kan sayımı, B12 ve açlık glukozu istenir.
Tedavi Yöntemleri
- Topikal yüksek potens kortikosteroidler (klobetazol, mometazon)
- Topikal kalsinörin inhibitörleri (takrolimus, pimekrolimus) - özellikle yüz ve fleksural bölgelerde
- Dar bant UVB fototerapisi (NB-UVB) - jeneralize vitiligoda ilk basamak
- Hedefli eksimer lazer (308 nm) - sınırlı lezyonlarda
- Topikal JAK inhibitörü ruksolitinib kremi (yüz ve vücut için yeni onaylı)
- Sistemik kortikosteroid mini-puls tedavisi (hızlı ilerleyen olgularda)
- Stabil olgularda cerrahi: minipunch greft, melanosit-keratinosit hücre süspansiyonu, mikropigmentasyon
Ne Zaman Doktora Gidilmeli?
Aşağıdaki durumlardan biri sizde varsa Deri ve Zührevi Hastalıkları uzmanına başvurmanız önerilir:
- Ciltte yeni gelişen beyaz lekeler fark edildiğinde
- Mevcut lekelerin hızla yayılması veya yenilerinin eklenmesi durumunda
- Saç, kaş veya kirpiklerde beyazlaşma görüldüğünde
- Vitiligo ile birlikte yorgunluk, kilo değişikliği gibi tiroid belirtileri varsa
- Lezyonların psikolojik sıkıntı yaratması durumunda
- Tedavi yanıtının değerlendirilmesi ve takip için düzenli kontrollerde
Önleme ve Yaşam Tarzı
- Cilt travmalarından, sürtünmeden ve kimyasal irritanlardan kaçınma
- Geniş spektrumlu güneş koruyucu (SPF 50+) kullanımı
- Erken tanı ve aktif dönemde hızlı tedavi başlanması
- Eşlik eden otoimmün hastalıkların düzenli taranması
- Stres yönetimi ve psikolojik destek
- D vitamini düzeyinin yeterli tutulması
İlgili Branşta Doktorlar
Deri ve Zührevi Hastalıkları alanında öne çıkan hekimler. Tüm hekimlerin tam listesi için branş sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Vitiligo için hangi doktora gidilir?
Vitiligo tanı ve tedavisi için Deri ve Zührevi Hastalıkları uzmanına başvurulur. İlk değerlendirme için iç hastalıkları (dahiliye) hekiminize de gidebilirsiniz.
Vitiligo belirtileri nelerdir?
En sık görülen belirtiler: Ciltte keskin sınırlı, süt beyazı renksiz lekeler (makül ve yamalar), En sık yüz, el sırtı, dirsek, diz, genital bölge ve göz çevresinde tutulum, Lekelerin Wood ışığı altında parlak beyaz floresan vermesi, Lezyon bölgesindeki kılların beyazlaşması (leukotrichia). Tam liste için Belirtileri bölümüne bakın.
Vitiligo nasıl tedavi edilir?
Tedavi yaklaşımları: Topikal yüksek potens kortikosteroidler (klobetazol, mometazon), Topikal kalsinörin inhibitörleri (takrolimus, pimekrolimus) - özellikle yüz ve fleksural bölgelerde, Dar bant UVB fototerapisi (NB-UVB) - jeneralize vitiligoda ilk basamak. Tedavi planı hekim değerlendirmesi sonucu kişiselleştirilir. Detaylar için Tedavi Yöntemleri bölümünü inceleyin.