Graves Hastalığı ICD-10: E05.0

Graves hastalığı, TSH reseptörüne karşı gelişen otoantikorların tiroid bezini aşırı uyarmasıyla hipertiroidiye yol açan en sık otoimmün tiroid hastalığıdır. Diffüz guatr, oftalmopati ve pretibiyal miksödem ile karakterizedir.

Uzmanlık: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Toksik Diffüz Guatr, Basedow Hastalığı
Tiroid muayenesi — Graves hastalığı

Graves Hastalığı Nedir?

Graves hastalığı, TSH reseptörüne karşı gelişen otoantikorların tiroid bezini aşırı uyarmasıyla hipertiroidiye yol açan en sık otoimmün tiroid hastalığıdır. Diffüz guatr, oftalmopati ve pretibiyal miksödem ile karakterizedir.

Belirtileri

Graves Hastalığı hastalarında en sık görülen belirtiler:

  • Çarpıntı, taşikardi ve düzensiz kalp atışı
  • Sıcak intoleransı, aşırı terleme ve cilt nemliliği
  • İştah artışına rağmen kilo kaybı
  • Tremor, sinirlilik, anksiyete ve uyku bozukluğu
  • Diffüz boyun şişliği (guatr) ve üfürüm
  • Gözlerde öne doğru çıkma (ekzoftalmi), göz kapağı çekilmesi, çift görme (Graves oftalmopatisi)
  • Kas güçsüzlüğü, ishal eğilimi ve adet düzensizlikleri

Nedenleri ve Risk Faktörleri

  • TSH reseptörüne karşı uyarıcı otoantikor (TRAb/TSI) üretimi
  • Genetik yatkınlık ve aile öyküsü
  • Kadın cinsiyet (kadınlarda 5-10 kat daha sık)
  • Sigara kullanımı (özellikle oftalmopati riskini artırır)
  • Şiddetli stres ve emosyonel travma
  • Postpartum dönem ve hormonal değişiklikler
  • Yüksek doz iyot maruziyeti ve bazı ilaçlar (amiodaron, interferon)

Tanı

Laboratuvarda baskılanmış TSH ile birlikte yüksek serbest T4 ve T3 düzeyleri hipertiroidiyi gösterir; TSH reseptör antikoru (TRAb/TSI) pozitifliği Graves için tanısaldır. Tiroid ultrasonografisinde diffüz büyüme ve artmış kanlanma (tiroid inferno) görülür. Şüpheli olgularda radyoaktif iyot uptake testi diffüz artmış tutulum ile diğer hipertiroidi nedenlerinden ayırt ettirir; oftalmopati için orbital MR/BT yapılır.

Tedavi Yöntemleri

  • Antitiroid ilaçlar: metimazol (ilk tercih) veya propiltiyourasil (gebeliğin ilk trimesterinde)
  • Beta-blokerler (propranolol) ile semptomatik rahatlama
  • 12-18 aylık tedaviyle remisyon hedeflenmesi
  • Radyoaktif iyot (I-131) tedavisi: nükslerde veya ilaç tolere edemeyenlerde
  • Total veya subtotal tiroidektomi: büyük guatr, malignite şüphesi, gebelik planı varlığında
  • Graves oftalmopatisinde sigaranın bırakılması, selenyum desteği, sistemik glukokortikoid, teprotumumab
  • Tedavi sonrası ömür boyu tiroid fonksiyon takibi ve gerektiğinde levotiroksin replasmanı
Önemli: Tedavi seçimi her hasta için kişiseldir. Yukarıdaki bilgiler genel bir özet niteliğindedir ve hekim tavsiyesi yerine geçmez. Tedaviniz için lütfen ilgili branşta uzman bir hekime başvurun.

Ne Zaman Doktora Gidilmeli?

Aşağıdaki durumlardan biri sizde varsa Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları uzmanına başvurmanız önerilir:

  • Çarpıntı, kilo kaybı ve sıcak intoleransı şikayetlerinde
  • Boyunda fark edilen şişlik veya guatr varlığında
  • Gözlerde öne çıkma, kızarıklık veya çift görme yaşandığında
  • Tiroid hastalığı aile öyküsü olanlarda gebelik planlanırken
  • Tiroid fırtınası bulguları (yüksek ateş, şiddetli taşikardi, bilinç değişikliği) varsa acil servise
  • Antitiroid ilaç kullanırken ateş, boğaz ağrısı veya sarılık geliştiğinde acil değerlendirme

Önleme ve Yaşam Tarzı

  • Sigaranın bırakılması (özellikle oftalmopati riski için kritik)
  • Aşırı iyot içeren takviyelerden kaçınma
  • Stres yönetimi ve yeterli uyku
  • Aile öyküsü olanlarda düzenli tiroid fonksiyon taraması
  • Postpartum dönemde tiroid kontrolü
  • Tedavi sonrası uzun dönem TSH takibinin aksatılmaması

İlgili Branşta Doktorlar

Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları alanında öne çıkan hekimler. Tüm hekimlerin tam listesi için branş sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Graves Hastalığı için hangi doktora gidilir?

Graves Hastalığı tanı ve tedavisi için Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları uzmanına başvurulur. İlk değerlendirme için iç hastalıkları (dahiliye) hekiminize de gidebilirsiniz.

Graves Hastalığı belirtileri nelerdir?

En sık görülen belirtiler: Çarpıntı, taşikardi ve düzensiz kalp atışı, Sıcak intoleransı, aşırı terleme ve cilt nemliliği, İştah artışına rağmen kilo kaybı, Tremor, sinirlilik, anksiyete ve uyku bozukluğu. Tam liste için Belirtileri bölümüne bakın.

Graves Hastalığı nasıl tedavi edilir?

Tedavi yaklaşımları: Antitiroid ilaçlar: metimazol (ilk tercih) veya propiltiyourasil (gebeliğin ilk trimesterinde), Beta-blokerler (propranolol) ile semptomatik rahatlama, 12-18 aylık tedaviyle remisyon hedeflenmesi. Tedavi planı hekim değerlendirmesi sonucu kişiselleştirilir. Detaylar için Tedavi Yöntemleri bölümünü inceleyin.

Kaynaklar

Bu sayfada kullanılan kaynaklar

  1. A
  2. E
  3. E
  4. T