Hashimoto Tiroiditi ICD-10: E06.3

Hashimoto Tiroiditi Nedir?

Hashimoto tiroiditi, bağışıklık sisteminin tiroid bezine karşı antikor (anti-TPO, anti-Tg) üreterek bezi tahrip ettiği kronik otoimmün bir hastalıktır. Türkiye'de hipotiroidinin en sık nedenidir, kadınlarda 8-10 kat daha sık görülür ve sıklıkla 30-50 yaşları arasında ortaya çıkar.

Belirtileri

Hashimoto Tiroiditi hastalarında en sık görülen belirtiler:

• Halsizlik, yorgunluk ve uyku ihtiyacında artış
• Soğuğa tahammülsüzlük
• Kilo alımı ve metabolizmada yavaşlama
• Ciltte kuruluk, saç dökülmesi ve kaş dış 1/3'ünde incelme
• Kabızlık
• Konsantrasyon güçlüğü, unutkanlık ve depresif duygudurum
• Adet düzensizlikleri ve menorrhaji
• Boyunda guatr (tiroid büyümesi) veya zamanla atrofi

Nedenleri ve Risk Faktörleri

• Otoimmün süreç: Anti-TPO ve anti-tiroglobulin (anti-Tg) antikorları
• Genetik yatkınlık ve aile öyküsü
• Kadın cinsiyet (östrojen etkisi)
• İyot fazlalığı veya eksikliği
• Selenyum eksikliği
• Gebelik ve postpartum dönem
• Stres, sigara ve viral enfeksiyonlar
• Diğer otoimmün hastalıklarla birliktelik (Tip 1 DM, vitiligo, çölyak)

Tanı

Tanıda TSH artışı (subklinik veya aşikar hipotiroidi), serbest T4 (sT4) ve serbest T3 (sT3) düzeyleri değerlendirilir. Anti-TPO ve anti-Tg antikor pozitifliği tanı koydurucudur; hastaların %90'ından fazlasında anti-TPO yüksektir. Tiroid ultrasonografisinde heterojen, hipoekoik parankim ve psödonodüler görünüm tipiktir. Şüpheli nodül varlığında ince iğne aspirasyon biyopsisi (İİAB) yapılır. Eşlik eden lipid bozukluğu, B12, ferritin ve diğer otoimmün hastalıklar taranır.

Tedavi Yöntemleri

• Levotiroksin (L-T4) replasman tedavisi (sabah aç karnına, kahvaltıdan 30-60 dk önce)
• Doz; yaş, kilo, kardiyak durum ve TSH hedefine göre ayarlanır (genelde 1.6 mcg/kg/gün)
• Subklinik hipotiroidide tedavi kararı TSH düzeyi, antikor durumu, gebelik ve semptomlara göre verilir
• 4-6 haftada bir TSH ile doz titrasyonu, stabil hastada 6-12 ayda bir takip
• Gebelikte daha sıkı TSH hedefleri ve doz artırımı (%25-30)
• Selenyum, demir, kalsiyum ve PPI'ların levotiroksin emilimini etkilediğinin bilinmesi
• Eşlik eden B12 ve D vitamini eksikliğinin yerine konması
• Cerrahi yalnızca büyük guatr veya şüpheli nodül varlığında

Ne Zaman Doktora Gidilmeli?

Aşağıdaki durumlardan biri sizde varsa Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları uzmanına başvurmanız önerilir:

• Sürekli halsizlik, kilo alımı ve soğuğa tahammülsüzlük
• Boyunda büyüme veya yutma güçlüğü
• Gebelik planlayan ya da gebe olup tiroid hastalığı öyküsü olanlar
• Levotiroksin altında çarpıntı, terleme, titreme (aşırı doz)
• Saç dökülmesi, cilt kuruluğu ve adet düzensizliği
• Ailede tiroid veya otoimmün hastalık öyküsü olanlarda tarama

Önleme ve Yaşam Tarzı

• Hastalığın önlenmesi mümkün olmamakla birlikte iyot dengesinin korunması (aşırıdan kaçınmak)
• Sigaranın bırakılması
• Selenyum açısından dengeli beslenme
• Gebelikte tiroid taraması
• Aile öyküsü olanlarda yıllık TSH ve anti-TPO kontrolü
• Eşlik eden otoimmün hastalıkların erken tanısı

İlgili Branşta Doktorlar

Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları alanında öne çıkan hekimler. Tüm hekimlerin tam listesi için branş sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Kaynaklar