Bu sayfada
İnme (Beyin Damar Hastalığı) Nedir?
İnme, beyne giden kan akımının tıkanma (iskemik inme, %85) veya damar yırtılması (hemorajik inme, %15) sonucu kesilmesiyle beyin dokusunun hasar gördüğü acil bir tablodur. Dünyada ikinci sıklıkta ölüm nedeni ve erişkinde en sık kalıcı sakatlık sebebidir; her dakika yaklaşık 1.9 milyon nöron kaybedildiğinden "zaman beyindir" prensibi geçerlidir.
Belirtileri
İnme (Beyin Damar Hastalığı) hastalarında en sık görülen belirtiler:
- Yüzün bir yarısında ani düşme veya kayma (FAST - Face)
- Bir kol veya bacakta ani güçsüzlük, uyuşma (FAST - Arm)
- Konuşma bozukluğu, kelime bulamama veya peltek konuşma (FAST - Speech)
- Ani görme kaybı, çift görme veya bir gözde perde inmesi
- Şiddetli, "hayatımın en kötü baş ağrısı" şeklinde başlayan baş ağrısı (özellikle subaraknoid kanamada)
- Ani denge kaybı, baş dönmesi ve yürüyememe
- Bilinç bulanıklığı, konfüzyon ve nöbet
Nedenleri ve Risk Faktörleri
- Hipertansiyon (en önemli risk faktörü)
- Atriyal fibrilasyon ve kardiyojenik emboli
- Karotis ve vertebral arter aterosklerozu
- Diyabet ve dislipidemi
- Sigara ve obezite
- Anevrizma veya arteriyovenöz malformasyon (hemorajik inme)
- Antikoagülan kullanımı veya kanama bozuklukları
- Genç hastalarda disseksiyon, vaskülit, patent foramen ovale
Tanı
Tanıda zaman kritiktir. İlk basamakta acil bilgisayarlı tomografi (BT) ile kanama dışlanır. Difüzyon MR iskemik lezyonu erken saatlerde gösterir. BT/MR anjiyografi ile büyük damar tıkanıklığı (LVO) saptanır; mekanik trombektomi kararı için CT perfüzyon yapılır. EKG, ekokardiyografi, karotis Doppler USG ile kaynak araştırılır. NIHSS skoru ile inme şiddeti, ABCD2 ile geçici iskemik atak (GİA) sonrası risk değerlendirilir. Glukoz, INR, böbrek fonksiyonları ve hemogram hızla istenir.
Tedavi Yöntemleri
- İskemik inmede ilk 4.5 saatte intravenöz trombolitik (alteplaz, tenekteplaz)
- Büyük damar tıkanıklığında ilk 6-24 saatte mekanik trombektomi
- Akut antiagregan tedavi (aspirin, klopidogrel) - minör inme/GİA'da ikili
- Kan basıncı, kan şekeri, ateş ve oksijenizasyonun sıkı kontrolü
- Hemorajik inmede kan basıncının agresif düşürülmesi, antikoagülan reversal'i
- Subaraknoid kanamada anevrizmaya yönelik koil/klips ve nimodipin
- AF varlığında oral antikoagülan (NOAK/varfarin) ile sekonder koruma
- Statin tedavisi, karotis darlığında endarterektomi veya stent
- Erken nörorehabilitasyon (fizik tedavi, konuşma ve yutma terapisi)
Ne Zaman Doktora Gidilmeli?
Aşağıdaki durumlardan biri sizde varsa Nöroloji uzmanına başvurmanız önerilir:
- FAST belirtileri (yüz, kol, konuşma) - DERHAL 112 arayın
- Ani başlayan tek taraflı güçsüzlük veya uyuşma
- Ani konuşma bozukluğu veya anlama güçlüğü
- Ani görme kaybı veya çift görme
- Hayatın en şiddetli ani baş ağrısı
- Ani denge kaybı, yürüyememe ve baş dönmesi
- Kısa süreli geçen güçsüzlük (geçici iskemik atak da acildir)
Önleme ve Yaşam Tarzı
- Kan basıncının <130/80 mmHg tutulması
- AF'de uygun antikoagülan kullanımı
- Sigaranın bırakılması
- LDL kolesterolün statinle hedefte tutulması
- Diyabetin sıkı kontrolü
- Akdeniz tipi diyet, tuz kısıtlaması
- Haftada 150 dakika orta yoğunlukta egzersiz
- Karotis darlığı taraması (uygun hastalarda) ve aşırı alkolden kaçınma
İlgili Branşta Doktorlar
Nöroloji alanında öne çıkan hekimler. Tüm hekimlerin tam listesi için branş sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
İnme (Beyin Damar Hastalığı) için hangi doktora gidilir?
İnme (Beyin Damar Hastalığı) tanı ve tedavisi için Nöroloji uzmanına başvurulur. İlk değerlendirme için iç hastalıkları (dahiliye) hekiminize de gidebilirsiniz.
İnme (Beyin Damar Hastalığı) belirtileri nelerdir?
En sık görülen belirtiler: Yüzün bir yarısında ani düşme veya kayma (FAST - Face), Bir kol veya bacakta ani güçsüzlük, uyuşma (FAST - Arm), Konuşma bozukluğu, kelime bulamama veya peltek konuşma (FAST - Speech), Ani görme kaybı, çift görme veya bir gözde perde inmesi. Tam liste için Belirtileri bölümüne bakın.
İnme (Beyin Damar Hastalığı) nasıl tedavi edilir?
Tedavi yaklaşımları: İskemik inmede ilk 4.5 saatte intravenöz trombolitik (alteplaz, tenekteplaz), Büyük damar tıkanıklığında ilk 6-24 saatte mekanik trombektomi, Akut antiagregan tedavi (aspirin, klopidogrel) - minör inme/GİA'da ikili. Tedavi planı hekim değerlendirmesi sonucu kişiselleştirilir. Detaylar için Tedavi Yöntemleri bölümünü inceleyin.