Bu sayfada
İrritabl Bağırsak Sendromu (IBS) Nedir?
İrritabl Bağırsak Sendromu (IBS), karın ağrısı ve bağırsak alışkanlıklarında değişiklik ile karakterize kronik fonksiyonel bir bağırsak hastalığıdır. Organik bir patoloji bulunmaz ancak yaşam kalitesini belirgin biçimde etkiler. Stres, beslenme ve bağırsak-beyin ekseni etiyolojide rol oynar.
Belirtileri
İrritabl Bağırsak Sendromu (IBS) hastalarında en sık görülen belirtiler:
- Tekrarlayan karın ağrısı (defekasyonla ilişkili, en az 3 ay)
- Şişkinlik ve gaz
- İshal baskın (IBS-D), kabızlık baskın (IBS-C) veya karışık (IBS-M) tip
- Dışkıda mukus
- Tam boşalamama hissi
- Stres ve yemekle artan şikayetler
- Yorgunluk ve uyku bozukluğu
Nedenleri ve Risk Faktörleri
- Bağırsak-beyin ekseni disregülasyonu
- Visseral hipersensitivite
- Bağırsak motilitesinde bozukluk
- Mikrobiyota disbiyozu
- Geçirilmiş gastroenterit (post-enfeksiyöz IBS)
- Psikososyal stres, anksiyete ve depresyon
- Genetik yatkınlık ve gıda intoleransları (FODMAP duyarlılığı)
Tanı
Tanı Roma IV kriterleri ile konur: Son 3 ay boyunca, haftada en az 1 gün tekrarlayan karın ağrısı ve aşağıdakilerden en az ikisi: defekasyonla ilişkili, dışkı sıklığında değişiklik, dışkı kıvamında değişiklik. Belirtiler en az 6 ay öncesinden başlamış olmalıdır. Alarm semptomları (kilo kaybı, rektal kanama, anemi, gece şikayetleri, 50 yaş üstü başlangıç, ailede kolon kanseri öyküsü) olmamalıdır. Tam kan sayımı, CRP, çölyak serolojisi (anti-tTG IgA), gaita kalprotektin (inflamatuar bağırsak hastalığı ayırıcı tanısı), gerekirse kolonoskopi yapılır.
Tedavi Yöntemleri
- Düşük FODMAP diyeti (eleme-yeniden katma yaklaşımı) 6-8 hafta
- Antispazmodik: Otilonyum bromür 40 mg 3x1 veya mebeverin 135 mg 3x1
- IBS-D: Loperamid 2-4 mg gerektiğinde, rifaksimin 550 mg 3x1 (14 gün)
- IBS-C: Lif takviyesi (psyllium), laktuloz veya linaklotid
- Probiyotik (Bifidobacterium ve Lactobacillus suşları)
- Düşük doz trisiklik antidepresan (amitriptilin 10-25 mg) veya SSRI (paroksetin)
- Bilişsel davranışçı terapi, hipnoterapi ve stres yönetimi
- Düzenli egzersiz ve uyku düzeni
Ne Zaman Doktora Gidilmeli?
Aşağıdaki durumlardan biri sizde varsa Gastroenteroloji uzmanına başvurmanız önerilir:
- Rektal kanama veya melena varlığında
- Açıklanamayan kilo kaybı (>5 kg / 6 ay)
- Gece uyandıran karın ağrısı veya ishal
- Yutma güçlüğü, sürekli kusma
- Anemi belirtileri (halsizlik, solgunluk)
- 50 yaş üstü yeni başlayan bağırsak alışkanlığı değişikliği
Önleme ve Yaşam Tarzı
- Düzenli ve yavaş yeme alışkanlığı
- Tetikleyici gıdaların belirlenip kısıtlanması (FODMAP, kafein, yağlı yiyecekler)
- Stres yönetimi (meditasyon, yoga, nefes egzersizleri)
- Yeterli sıvı alımı (en az 2 L/gün)
- Haftada 150 dk orta yoğunlukta egzersiz
- Düzenli uyku (7-8 saat) ve psikolojik destek
İlgili Branşta Doktorlar
Gastroenteroloji alanında öne çıkan hekimler. Tüm hekimlerin tam listesi için branş sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
İrritabl Bağırsak Sendromu (IBS) için hangi doktora gidilir?
İrritabl Bağırsak Sendromu (IBS) tanı ve tedavisi için Gastroenteroloji uzmanına başvurulur. İlk değerlendirme için iç hastalıkları (dahiliye) hekiminize de gidebilirsiniz.
İrritabl Bağırsak Sendromu (IBS) belirtileri nelerdir?
En sık görülen belirtiler: Tekrarlayan karın ağrısı (defekasyonla ilişkili, en az 3 ay), Şişkinlik ve gaz, İshal baskın (IBS-D), kabızlık baskın (IBS-C) veya karışık (IBS-M) tip, Dışkıda mukus. Tam liste için Belirtileri bölümüne bakın.
İrritabl Bağırsak Sendromu (IBS) nasıl tedavi edilir?
Tedavi yaklaşımları: Düşük FODMAP diyeti (eleme-yeniden katma yaklaşımı) 6-8 hafta, Antispazmodik: Otilonyum bromür 40 mg 3x1 veya mebeverin 135 mg 3x1, IBS-D: Loperamid 2-4 mg gerektiğinde, rifaksimin 550 mg 3x1 (14 gün). Tedavi planı hekim değerlendirmesi sonucu kişiselleştirilir. Detaylar için Tedavi Yöntemleri bölümünü inceleyin.