Bu sayfada
Kolon ve Rektum Kanseri Nedir?
Kolorektal kanser, kalın bağırsak (kolon) ve son bölümü olan rektumdan kaynaklanan kötü huylu tümörlerin genel adıdır. Genellikle iyi huylu poliplerin yıllar içinde kansere dönüşmesiyle gelişir. Türkiye'de erkeklerde ve kadınlarda en sık görülen kanserler arasında olup düzenli tarama ile poliplerin erken yakalanması ölüm oranlarını belirgin azaltır.
Belirtileri
Kolon ve Rektum Kanseri hastalarında en sık görülen belirtiler:
- Bağırsak alışkanlıklarında değişiklik (kabızlık veya ishal nöbetleri)
- Dışkıda kan veya makattan kanama
- İnce, kalem gibi dışkı yapma
- Karında kramp, gaz, şişkinlik ve süreğen ağrı
- Tam boşaltım hissi olmaması (tenesmus)
- Açıklanamayan kilo kaybı ve iştahsızlık
- Demir eksikliği anemisine bağlı halsizlik ve solukluk
Nedenleri ve Risk Faktörleri
- İleri yaş (50 yaş üstü risk artar)
- Ailede kolorektal kanser veya polip öyküsü
- Lynch sendromu ve ailesel adenomatöz polipozis (FAP) gibi genetik sendromlar
- Kronik inflamatuar bağırsak hastalıkları (ülseratif kolit, Crohn)
- İşlenmiş et, kırmızı et ağırlıklı ve lif fakiri beslenme
- Obezite, sedanter yaşam, sigara ve alkol kullanımı
- Tip 2 diyabet ve metabolik sendrom
Tanı
Tarama ve tanıda altın standart kolonoskopidir; tüm kolonun görüntülenmesini ve polip/kitle örneklemesini sağlar. Gaitada gizli kan testi (FOBT/FIT) ilk basamak tarama yöntemidir. Şüpheli lezyonlarda histopatolojik inceleme tanıyı kesinleştirir. Evreleme için toraks-batın-pelvis BT, rektum kanserinde pelvik MR ve tümör belirteçleri (CEA, CA 19-9) kullanılır; karaciğer metastazı şüphesinde PET-BT eklenir.
Tedavi Yöntemleri
- Cerrahi rezeksiyon: kolektomi veya rektum kanserinde TME ile en küratif tedavi
- Endoskopik rezeksiyon: erken evre poliplerde EMR/ESD ile çıkarım
- Kemoterapi: FOLFOX, FOLFIRI, CAPOX rejimleri (adjuvan veya metastatik)
- Radyoterapi: özellikle rektum kanserinde neoadjuvan kemoradyoterapi
- Hedefe yönelik tedavi: bevacizumab, cetuximab, panitumumab (RAS/BRAF durumuna göre)
- İmmünoterapi: MSI-yüksek/dMMR tümörlerde pembrolizumab ve nivolumab
Ne Zaman Doktora Gidilmeli?
Aşağıdaki durumlardan biri sizde varsa Gastroenteroloji uzmanına başvurmanız önerilir:
- Dışkıda kan görüldüğünde veya makattan kanama olduğunda
- Bağırsak alışkanlıkları 2-3 haftadan uzun süre değiştiğinde
- Açıklanamayan karın ağrısı, şişkinlik ve kilo kaybı yaşandığında
- Dışkı kalibresinde incelme (kalem gibi dışkılama) fark edildiğinde
- Demir eksikliği anemisi tespit edildiğinde (özellikle erkeklerde ve postmenopozal kadınlarda)
- 50 yaş üstü herkes tarama kolonoskopisi için başvurmalı (riskli grupta daha erken)
Önleme ve Yaşam Tarzı
- KETEM kapsamında 50-70 yaş arası 2 yılda bir gaitada gizli kan testi ve 10 yılda bir kolonoskopi
- Lif açısından zengin beslenme (sebze, meyve, tam tahıllar)
- Kırmızı et ve işlenmiş et tüketimini sınırlama
- Sağlıklı kilo, düzenli egzersiz ve sigara/alkolden kaçınma
- Polip saptanırsa endoskopik olarak çıkarılması ve düzenli takip
- Ailede kanser öyküsü olanlarda 40 yaşında veya en genç vakadan 10 yıl önce tarama
İlgili Branşta Doktorlar
Gastroenteroloji alanında öne çıkan hekimler. Tüm hekimlerin tam listesi için branş sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Kolon ve Rektum Kanseri için hangi doktora gidilir?
Kolon ve Rektum Kanseri tanı ve tedavisi için Gastroenteroloji uzmanına başvurulur. İlk değerlendirme için iç hastalıkları (dahiliye) hekiminize de gidebilirsiniz.
Kolon ve Rektum Kanseri belirtileri nelerdir?
En sık görülen belirtiler: Bağırsak alışkanlıklarında değişiklik (kabızlık veya ishal nöbetleri), Dışkıda kan veya makattan kanama, İnce, kalem gibi dışkı yapma, Karında kramp, gaz, şişkinlik ve süreğen ağrı. Tam liste için Belirtileri bölümüne bakın.
Kolon ve Rektum Kanseri nasıl tedavi edilir?
Tedavi yaklaşımları: Cerrahi rezeksiyon: kolektomi veya rektum kanserinde TME ile en küratif tedavi, Endoskopik rezeksiyon: erken evre poliplerde EMR/ESD ile çıkarım, Kemoterapi: FOLFOX, FOLFIRI, CAPOX rejimleri (adjuvan veya metastatik). Tedavi planı hekim değerlendirmesi sonucu kişiselleştirilir. Detaylar için Tedavi Yöntemleri bölümünü inceleyin.