Bu sayfada
Vertigo (Baş Dönmesi) Nedir?
Vertigo, kişinin kendisinin veya çevresinin döndüğünü hissettiği, denge sisteminin (vestibüler sistem) bozulmasına bağlı bir semptomdur. Periferik (iç kulak kaynaklı) veya santral (beyin sapı/serebellum kaynaklı) olabilir; en sık nedeni iyi huylu pozisyonel paroksismal vertigodur (BPPV).
Belirtileri
Vertigo (Baş Dönmesi) hastalarında en sık görülen belirtiler:
- Dönme hissi, çevrenin ya da kendinin döndüğünü algılama
- Bulantı, kusma ve soğuk terleme
- Denge kaybı, yürürken bir tarafa sapma
- Nistagmus (gözlerde istemsiz ritmik hareket)
- Kulakta çınlama (tinnitus) ve dolgunluk hissi
- Pozisyon değişikliği ile tetiklenen ani ataklar
Nedenleri ve Risk Faktörleri
- Benign Paroksismal Pozisyonel Vertigo (BPPV) - yarım daire kanalında otokonia
- Meniere hastalığı (endolenfatik hidrops)
- Vestibüler nörit ve labirentit
- Vestibüler migren
- Akustik nöroma (vestibüler schwannoma)
- Serebrovasküler olaylar (beyin sapı/serebellar inme)
- İlaç yan etkileri (aminoglikozid antibiyotikler, diüretikler)
Tanı
Ayrıntılı öykü ve nörolojik muayene tanının temelidir; vertigonun süresi, tetikleyiciler ve eşlik eden işitsel semptomlar sorgulanır. BPPV şüphesinde Dix-Hallpike manevrası ve supin roll testi uygulanır. Santral-periferik ayrımı için HINTS testi (Head Impulse, Nystagmus, Test of Skew) kullanılır. Saf ses odyometrisi işitme kayıplı vertigoyu (Meniere, akustik nöroma) ayırt eder. Santral nedenler şüphelenildiğinde kraniyal MR, gerektiğinde difüzyon MR ve MR anjiyografi planlanır.
Tedavi Yöntemleri
- BPPV için Epley veya Semont kanalit repozisyon manevraları
- Akut atakta meklizin, dimenhidrinat veya betahistin
- Vestibüler nöritte kısa süreli kortikosteroid ve vestibüler rehabilitasyon
- Meniere hastalığında tuz kısıtlaması, diüretik ve betahistin
- Vestibüler migrende profilaktik tedavi (propranolol, topiramat)
- Bulantı kontrolü için ondansetron veya metoklopramid
- Kronik denge sorunlarında vestibüler rehabilitasyon egzersizleri
Ne Zaman Doktora Gidilmeli?
Aşağıdaki durumlardan biri sizde varsa Kulak Burun Boğaz Hastalıkları uzmanına başvurmanız önerilir:
- Ani başlayan şiddetli baş ağrısı ile birlikte baş dönmesi
- Çift görme, konuşma bozukluğu, yüzde veya kolda uyuşma/güçsüzlük
- Bilinç kaybı veya ciddi denge bozukluğu (ayakta duramama)
- Ani işitme kaybı ile birlikte vertigo
- 1 saatten uzun süren ve geçmeyen şiddetli kusma
- İnme risk faktörleri olan kişide yeni başlangıçlı vertigo
Önleme ve Yaşam Tarzı
- Pozisyon değişikliklerini yavaş yapma, yataktan yavaş kalkma
- BPPV öyküsünde başı geriye atan hareketlerden kaçınma
- Yeterli hidrasyon ve tuz alımının düzenlenmesi (Meniere'de azaltma)
- Migren tetikleyicilerinden (uykusuzluk, açlık, stres) uzak durma
- Düzenli denge ve vestibüler rehabilitasyon egzersizleri
- Ototoksik ilaçların gereksiz kullanımından kaçınma
İlgili Branşta Doktorlar
Kulak Burun Boğaz Hastalıkları alanında öne çıkan hekimler. Tüm hekimlerin tam listesi için branş sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Vertigo (Baş Dönmesi) için hangi doktora gidilir?
Vertigo (Baş Dönmesi) tanı ve tedavisi için Kulak Burun Boğaz Hastalıkları uzmanına başvurulur. İlk değerlendirme için iç hastalıkları (dahiliye) hekiminize de gidebilirsiniz.
Vertigo (Baş Dönmesi) belirtileri nelerdir?
En sık görülen belirtiler: Dönme hissi, çevrenin ya da kendinin döndüğünü algılama, Bulantı, kusma ve soğuk terleme, Denge kaybı, yürürken bir tarafa sapma, Nistagmus (gözlerde istemsiz ritmik hareket). Tam liste için Belirtileri bölümüne bakın.
Vertigo (Baş Dönmesi) nasıl tedavi edilir?
Tedavi yaklaşımları: BPPV için Epley veya Semont kanalit repozisyon manevraları, Akut atakta meklizin, dimenhidrinat veya betahistin, Vestibüler nöritte kısa süreli kortikosteroid ve vestibüler rehabilitasyon. Tedavi planı hekim değerlendirmesi sonucu kişiselleştirilir. Detaylar için Tedavi Yöntemleri bölümünü inceleyin.