APGAR Skoru Nedir?
APGAR skoru, 1952'de anesteziyolog Dr. Virginia Apgar tarafından geliştirilen, yenidoğanın doğum sonrası klinik durumunu hızlıca değerlendiren puanlama sistemidir. Adını hem Apgar'dan hem de İngilizce 5 parametrenin baş harflerinden (Appearance, Pulse, Grimace, Activity, Respiration) alır. Her parametre 0-2 puan, toplam 0-10 üzerinden değerlendirilir. 1. dakika ve 5. dakika rutin olarak; 5. dakikada <7 ise 10, 15 ve 20. dakikalarda da tekrarlanır (AAP 2015).
APGAR Puanlama Sistemi (5 Parametre)
| Parametre | 0 puan | 1 puan | 2 puan |
|---|---|---|---|
| A — Görünüm (renk) | Soluk / siyanotik | Gövde pembe, ekstremiteler mavi | Tamamen pembe |
| P — Nabız | Yok | < 100 /dk | ≥ 100 /dk |
| G — Refleks | Yanıt yok | Yüz buruşturma | Ağlama, öksürük, hapşırma |
| A — Aktivite (tonus) | Gevşek | Hafif fleksiyon | Aktif hareket |
| R — Solunum | Yok | Yavaş, düzensiz | Güçlü ağlama |
APGAR Yorumlama Tablosu
| Skor | Yorum | Klinik Eylem |
|---|---|---|
| 7 – 10 | Normal | Rutin bakım — anne ile cilt cilde temas |
| 4 – 6 | Orta depresyon | Pozitif basınçlı ventilasyon (PPV) değerlendir; 5. dakika tekrarla |
| 0 – 3 | Ciddi depresyon | Acil resüsitasyon: göğüs kompresyonu + ventilasyon ± intübasyon |
1. ve 5. Dakika APGAR Anlamı
- 1. dakika APGAR: Doğum sırasındaki anlık fizyolojik durumu yansıtır. Uzun vadeli prognozla zayıf koreledir.
- 5. dakika APGAR: Resüsitasyona ve dış uyaranlara yanıtı yansıtır. Daha öngörücüdür; düşük 5. dk skoru artmış mortalite ve serebral palsi riski ile ilişkilidir.
- 5. dk < 7: AAP 2015 önerisi — 10, 15, 20. dakikalarda tekrarla; ≥7 olana kadar veya 20. dakikada durdur. Kord gazı analizi ve yenidoğan yoğun bakım değerlendirmesi planla.
- 5. dk ≤ 3 + Kord pH < 7.0 + nörolojik bulgu: Hipoksik-iskemik ensefalopati (HIE) için terapötik hipotermi adayı.
Resüsitasyon Karar Algoritması (NRP 2020)
- Doğum sonrası ilk 30 sn: Solunum, kalp hızı, tonus değerlendir. APGAR beklenmez.
- Apneik veya KH < 100: PPV başla (oda havası, 21% O₂; preterm 21-30%).
- 30 sn PPV sonrası KH < 60: Göğüs kompresyonu (3:1) + 100% O₂.
- İlerlemiyor: Endotrakeal intübasyon, umbilikal kateter, epinefrin (0.01-0.03 mg/kg IV).
Risk Sınıflandırması — Düşük APGAR'lı Bebek Takibi
- 5. dk APGAR 7-10: Standart yenidoğan bakımı; anne ile birlikte taburculuk.
- 5. dk APGAR 4-6: 12-24 saat gözlem, vital bulgular, glukoz takibi.
- 5. dk APGAR 0-3: Yenidoğan yoğun bakım (NICU); EEG, kraniyal USG, terapötik hipotermi değerlendirmesi.
- 10. dk APGAR ≤ 5 + asfiksi bulguları: HIE protokolü; 6 saat içinde soğutma başla (33.5°C × 72 saat).
Sık Yapılan Hatalar
- APGAR ile resüsitasyon yönlendirmek: Resüsitasyon kararları APGAR'a değil, anlık değerlendirmeye dayanır.
- Prematürede tam puan beklemek: Tonus ve refleks zaten zayıftır; düşük skor normal olabilir.
- Subjektif puanlama: Gözlemciler arası %30'a varan değişkenlik olabilir; eğitim ve standardizasyon şarttır.
- Resüsite edilen bebekte "yardımcı APGAR": APGAR puanı her zaman bebeğin spontan durumunu yansıtmaz; uygulanan müdahaleler ayrıca belgelenmelidir.
- 5. dk altı için tek başına HIE tanısı: HIE tanısı kord pH <7.0, baz açığı >12, ensefalopati bulguları ve multisistem etkilenme ile birlikte konur.
Sıkça Sorulan Sorular
APGAR skoru nedir?
Yenidoğanın 1. ve 5. dakikadaki klinik durumunu değerlendiren 5 parametreli 0-10 puanlık skor. 1952'de Dr. Virginia Apgar tarafından geliştirilmiştir.
APGAR kaç olmalı?
7-10 normal, 4-6 orta depresyon (PPV değerlendir), 0-3 ciddi depresyon (acil resüsitasyon). 5. dk <7 ise 10, 15, 20. dk tekrar.
APGAR uzun vadeli sağlığı belirler mi?
APGAR akut değerlendirme aracıdır; serebral palsi/nörogelişim sonuçlarıyla zayıf koreledir. Düşük 5. dk skoru risk artırır fakat tek başına prognoz koymaz.
1. ve 5. dakika APGAR neden ölçülür?
1. dk anlık durumu, 5. dk resüsitasyona yanıtı yansıtır. 5. dk daha öngörücüdür. <7 ise 10, 15, 20. dk tekrar.
Prematüre bebekte APGAR güvenilir mi?
Sınırlı; tonus ve refleks zaten zayıftır. Resüsitasyon kararı sadece APGAR'a değil, anlık klinik değerlendirmeye dayanır.
APGAR resüsitasyonu yönlendirir mi?
Hayır. Resüsitasyon kararı doğum sonrası ilk 30 sn solunum/kalp hızı/tonus değerlendirmesi ile verilir. APGAR yapılan müdahalelerin etkinliğini belgeler.