İdrar Kaçırma ICD-10: N39.3

İdrar Kaçırma Nedir?

Üriner inkontinans, istemsiz idrar kaçırma olarak tanımlanan; stres, sıkışma (urge) ve karışık tip olmak üzere alt türlere ayrılan, kadınlarda özellikle doğum sonrası ve menopozda, erkeklerde ise prostat cerrahisi sonrası sık görülen ve yaşam kalitesini ciddi düzeyde etkileyen bir tablodur.

Belirtileri

İdrar Kaçırma hastalarında en sık görülen belirtiler:

• Öksürme, hapşırma, gülme veya egzersiz sırasında damla tarzı idrar kaçırma (stres tip)
• Ani ve şiddetli idrar yapma isteği ile tuvalete yetişememe (sıkışma/urge tip)
• Hem stres hem urge bileşenlerinin birlikte olması (karışık tip)
• Gece sık idrara çıkma (noktüri) ve uyku bölünmesi
• Sık ve az miktarda idrar yapma, mesanenin tam boşalmaması hissi
• Perine bölgesinde nem, cilt tahrişi ve enfeksiyon eğilimi
• Sosyal izolasyon, depresif duygudurum ve cinsel işlevde azalma

Nedenleri ve Risk Faktörleri

• Pelvik taban kaslarında zayıflık (vajinal doğum, çoğul gebelik, menopoz)
• Mesane aşırı aktivitesi (detrusor aşırı aktivitesi)
• Erkeklerde radikal prostatektomi sonrası sfinkter yetmezliği
• Nörolojik hastalıklar: MS, inme, Parkinson, omurilik yaralanması, diyabetik nöropati
• Kronik öksürük, obezite, kabızlık ve karın içi basıncını artıran durumlar
• Üriner sistem enfeksiyonları ve atrofik vajinit
• Diüretikler, sedatifler ve alfa-blokerler gibi ilaç kullanımı

Tanı

Tanıda 3 günlük işeme günlüğü, ICIQ-SF anketi ve stres testi (öksürtme testi) temel yer tutar. Tam idrar tahlili, idrar kültürü ve postvoid rezidü ölçümü (USG ile) başlangıçta yapılır. Karmaşık olgularda, cerrahi öncesi veya nörojenik şüphede ürodinamik test (sistometri, basınç-akım çalışması, üretral basınç profili) ile detrusor aktivitesi ve sfinkter fonksiyonu objektif olarak değerlendirilir; gerektiğinde sistoskopi ile yapısal patolojiler dışlanır.

Tedavi Yöntemleri

• Konservatif yaklaşım: Kegel egzersizleri, biofeedback ile pelvik taban rehabilitasyonu
• Mesane eğitimi, sıvı ve kafein alımının düzenlenmesi, kilo verme
• Urge inkontinansta antimuskarinikler (solifenasin, tolterodin, fesoterodin) ve beta-3 agonist mirabegron
• Postmenopozal kadınlarda lokal vajinal östrojen tedavisi
• Stres tipinde minimal invaziv cerrahi: mid-üretral sling (TVT, TOT) operasyonları
• Refrakter aşırı aktif mesanede intradetrusor botulinum toksin enjeksiyonu ve sakral nöromodülasyon
• Erkek sfinkter yetmezliğinde yapay üriner sfinkter veya erkek sling cerrahisi

Ne Zaman Doktora Gidilmeli?

Aşağıdaki durumlardan biri sizde varsa Üroloji uzmanına başvurmanız önerilir:

• İdrar kaçırma günlük yaşam ve sosyal aktiviteleri kısıtlamaya başladığında
• İdrarda kan, yan ağrısı veya ateş eşlik ettiğinde
• Ani gelişen idrar kaçırma ve nörolojik belirtiler (his kaybı, güçsüzlük) varlığında
• Tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu öyküsünde
• Konservatif tedaviye 3 ay içinde yanıt alınamadığında
• Pelvik organ sarkması (rahim/mesane sarkması) hissedildiğinde

Önleme ve Yaşam Tarzı

• Gebelik öncesi ve sonrası düzenli pelvik taban (Kegel) egzersizleri
• Sağlıklı kilo yönetimi ve obeziteden korunma
• Kabızlık ve kronik öksürüğün etkili tedavisi
• Kafein, alkol ve aşırı sıvının zamansız tüketiminden kaçınma
• Sigara bırakma (kronik öksürük ve mesane irritasyonunu azaltır)
• Düzenli ürolojik kontroller ve menopoz sonrası vajinal sağlık takibi

İlgili Branşta Doktorlar

Üroloji alanında öne çıkan hekimler. Tüm hekimlerin tam listesi için branş sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Kaynaklar