İyi Huylu Prostat Büyümesi (BPH) ICD-10: N40

İyi Huylu Prostat Büyümesi (BPH) Nedir?

İyi huylu prostat büyümesi (BPH), prostat bezinin transizyonel zonunun yaşa bağlı olarak hiperplaziye uğraması sonucu üretrayı bası altına alarak alt üriner sistem semptomlarına (LUTS) yol açan kanser dışı bir durumdur. 50 yaş üzeri erkeklerin yarısından fazlasını etkiler; idrar yapma güçlüğü, sık idrar ve mesane boşaltma sorunlarıyla seyreder.

Belirtileri

İyi Huylu Prostat Büyümesi (BPH) hastalarında en sık görülen belirtiler:

• İdrara başlamada gecikme ve zorlanma
• İdrar akımında zayıflama, kesik kesik işeme
• İşeme sonrası damlama ve tam boşalamama hissi
• Sık idrara çıkma ve gece idrara kalkma (noktüri)
• Ani sıkışma hissi (urgency), bazen idrar kaçırma
• Tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları
• İleri olgularda akut idrar retansiyonu (idrar yapamama)

Nedenleri ve Risk Faktörleri

• Yaşa bağlı androjen (dihidrotestosteron-DHT) etkisinde değişim
• 5-alfa redüktaz enziminin transizyonel zonda artmış aktivitesi
• Genetik yatkınlık ve aile öyküsü
• Metabolik sendrom, obezite ve insülin direnci
• Tip 2 diyabet ve kardiyovasküler hastalıklar
• Hareketsiz yaşam tarzı
• Kronik prostatit varlığı

Tanı

Tanıda Uluslararası Prostat Semptom Skoru (IPSS) ile semptomların şiddeti değerlendirilir. Dijital rektal muayene ile prostatın büyüklüğü, kıvamı ve nodül varlığı değerlendirilir; kanser şüphesinde önemlidir. Serum PSA düzeyi prostat kanseri ayırıcı tanısı için ölçülür. Üroflowmetri ile maksimum idrar akım hızı (Qmax) ve işeme sonrası rezidü idrar (PVR) ultrasonografi ile belirlenir. Transabdominal veya transrektal USG prostat hacmini ve mesane duvar kalınlığını gösterir. Komplike olgularda ürodinami ve sistoskopi planlanabilir.

Tedavi Yöntemleri

• Hafif semptomlarda yaşam tarzı değişikliği ve aktif izlem (watchful waiting)
• Birinci basamak medikal tedavi: alfa-bloker (tamsulosin, silodosin, alfuzosin)
• Büyük prostatlarda 5-alfa redüktaz inhibitörü (finasterid, dutasterid)
• Aşırı aktif mesane eşlikli olgularda antimuskarinik veya mirabegron
• Erektil disfonksiyonla birlikte ise tadalafil 5 mg günlük
• Cerrahi tedavi: transüretral prostat rezeksiyonu (TURP) altın standart
• Alternatif cerrahiler: HoLEP (lazer enükleasyon), açık prostatektomi, Rezum, UroLift

Ne Zaman Doktora Gidilmeli?

Aşağıdaki durumlardan biri sizde varsa Üroloji uzmanına başvurmanız önerilir:

• Hiç idrar yapamama (akut idrar retansiyonu)
• İdrarda gözle görülür kan (makroskopik hematüri)
• Yüksek ateş, titreme ve yan ağrısı (üst üriner enfeksiyon)
• Tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları
• Beraberinde kilo kaybı, kemik ağrısı (prostat kanseri şüphesi)
• Kreatinin yüksekliği ile birlikte böbrek fonksiyon bozukluğu
• PSA değerinde hızlı ve belirgin yükselme

Önleme ve Yaşam Tarzı

• Düzenli fiziksel aktivite ve kilo kontrolü
• Akşam saatlerinde aşırı sıvı ve kafein tüketiminden kaçınma
• Alkol ve baharatlı yiyeceklerin azaltılması
• 50 yaş üzeri erkeklerde yıllık ürolojik kontrol ve PSA takibi
• Sebze ve meyveden zengin (likopen içeren) Akdeniz tipi beslenme
• Soğuk havada uzun süre dışarıda kalmaktan kaçınma
• Antihistaminik ve dekonjestan ilaçların dikkatli kullanımı

İlgili Branşta Doktorlar

Üroloji alanında öne çıkan hekimler. Tüm hekimlerin tam listesi için branş sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Kaynaklar