Bu sayfada
Vajinit Nedir?
Vajinit, vajen mukozasının iltihabıdır ve jinekolojiye en sık başvuru sebebidir. Üç temel formu vardır: bakteriyel vajinozis (BV) - en sık (%40-50), vulvovajinal kandidiyazis (VVK) - %20-25 ve trikomonas vajiniti (TV) - cinsel yolla bulaşır. Her birinin akıntı karakteri ve tedavisi farklıdır; doğru tanı için spesifik klinik bulgular ve laboratuvar değerlendirme önemlidir.
Belirtileri
Vajinit hastalarında en sık görülen belirtiler:
- Bakteriyel vajinoziste: ince, gri-beyaz, balık kokulu (fishy odor) akıntı, hafif kaşıntı
- Vulvovajinal kandidiyaziste: kalın, beyaz, peynirimsi (curdy) akıntı, şiddetli kaşıntı, yanma
- Vulvada eritem, ödem, çatlaklar (kandida)
- Trikomonasta: bol, köpüklü, sarı-yeşil, kötü kokulu akıntı, çilek görünümlü serviks
- Disüri (idrar yaparken yanma) ve disparoni (ilişki sırasında ağrı)
- Postmenopozal atrofik vajinitte kuruluk, yanma, lekelenme tarzı kanama
- Vulvar irritasyon, kızarıklık ve hassasiyet
Nedenleri ve Risk Faktörleri
- Bakteriyel vajinozis: Lactobacillus florasının kaybı, Gardnerella vaginalis, Atopobium artışı
- Vulvovajinal kandidiyazis: Candida albicans (%80-90), C. glabrata (dirençli olabilir)
- Trikomonas vajiniti: Trichomonas vaginalis (CYBE)
- Antibiyotik kullanımı (kandida riskini artırır)
- Diyabet, immünosüpresyon, gebelik, OKS kullanımı
- Vajinal duş, koku giderici sprey, sıkı sentetik iç çamaşırı
- Östrojen eksikliği (postmenopozal atrofik vajinit)
- Birden fazla cinsel partner, korunmasız ilişki
Tanı
Tanı; öykü, spekülum muayenesi, akıntı pH ölçümü ve mikroskopik incelemeye dayanır. Bakteriyel vajinozis için Amsel kriterleri (≥3 olmalı): (1) ince homojen gri-beyaz akıntı, (2) pH >4.5, (3) potasyum hidroksit (KOH) sonrası balık kokusu (whiff test pozitif), (4) mikroskopide clue cells (>%20). Nugent skorlaması altın standarttır. Kandidiyazis: pH <4.5, KOH preparatında hif/yalancı hif görülmesi; dirençli olgularda kültür. Trikomonas: salin preparatında hareketli trofozoit; NAAT (PCR) en hassas test. Tekrarlayan olgularda HIV ve diğer CYBE taraması önerilir.
Tedavi Yöntemleri
- Bakteriyel vajinozis: metronidazol 500 mg PO 2x1, 7 gün VEYA metronidazol jel %0.75, vajinal 5 gün VEYA klindamisin krem %2, vajinal 7 gün
- Vulvovajinal kandidiyazis (komplike olmayan): flukonazol 150 mg PO tek doz VEYA klotrimazol/mikonazol vajinal ovül 3-7 gün
- Tekrarlayan kandidiyazis (yılda ≥4 atak): flukonazol 150 mg gün 1-4-7 indüksiyon, ardından haftada 1 doz 6 ay
- Trikomonas vajiniti: metronidazol 500 mg PO 2x1, 7 gün VEYA tinidazol 2 g PO tek doz; cinsel partnerin eş zamanlı tedavisi şart
- Atrofik vajinitte topikal östrojen krem/ovül, vajinal nemlendirici
- Tedavi sırasında ve sonrasında 72 saat alkolden kaçınma (metronidazol/tinidazol disülfiram benzeri)
- Probiyotik (Lactobacillus) destek tedavi rekürren BV'de düşünülebilir
- Vajinal duştan kaçınma; pamuklu iç çamaşırı, hafif sabun kullanımı
Ne Zaman Doktora Gidilmeli?
Aşağıdaki durumlardan biri sizde varsa Kadın Hastalıkları ve Doğum uzmanına başvurmanız önerilir:
- Renk, koku veya miktar değişikliği gösteren vajinal akıntı
- Şiddetli vulvar kaşıntı, yanma, ağrı
- İlk kez yaşanan vajinal şikayet (kendi başına tedavi önerilmez)
- Gebelikte gelişen akıntı veya kaşıntı (BV ve TV preterm doğum riskini artırır)
- Tedaviye rağmen 7-14 gün içinde geçmeyen şikayetler
- Karın ağrısı, ateş, ilişki ile kanama (üst genital sistem enfeksiyonu - PID şüphesi)
- Tekrarlayan ataklar (yılda ≥4 kandidiyazis veya BV)
Önleme ve Yaşam Tarzı
- Vajinal duştan ve koku giderici sprey kullanımından kaçınma
- Pamuklu, nefes alan iç çamaşırı; sıkı dar kıyafetlerden uzak durma
- Tuvalet sonrası önden arkaya temizlik
- Cinsel ilişkide kondom kullanımı (BV ve TV riskini azaltır)
- Antibiyotik kullanımının gereksiz yere uzatılmaması; ihtiyaç halinde probiyotik
- Diyabetin sıkı kontrol altında tutulması (kandidiyazis riski)
- Islak mayo/spor kıyafetlerin uzun süre giyilmemesi
- Cinsel partnerlerin sayısının sınırlandırılması ve CYBE taraması
İlgili Branşta Doktorlar
Kadın Hastalıkları ve Doğum alanında öne çıkan hekimler. Tüm hekimlerin tam listesi için branş sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Vajinit için hangi doktora gidilir?
Vajinit tanı ve tedavisi için Kadın Hastalıkları ve Doğum uzmanına başvurulur. İlk değerlendirme için iç hastalıkları (dahiliye) hekiminize de gidebilirsiniz.
Vajinit belirtileri nelerdir?
En sık görülen belirtiler: Bakteriyel vajinoziste: ince, gri-beyaz, balık kokulu (fishy odor) akıntı, hafif kaşıntı, Vulvovajinal kandidiyaziste: kalın, beyaz, peynirimsi (curdy) akıntı, şiddetli kaşıntı, yanma, Vulvada eritem, ödem, çatlaklar (kandida), Trikomonasta: bol, köpüklü, sarı-yeşil, kötü kokulu akıntı, çilek görünümlü serviks. Tam liste için Belirtileri bölümüne bakın.
Vajinit nasıl tedavi edilir?
Tedavi yaklaşımları: Bakteriyel vajinozis: metronidazol 500 mg PO 2x1, 7 gün VEYA metronidazol jel %0.75, vajinal 5 gün VEYA klindamisin krem %2, vajinal 7 gün, Vulvovajinal kandidiyazis (komplike olmayan): flukonazol 150 mg PO tek doz VEYA klotrimazol/mikonazol vajinal ovül 3-7 gün, Tekrarlayan kandidiyazis (yılda ≥4 atak): flukonazol 150 mg gün 1-4-7 indüksiyon, ardından haftada 1 doz 6 ay. Tedavi planı hekim değerlendirmesi sonucu kişiselleştirilir. Detaylar için Tedavi Yöntemleri bölümünü inceleyin.