Bu sayfada
Ateroskleroz Nedir?
Ateroskleroz, arter duvarında lipid birikimi ve enflamasyona bağlı plak oluşumu ile karakterize sistemik, ilerleyici bir damar hastalığıdır. Koroner arter hastalığı, inme ve periferik arter hastalığının temel nedenidir.
Belirtileri
Ateroskleroz hastalarında en sık görülen belirtiler:
- Eforla göğüs ağrısı veya sıkışma hissi (angina pektoris)
- Yürürken bacakta kramp ve ağrı (klaudikasyo intermittans)
- Geçici görme kaybı, konuşma bozukluğu veya kuvvet kaybı (GİA/inme bulguları)
- Eforla artan nefes darlığı ve halsizlik
- Erektil disfonksiyon (genç-orta yaşlı erkeklerde erken bulgu)
- Karotis veya femoral arterde üfürüm duyulması
- Ayaklarda soğukluk, nabız zayıflığı, yara iyileşmesinde gecikme
Nedenleri ve Risk Faktörleri
- Yüksek LDL kolesterol ve dislipidemi
- Hipertansiyon
- Sigara kullanımı
- Diyabet ve insülin direnci
- Obezite, sedanter yaşam ve metabolik sendrom
- Aile öyküsü ve genetik yatkınlık (ailesel hiperkolesterolemi)
- İleri yaş, erkek cinsiyet ve postmenopozal dönem
Tanı
Tanıda lipid profili, açlık glukozu ve HbA1c ile kardiyovasküler risk faktörleri değerlendirilir; SCORE2 veya benzeri risk skorları hesaplanır. Karotis Doppler ultrasonografi ile intima-media kalınlığı (IMT) ve plak varlığı ölçülerek subklinik ateroskleroz saptanabilir. Koroner arter kalsiyum skoru BT, BT koroner anjiyografi, efor testi ve konvansiyonel anjiyografi tutulumun yer ve şiddetini belirler.
Tedavi Yöntemleri
- Yaşam tarzı değişiklikleri: Akdeniz tipi beslenme, düzenli aerobik egzersiz, kilo kontrolü
- Sigaranın mutlak bırakılması
- Statin tedavisi (atorvastatin, rosuvastatin) ile LDL hedefine ulaşma
- Ek lipid düşürücüler: ezetimib, PCSK9 inhibitörleri (alirokumab, evolokumab), bempedoik asit
- Antihipertansif tedavi (ACE-i/ARB, kalsiyum kanal blokerleri)
- Diyabet kontrolünde SGLT2 inhibitörleri ve GLP-1 analogları
- Belirgin darlıklarda perkütan koroner girişim (stent), karotis endarterektomi veya baypas cerrahisi
Ne Zaman Doktora Gidilmeli?
Aşağıdaki durumlardan biri sizde varsa Kardiyoloji uzmanına başvurmanız önerilir:
- Eforla göğüs ağrısı, baskı veya nefes darlığı yaşandığında
- Yürürken bacaklarda tekrarlayan kramp ve ağrı olduğunda
- Ani konuşma, görme veya kuvvet bozukluğu durumunda acil servise
- Ailesinde erken yaşta kalp krizi veya inme öyküsü olanlarda tarama amaçlı
- 40 yaş üzeri, sigara içen veya diyabet/hipertansiyonu olan kişilerde risk değerlendirmesi için
- Lipid profili yüksek bulunan kişilerde tedavi planı için
Önleme ve Yaşam Tarzı
- Doymuş yağ ve trans yağdan fakir, sebze-meyve-tam tahıl ağırlıklı beslenme
- Haftada en az 150 dakika orta yoğunlukta aerobik egzersiz
- Sigara ve aşırı alkol tüketiminden kaçınma
- Kan basıncı, kolesterol ve kan şekeri düzeylerinin düzenli kontrolü
- Sağlıklı kiloyu koruma (bel çevresi erkek <94 cm, kadın <80 cm)
- Stres yönetimi ve yeterli uyku
İlgili Branşta Doktorlar
Kardiyoloji alanında öne çıkan hekimler. Tüm hekimlerin tam listesi için branş sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Ateroskleroz için hangi doktora gidilir?
Ateroskleroz tanı ve tedavisi için Kardiyoloji uzmanına başvurulur. İlk değerlendirme için iç hastalıkları (dahiliye) hekiminize de gidebilirsiniz.
Ateroskleroz belirtileri nelerdir?
En sık görülen belirtiler: Eforla göğüs ağrısı veya sıkışma hissi (angina pektoris), Yürürken bacakta kramp ve ağrı (klaudikasyo intermittans), Geçici görme kaybı, konuşma bozukluğu veya kuvvet kaybı (GİA/inme bulguları), Eforla artan nefes darlığı ve halsizlik. Tam liste için Belirtileri bölümüne bakın.
Ateroskleroz nasıl tedavi edilir?
Tedavi yaklaşımları: Yaşam tarzı değişiklikleri: Akdeniz tipi beslenme, düzenli aerobik egzersiz, kilo kontrolü, Sigaranın mutlak bırakılması, Statin tedavisi (atorvastatin, rosuvastatin) ile LDL hedefine ulaşma. Tedavi planı hekim değerlendirmesi sonucu kişiselleştirilir. Detaylar için Tedavi Yöntemleri bölümünü inceleyin.