Bu sayfada
Koroner Arter Hastalığı Nedir?
Koroner arter hastalığı (KAH), kalp kasını besleyen koroner damarların ateroskleroz (damar sertliği) nedeniyle daralması veya tıkanmasıdır. Türkiye'de ve dünyada en sık ölüm nedenidir; stabil anjinadan akut koroner sendroma (ACS) kadar geniş bir tablo yelpazesini kapsar.
Belirtileri
Koroner Arter Hastalığı hastalarında en sık görülen belirtiler:
- Göğüs ortasında sıkışma, baskı veya yanma tarzında ağrı (anjina pektoris)
- Sol kola, çeneye, boyna veya sırta yayılan ağrı
- Eforla artan, istirahatle azalan göğüs rahatsızlığı
- Nefes darlığı ve çabuk yorulma
- Soğuk terleme, bulantı ve baş dönmesi
- Akut koroner sendromda (STEMI/NSTEMI) 20 dakikadan uzun süren şiddetli göğüs ağrısı
- Kadınlarda ve diyabetiklerde atipik belirtiler (yalnızca halsizlik, hazımsızlık)
Nedenleri ve Risk Faktörleri
- Ateroskleroz (damar duvarında kolesterol plak birikimi)
- Yüksek LDL kolesterol ve düşük HDL kolesterol
- Sigara kullanımı
- Hipertansiyon
- Diyabet ve insülin direnci
- Obezite ve hareketsiz yaşam
- Ailede erken yaşta kalp hastalığı öyküsü
- İleri yaş, erkek cinsiyet ve menopoz sonrası dönem
Tanı
Tanı; ayrıntılı öykü, fizik muayene ve elektrokardiyografi (EKG) ile başlar. Şüpheli olgularda kardiyak troponin (hs-cTn), efor testi, ekokardiyografi (EKO) ve miyokard perfüzyon sintigrafisi istenir. Orta-yüksek riskli hastalarda koroner BT anjiyografi veya altın standart olan invazif koroner anjiyografi uygulanır. Akut koroner sendromda STEMI (ST yükselmeli) ve NSTEMI (ST yükselmesiz) ayrımı acil tedavi kararını belirler.
Tedavi Yöntemleri
- Yaşam tarzı değişikliği: Akdeniz tipi diyet, düzenli aerobik egzersiz, sigaranın bırakılması
- Antiagregan tedavi: Asetilsalisilik asit (aspirin), klopidogrel, tikagrelor
- Statinler ile yoğun LDL düşürücü tedavi (atorvastatin, rosuvastatin)
- Beta-blokerler (metoprolol, bisoprolol) ve ACE inhibitörleri/ARB
- Anti-anjinal ilaçlar: Nitratlar, kalsiyum kanal blokerleri, ivabradin
- Perkütan koroner girişim (PCI) ile stent yerleştirilmesi
- Çok damar hastalığında koroner arter baypas greft (CABG) cerrahisi
- STEMI'de 90 dakika içinde primer PCI veya trombolitik tedavi
Ne Zaman Doktora Gidilmeli?
Aşağıdaki durumlardan biri sizde varsa Kardiyoloji uzmanına başvurmanız önerilir:
- 20 dakikadan uzun süren, istirahatle geçmeyen göğüs ağrısı (112 arayın)
- Sol kola, çeneye yayılan ağrıya soğuk terleme eşlik etmesi
- Yeni başlayan veya kötüleşen eforla göğüs ağrısı
- Nefes darlığı ve çarpıntı ile birlikte göğüs rahatsızlığı
- Bilinen KAH hastasında nitrogliserine yanıt vermeyen ağrı
- Bayılma, ani halsizlik veya çarpıntı ile birlikte göğüs ağrısı
Önleme ve Yaşam Tarzı
- Sigaranın tamamen bırakılması
- Kan basıncının 130/80 mmHg altında tutulması
- LDL kolesterolün hedef değerlerde tutulması
- HbA1c'nin %7 altında kontrol altına alınması
- Haftada en az 150 dakika orta yoğunlukta aerobik egzersiz
- Akdeniz diyeti; doymuş yağ, tuz ve şekerden kaçınma
- Vücut kitle indeksinin 25'in altında tutulması
- Düzenli kardiyoloji kontrolü ve risk skorlaması (SCORE2)
İlgili Branşta Doktorlar
Kardiyoloji alanında öne çıkan hekimler. Tüm hekimlerin tam listesi için branş sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Koroner Arter Hastalığı için hangi doktora gidilir?
Koroner Arter Hastalığı tanı ve tedavisi için Kardiyoloji uzmanına başvurulur. İlk değerlendirme için iç hastalıkları (dahiliye) hekiminize de gidebilirsiniz.
Koroner Arter Hastalığı belirtileri nelerdir?
En sık görülen belirtiler: Göğüs ortasında sıkışma, baskı veya yanma tarzında ağrı (anjina pektoris), Sol kola, çeneye, boyna veya sırta yayılan ağrı, Eforla artan, istirahatle azalan göğüs rahatsızlığı, Nefes darlığı ve çabuk yorulma. Tam liste için Belirtileri bölümüne bakın.
Koroner Arter Hastalığı nasıl tedavi edilir?
Tedavi yaklaşımları: Yaşam tarzı değişikliği: Akdeniz tipi diyet, düzenli aerobik egzersiz, sigaranın bırakılması, Antiagregan tedavi: Asetilsalisilik asit (aspirin), klopidogrel, tikagrelor, Statinler ile yoğun LDL düşürücü tedavi (atorvastatin, rosuvastatin). Tedavi planı hekim değerlendirmesi sonucu kişiselleştirilir. Detaylar için Tedavi Yöntemleri bölümünü inceleyin.